ĐBQH Đào Thị Xuân Lan (Hưng Yên): Mỗi tổ chức giám định pháp y cấp tỉnh đang thể hiện nhiều ưu điểm và khó có thể thay thế cho nhau
Tôi hoàn toàn nhất trí với quan điểm trong Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của UBTVQH là để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động tố tụng, cần tập trung hoạt động giám định pháp y ở cấp tỉnh vào một đầu mối và xây dựng hệ thống tổ chức giám định pháp y chính quy hiện đại, có trình độ chuyên môn hóa cao. Tuy nhiên, đứng trước tình hình thực tiễn hiện nay cần cân nhắc xem phương án nào phù hợp, phát huy ngay được hiệu quả và đáp ứng yêu cầu cần thiết của xã hội.
Sau khi kết thúc Kỳ họp thứ Hai, QH Khóa XIII, Ủy ban Tư pháp đã tổ chức khảo sát thực trạng về tổ chức và hoạt động trong lĩnh vực giám định pháp y tại một số địa phương. Kết quả khảo sát cho thấy, mô hình tổ chức cũng như điều kiện hoạt động của tổ chức giám định pháp y ở mỗi địa phương rất khác nhau. Có những nơi, chức năng giám định tư pháp của công an cấp tỉnh đã được kiện toàn nhưng cũng chưa thực hiện việc giám định mà chủ yếu là tập trung vào lực lượng giám định pháp y của Sở Y tế. Nhưng có nhiều nơi, tổ chức giám định pháp y của công an cấp tỉnh đã được thành lập từ rất lâu, từ những năm 1978, 1985 và cơ sở vật chất, trang thiết bị rất cơ bản; mới đây, họ được tăng cường một số trang thiết bị hiện đại để phục vụ cho việc giám định pháp y. Với những tỉnh như vậy thì tỷ lệ vụ việc giám định pháp y của công an cấp tỉnh nhiều hơn rất nhiều so với số lượng vụ việc do pháp y của ngành y tế thực hiện, đặc biệt là đối với công tác giám định pháp y tử thi. Cũng theo kết quả khảo sát thực tiễn này thì chính các cán bộ làm công tác pháp y của ngành y tế, một số lãnh đạo của UBND cấp tỉnh, Sở Y tế các địa phương cũng thừa nhận, với thực tế cán bộ, cơ sở vật chất, chế độ chính sách đối với các tổ chức giám định pháp y thuộc ngành y tế thì các tổ chức này rất khó khăn để đảm đương toàn bộ nhiệm vụ giám định pháp y hiện nay đang do đội ngũ giám định pháp y thuộc công an cấp tỉnh thực hiện. Các ý kiến này cũng cho rằng, việc tồn tại hai tổ chức giám định pháp y ở cấp tỉnh cũng đang thể hiện những ưu điểm của mỗi loại tổ chức giám định và hai loại hình này khó có thể thay thế cho nhau. Đó là những ý kiến mà không phải từ lực lượng giám định viên pháp y của ngành công an cũng như không phải cán bộ ngành công an nói ra. Trên cơ sở kết quả khảo sát thực tiễn như vậy và để phù hợp với khách quan như hiện nay thì về tổ chức giám định pháp y công lập tôi thấy để Phương án 2 của dự thảo Luật sẽ phù hợp hơn, tức là nên giữ nguyên quy định việc tổ chức giám định pháp y thuộc phòng kỹ thuật hình sự của công an cấp tỉnh như pháp luật hiện hành. Nhưng nhiệm vụ của đội ngũ này có hạn chế hơn trước, đó là chỉ thực hiện giám định tử thi để phục vụ kịp thời cho công tác điều tra tội phạm trong một số trường hợp nhất định.