Bảo vệ quyền lợi khách du lịch, quản lý chặt lữ hành nội địa

Hơn 6 năm qua, Luật Du lịch đã tạo luồng gió mới cho sự nghiệp phát triển du lịch Việt Nam, nhưng Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng, nội dung quản lý và bảo vệ tài nguyên du lịch, việc xây dựng quy hoạch du lịch, khu, tuyến, điểm du lịch còn chung chung, khó thực hiện, khó xây dựng các văn bản dưới Luật để hướng dẫn thực hiện. Luật mới đề cập một số vấn đề về nguyên tắc liên quan đến xúc tiến du lịch, chưa nêu bật được tầm quan trọng đặc biệt của công tác này nên rất khó khăn khi xây dựng các văn bản hướng dẫn, và càng khó khăn khi triển khai ở thực tế...

Đối tượng chính của ngành kinh tế du lịch được xác định là khách du lịch. Trong Luật Du lịch, khách du lịch được dành hẳn một chương (3 điều) nhưng thiếu những nội dung quan trọng, chưa đánh giá đúng vai trò của khách du lịch. Theo ông Nguyễn Tuấn Việt (Hiệp hội Lữ hành Việt Nam), Luật cần bổ sung điều khoản về cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc bảo vệ khách du lịch; thành lập các lực lượng chuyên trách trong việc hỗ trợ, bảo vệ khách du lịch, có thể là lực lượng cảnh sát du lịch. Cơ quan quản lý du lịch chuyên ngành cần phải có thanh tra du lịch, bởi mọi hoạt động quản lý du lịch sẽ thiếu đi tính thực tiễn nếu không có các hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát thường xuyên. Lực lượng thanh tra không những thanh tra các hoạt động du lịch như hiện nay mà còn cần phải tham gia vào việc bảo vệ quyền lợi của khách du lịch. Ngoài ra, Luật cũng cần bổ sung điều khoản bảo vệ khách du lịch trong trường hợp các công ty lữ hành đột ngột giải thể, phá sản.

Luật Du lịch hiện hành cũng chưa chú ý đúng mức đến lữ hành nội địa, khiến cho loại hình du lịch này hiện nay lộn xộn, khó quản lý, cạnh tranh không lành mạnh và chất lượng ngày càng đáng báo động. Ông Phùng Quang Thắng (Tổng công ty Du lịch Hà Nội) góp ý, cần bảo vệ quyền lợi cho khách du lịch nội địa, nâng tầm phục vụ như khách quốc tế bằng cách quản lý chặt chẽ hơn đối tượng tham gia kinh doanh lữ hành nội địa, cụ thể là doanh nghiệp kinh doanh lữ hành nội địa cần có giấy phép, phải ký quỹ, người điều hành phải có kinh nghiệm trong nghề, doanh nghiệp phải có hướng dẫn viên làm việc lâu dài; quy định khách du lịch nội địa phải mua bảo hiểm du lịch. Doanh nghiệp lữ hành nội địa cần có ít nhất 3 hướng dẫn viên có thẻ làm hợp đồng dài hạn, số lượng hướng dẫn viên luôn được duy trì kèm theo giấy phép kinh doanh lữ hành nội địa, việc cập nhật và quản lý do cơ quan quản lý du lịch tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm. Cho phép các doanh nghiệp lữ hành nước ngoài liên doanh với doanh nghiệp trong nước để kinh doanh lữ hành nội địa, tạo sự cạnh tranh và đồng bộ tương đối về công nghệ du lịch, chất lượng phục vụ khách quốc tế và nội địa. Ưu tiên đối với kinh doanh đưa khách vào Việt Nam, kiểm soát chặt hơn, tăng điều kiện kinh doanh đối với loại hình kinh doanh đưa khách Việt Nam ra nước ngoài.

Thời gian qua xuất hiện bất cập về hướng dẫn viên các loại ngoại ngữ hiếm, nhiều người có kinh nghiệm nhưng chưa tốt nghiệp đại học và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch ở các cơ sở đào tạo. Giám đốc Công ty Travel Support Đỗ Đình Cương kiến nghị, cần mở rộng điều kiện cấp thẻ hướng dẫn du lịch quốc tế tới trình độ cao đẳng chuyên ngành hướng dẫn du lịch; tăng cường tổ chức kiểm tra nghiệp vụ hướng dẫn du lịch và ngoại ngữ để thu hút nguồn nhân lực có đủ điều kiện, yêu nghề tham gia hướng dẫn du lịch. Ông Cương cũng cho rằng, Luật nên quy định hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch phải đăng ký là thành viên và tham gia sinh hoạt trong một hội ngành nghề. Hội ngành nghề này với lợi thế quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp, khách du lịch... có trách nhiệm triển khai hoạt động giám sát, cảnh báo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch. Quy định hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch phải tham gia các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ như là một điều kiện để cấp, đổi thẻ hành nghề...

Cùng với ý kiến đóng góp tại 2 hội thảo tổ chức ở Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh vào đầu tháng 3 vừa qua, những đề xuất tại hội thảo lần này tiếp tục được tổng hợp nhằm hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Tư pháp đề nghị xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Du lịch vào năm 2013.

Nhữ Sơn