ĐBQH Lưu Thị Huyền (Ninh Bình): Nên cho phép người lao động nước ngoài tham gia tổ chức công đoàn
Về địa vị pháp lý của công đoàn tại Điều 1, dự thảo Luật ghi: Công đoàn là tổ chức chính trị xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam với sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, đại diện cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động gọi chung là người lao động, cùng với cơ quan Nhà nước, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người lao động, tham gia quản lý Nhà nước, quản lý KT - XH, tham gia thanh tra, kiểm tra giám sát hoạt động cơ quan Nhà nước, tổ chức, đơn vị doanh nghiệp, tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Theo tôi không cần nêu thêm cụm từ "cùng với cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động". Bởi lẽ đây là Luật Công đoàn, điều này nói về địa vị pháp lý của công đoàn thì cần phải thể hiện vai trò chủ thể của công đoàn trong việc thực hiện vai trò đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động. Còn đối với cơ quan Nhà nước thì đương nhiên trách nhiệm, nghĩa vụ phải bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người công dân.
Tương tự như vậy thì các tổ chức chính trị xã hội phải là người đại diện bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của đoàn viên, hội viên. Còn việc phối hợp với các cơ quan, tổ chức khác để thực hiện địa vị pháp lý của mình như thế nào, tôi cho rằng đây là phương thức hoạt động của mỗi tổ chức. Như vậy, công đoàn thực hiện vai trò là người bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động như thế nào, cần phải phối hợp với tổ chức nào, với ai thì phụ thuộc vào tình hình, nội dung cụ thể. Mặt khác công đoàn cùng với các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội bảo vệ, chăm lo quyền, lợi ích chính đáng của người lao động đã được ghi trong Hiến pháp thì không nên phải nhắc lại. Tôi nghĩ rằng, nếu có văn bản nào liên quan đến công đoàn lại được trích vào Luật Công đoàn thì e rằng luật sẽ rất dài và như vậy Luật Công đoàn sẽ không làm rõ vai trò chủ thể là tổ chức công đoàn.
Về quyền gia nhập vào hoạt động công đoàn của người lao động là người nước ngoài tại Khoản 2 Điều 5, tôi đồng ý phương án hai. Bởi vì khi nước ta hội nhập quốc tế, mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, theo đó có hàng chục nghìn lao động là chuyên gia, lao động kỹ thuật đang làm việc tại các khu công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hoặc đang làm việc tại các doanh nghiệp tại Việt Nam. Trong thực tế, quan hệ lao động giữa người lao động là người nước ngoài và người sử dụng lao động cũng bắt đầu có những mâu thuẫn. Nếu những đối tượng này được tham gia công đoàn thì sẽ thuận lợi hơn trong yêu cầu công tác của mình và bảo đảm bình đẳng về quyền công đoàn và người lao động. Tuy nhiên, để bảo đảm an ninh, trật tự xã hội trong điều kiện chính trị, xã hội nước ta hiện nay thì những quy định cụ thể về quyền gia nhập công đoàn Việt Nam của người lao động là người nước ngoài phải được quy định chặt chẽ, chi tiết trong văn bản hướng dẫn thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam.