ĐBQH Nguyễn Đức Chung (Hà Nội): Giám định tư pháp ngoài công lập chưa được tham gia giám định các vụ việc thuộc lĩnh vực hình sự là phù hợp với thực tế

Tôi cho rằng, đây là chủ trương đúng đắn và phù hợp với nhu cầu của xã hội, các trung tâm này hoạt động dựa trên cơ sở Luật Giám định tư pháp, trên cơ sở Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự do các cá nhân đứng ra đầu tư, thành lập và hoạt động theo loại hình công ty hợp danh. Kết luận giám định của các trung tâm giám định tư pháp ngoài công lập hay trong công lập đều được sử dụng làm chứng cứ trước tòa, đều có đầy đủ giá trị pháp lý trong các vụ án dân sự, hành chính, đặc biệt là trong các vụ án dân sự, ngoài các quyết định của Tòa án, giám định tư pháp còn được thực hiện theo yêu cầu của luật sư, của tổ chức và yêu cầu của cá nhân tự giải quyết với nhau bằng các kết luận giám định, từ đó sẽ làm giảm áp lực công việc với cơ quan của Nhà nước, đặc biệt là đối với tòa án.

Tuy nhiên, với tình hình thực tế ở nước ta hiện nay, chỉ nên khuyến khích các cá nhân thành lập các tổ chức giám định ngoài công lập ở các lĩnh vực như giám định gen, thực phẩm, đồ cổ, âm thanh, ánh sáng và giám định thổ nhưỡng, nông nghiệp, kinh tế, công nghệ, máy móc và sinh học. Đây là những lĩnh vực phục vụ cho những cá nhân, tổ chức có tranh chấp trong hành chính và dân sự, thiết thực với đời sống; đồng thời, còn khuyến khích được nguồn lực của xã hội cho đầu tư phát triển khoa học và tận dụng một số lượng chất xám của các cán bộ khoa học làm công tác nghiên cứu tham gia vào lĩnh vực này. Trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự, pháp y tâm thần, giám định xây dựng, giám định tài chính, kiểm toán, môi trường chủ yếu phục vụ hoạt động tố tụng hình sự, trong các vụ án hình sự đòi hỏi cần phải có một cơ chế quản lý của Nhà nước mới bảo đảm sự khách quan, toàn diện và lâu dài. Hơn nữa, trong các vụ án hình sự các nội dung chứng minh tội phạm thuộc trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng. Trách nhiệm này còn bảo đảm thiết chế và là kết luận của cơ quan có thẩm quyền, thể hiện quyền lực của Nhà nước. Do vậy, chưa thể cho hệ thống ngoài công lập được tham gia là đúng với yêu cầu thực tế.