Hội thảo chuyên đề vấn đề quản lý dân cư quy định trong dự thảo Luật Thủ đô

Đánh giá tổng quan quy định về quản lý dân cư trong dự thảo Luật Thủ đô của Bộ Tư pháp và UBND TP Hà Nội nêu rõ: để giải quyết những bức xúc xung quanh vấn đề tập trung quá đông dân cư mà Hà Nội và các thành phố lớn khác hiện đang phải đối mặt; dưới góc nhìn chính trị - pháp lý, cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp về kinh tế - kỹ thuật và giải pháp về hành chính- pháp lý. Tuy nhiên, việc lựa chọn giải pháp về hành chính- pháp lý trong quản lý dân cư là vấn đề nhạy cảm liên quan đến quyền tự do cư trú của công dân, nên cần nghiên cứu, cân nhắc đầy đủ mọi yếu tố có tác động, ảnh hưởng xuất phát từ nhu cầu thực tiễn cấp thiết; tồn tại, hạn chế về mặt pháp luật; định hướng chính trị đảng và nhà nước; ngoài ra cần tham khảo thêm kinh nghiệm quản lý dân cư ở một số nước trên thế giới.
 
Nội dung chính quy định về quản lý dân cư trong dự thảo Luật thủ đô (Điều 21) là quy định điều kiện đăng ký thường trú chặt chẽ hơn đối với công dân đang tạm trú theo quy định tại khoản 1 Điều 20 của Luật cư trú hiện hành. Cụ thể: việc đăng ký thường trú ở nội thành của công dân đối với trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 20 của Luật cư trú phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện: có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc nhà thuê ở nội thành của tổ chức, cá nhân có đăng ký kinh doanh nhà ở và đã tạm trú liên tục tại chỗ ở đó từ 3 năm trở lên; nơi đề nghị được đăng ký thường trú phải là nơi đăng ký tạm trú. Ngoài ra, dự thảo Luật còn dự kiến quy định thêm điều kiện phải có thu nhập bảo đảm cuộc sống ổn định hoặc có việc làm ổn định nếu đang trong độ tuổi lao động.  
 
Các đại biểu tại hội thảo cho biết, những định hướng cơ bản trong việc tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô lần này dựa trên dự thảo đã trình Quốc hội. Có ý kiến cho rằng, trong điều kiện hiện nay, khi các điều kiện về KT - XH và quy hoạch thuần túy chưa thể xử lý được sự tăng dân số cơ học của Hà Nội thì để xử lý các vấn đề trước mắt, cùng với các biện pháp về KT - XH như xây dựng các khu đô thị vệ tinh, giãn dân ra ngoại thành, di chuyển 1 số cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra ngoại thành, các trường Đại học ra ngoại thành, các biện pháp để phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; cần phải áp dụng 1 số biện pháp về hành chính để xử lý tình trạng gia tăng dân số cơ học ở nội thành.
 
Các đại biểu đưa ra một số khuyến nghị quản lý dân số Thủ đô như:  phát triển các đô thị vệ tinh; chuyển một số cơ sở sản xuất, dịch vụ, cơ quan, các trường chuyên nghiệp ra khỏi các quận có mật độ dân số cao; tổ chức lại các đơn vị hành chính... Từ thực trạng và định hướng, kinh nghiệm từ nước ngoài và bài học từ quản lý dân cư các giai đoạn trước, có ý kiến đề xuất: cần quản lý chặt chẽ tăng dân số và phải có cơ chế đặc thù nhất là với nội đô. Để có các quy định hợp pháp, hợp hiến cần quy định điều kiện đăng ký thường trú vào nội thành với các yêu cầu: phải có nhà ở thuộc sở hữu của mình; nơi đăng ký thường trú phải là nơi đang tạm trú; người đáng trong độ tuổi lao động thì phải có việc làm ổn định...
 
Ban soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các chuyên gia tại Hội thảo để hoàn thiện dự án Luật. 

PV