Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của cơ quan dân cử

Trong những năm qua, hoạt động của HĐND các cấp ở một số địa phương đã có nhiều đổi mới thể hiện rõ vị trí của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương. Tuy nhiên, đánh giá một cách khách quan ở nơi này, nơi khác hoạt động của HĐND còn những hạn chế. Tại sao lại như vậy? Vấn đề là phải tìm cho rõ căn nguyên để không nhìn phiến diện, có nhiều yếu tố liên quan đến chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử. Trong đó vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng đối với hoạt động của cơ quan dân cử là yếu tố quan trọng. Vai trò lãnh đạo ở đây không chỉ dừng ở chủ trương, nghị quyết chung mà cần được chỉ đạo qua những nội dung cụ thể, thiết thực và thường xuyên.

Sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy Đảng để cơ quan dân cử có được cơ cấu bộ máy tổ chức, định biên cán bộ hợp lý, người đại biểu được dân bầu ra có đủ tiêu chuẩn chất lượng để hoàn thành nhiệm vụ. Nói vậy và ai cũng biết như vậy nhưng để thực hiện được còn cả là một quá trình từ nhận thức đến quá trình đổi mới hoạt động của các cấp ủy Đảng. Hoạt động giám sát của HĐND được tiến hành thường xuyên gắn liền với việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định. Giám sát của HĐND bao gồm: Giám sát của HĐND tại kỳ họp, giám sát của Thường trực HĐND, giám sát của các Ban HĐND và giám sát của đại biểu HĐND. Sau mỗi cuộc giám sát đều có thông báo kết luận của đoàn giám sát. Việc chấp hành những nội dung đã kết luận của đoàn giám sát bên cạnh những cơ quan, đơn vị thực hiện tương đối tốt đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát vẫn còn không ít những cơ quan, đơn vị, cá nhân người quản lý chưa chấp hành nghiêm túc kết luận của đoàn giám sát. Làm cho hiệu lực hoạt động giám sát của cơ quan dân cử chưa cao. Trước hiện trạng này trong lúc chúng ta chưa có luật giám sát, chưa có những chế tài cụ thể đối với những đối tượng bị giám sát. Trước thực trạng đó để nâng cao chất lượng hoạt động giám sát của cơ quan dân cử, vai trò chỉ đạo của các cấp ủy Đảng là cần thiết. Với tinh thần phê bình và tự phê bình trong Đảng. Thông qua các cơ quan tham mưu, giúp việc cho các cấp ủy Đảng như tổ chức, kiểm tra… có thể làm rõ trách nhiệm của các tổ chức cơ sở Đảng, cá nhân đảng viên là lãnh đạo, quản lý các cơ quan, đơn vị chưa thực hiện nghiêm túc những kết luận sau giám sát của các cơ quan dân cử. Có một nội dung quan trọng trong hoạt động giám sát của cơ quan dân cử mà chúng ta chưa làm được đó là theo Mục 5 Điều 58 Luật Tổ chức HĐND và UBND quy định: “Bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do HĐND bầu”. Trên thực tế rất ít HĐND các cấp đưa được nội dung này vào chương trình kỳ họp, quả là khó khăn vì liên quan đến công tác tổ chức cán bộ, con người cụ thể lại là đại biểu có chức vụ trong cấp ủy Đảng và chính quyền, luật định như vậy nhưng chưa có chủ trương của cấp ủy chỉ đạo chắc chưa thực hiện được, đây cũng là một trong những nội dung cần sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, cũng là điều mà nhân dân mong đợi.

Nhìn nhận dưới phương diện thông tin sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với hoạt động của cơ quan dân cử không phải chỉ có thông tin một chiều từ trên xuống mà cần sự thông tin hai chiều từ trên xuống và dưới lên. Từ trên xuống là chủ trương, đường lối, những nghị quyết của Đảng để thực hiện và ngược lại thông tin từ dưới lên là đại biểu của dân mong muốn các cấp ủy Đảng trước khi thảo luận ra nghị quyết lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân thực hiện cần lấy ý kiến của các đại biểu nhân dân từ đại biểu Quốc hội đến đại biểu HĐND các cấp, coi đó là những cơ sở để các cấp ủy Đảng thảo luận và ra nghị quyết để nghị quyết của các cấp ủy Đảng không còn sự gò ép, cứng nhắc và hợp với lòng dân.

Một điều cần quan tâm nữa là hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử được khẳng định ở vị thế của cơ quan dân cử. Vị thế ở đây là nói chung, vị thế cụ thể là vị trí của Thường trực HĐND, Trưởng các Ban của HĐND trong cấp ủy Đảng như thế nào. Đảng ta là Đảng cầm quyền nếu cơ cấu những đại biểu chuyên trách hoạt động trong cơ quan dân cử có vị trí xứng đáng trong các cấp ủy Đảng chắc chắn chất lượng và uy thế hoạt động của cơ quan dân cử sẽ được nâng lên. Để bảo đảm sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với hoạt động của các cơ quan dân cử, các cơ quan dân cử phải chủ động và sáng tạo trong việc tham mưu cho cấp ủy Đảng thông qua những nội dung đề xuất cụ thể để có điều kiện thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ theo luật định. Trên đây chỉ là một đôi điều trao đổi để hưởng ứng tinh thần nghị quyết hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam để Đảng gần dân hơn.

Phan Bá Sang<br><i>Nguyên Phó chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Phúc</i>