Sóng gió
Thêm 5 ngân hàng công bố chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong tuần vừa qua. Tính chung, đến thời điểm này đã có gần 20 ngân hàng thương mại chủ động công bố chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2012 được Ngân hàng Nhà nước giao dựa trên kết quả xếp hạng các tổ chức tín dụng (dựa trên 5 tiêu chí là vốn tự có, chất lượng tài sản, năng lực quản trị điều hành, kết quả kinh doanh và khả năng thanh khoản).
Không ngạc nhiên khi những ngân hàng chủ động công bố là thành viên của nhóm 1 và 2 - được tăng trưởng tín dụng cao lần lượt ở mức 17% và 15%. Nhóm 3 tăng trưởng tối đa 8% và nhóm 4 không được tăng trưởng. Với các mức chỉ tiêu khá chênh lệch giữa các nhóm có thể thấy, năm 2012 sẽ tiếp tục là năm sóng gió với hệ thống ngân hàng vì sự dịch chuyển nguồn tiền gửi cũng như khách hàng từ ngân hàng dưới chuẩn sang các ngân hàng đạt chuẩn. Các ngân hàng thương mại nhóm 1 và 2 sẽ có lợi thế về cả thương hiệu lẫn kinh doanh. Số ngân hàng thương mại trong nước được ở nhóm 1 không nhiều. Nhóm 3 tuy vẫn có thể cầm cự được nhưng sẽ mất nhiều khách hàng vì hạn mức 8% không đáp ứng nhu cầu vay. Nếu không có các tài sản sinh lời khác thì lợi nhuận của các tổ chức tín dụng nhóm này sẽ rất thấp. Còn với một số ngân hàng thương mại nhóm 4, năm 2012 rõ ràng là đầy rẫy khó khăn. Chắc chắn là các ngân hàng này sẽ có kết quả kinh doanh của năm rất thấp, thậm chí bị lỗ vì hoạt động tín dụng chiếm trên dưới 90% tổng thu nhập của các ngân hàng này.
Năm nay, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ theo hướng thắt chặt với mục tiêu tăng trưởng tín dụng dự kiến 15-17%. Lãi suất trung bình dự kiến vẫn sẽ ở mức cao. Như vậy, ngân hàng vẫn có thể được hưởng một tỷ lệ lãi biên cao. Tuy nhiên, chìa khóa lợi nhuận của ngân hàng là có kiểm soát được nợ xấu hay không. Con số nợ xấu chính thức của toàn hệ thống được công bố năm 2011 chỉ là 3,39%. So với thông lệ quốc tế, đây là mức khá an toàn khi vẫn ở dưới ngưỡng 5% và cũng thấp hơn nhiều so với nợ xấu của ngân hàng nhiều nước trên thế giới. Có điều, con số trên được cho là phản ánh chưa đúng thực chất rủi ro tín dụng của các ngân hàng do tiêu chuẩn phân loại nợ hiện nay còn bất cập và các tổ chức tín dụng thường không phân loại đúng theo quy định. Bên cạnh đó, một thực tế là tình trạng đảo nợ làm đẹp báo cáo tài chính của các ngân hàng cũng xảy ra phổ biến. Theo ước tính của nhiều chuyên gia, nợ xấu của các ngân hàng có thể lên tới 7-8%, thậm chí trên 10%. Như vậy, nếu trích đủ, trích đúng thì có thể lợi nhuận của các ngân hàng sẽ giảm mạnh so với những con số hiện nay. Báo cáo tài chính năm 2011 của một số ngân hàng cũng cho thấy một nghịch lý đang tồn tại là dù nợ xấu của ngân hàng tăng nhưng trích lập dự phòng lại không tăng tương ứng, thậm chí còn giảm so với năm trước.
Sóng gió vẫn đang chờ đợi các ngân hàng.