Đại biểu phải luôn luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri

Những bài học kinh nghiệm

Làm tốt công tác tổ chức tiếp xúc cử tri, kịp thời đôn đốc cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết các ý kiến, kiến nghị, nguyện vọng chính đáng và những bức xúc của cử tri có ý nghĩa quan trọng góp phần giữ vững lòng tin của cử tri đối với đại biểu dân cử đồng thời góp phần quan trọng vào việc  ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Liên hệ chặt chẽ với cử tri và thực hiện chế độ tiếp xúc cử tri của ĐBQH là những việc làm quan trọng nhằm mục đích thu nhập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng của cử tri với QH và các cơ quan hữu quan. Qua đó, giúp Nhà nước đề ra các chủ trương, chính sách, giải pháp để phát triển KT - XH, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Từ thực tế địa phương, đại diện Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn cho biết, trong những năm qua, Đoàn ĐBQH tỉnh luôn xác định công tác tiếp xúc cử tri là hoạt động quan trọng để ĐBQH tuyên truyền, phổ biến các chính sách, pháp luật của Nhà nước, các thông tin về hoạt động của QH tới cử tri. Thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, các ý kiến, kiến nghị được tổng hợp, tiếp thu giúp cho công tác xây dựng luật, việc hoạch định chính sách của QH phù hợp với thực tế của đời sống xã hội, từng bước khắc phục những bất cập trong việc thực hiện chế độ, chính sách giữa các vùng miền. Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn Phương Thị Thanh chia sẻ: thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, Đoàn đã tiếp thu, chuyển hơn 400 lượt ý kiến, kiến nghị của cử tri tới các cơ quan có thẩm quyền, trong đó có 175 ý kiến, kiến nghị liên quan đến thẩm quyền của QH, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương; đã có 158 kiến nghị của cử tri được cơ quan chức năng trả lời. Từ những ý kiến, kiến nghị cử tri, ĐBQH có thêm thông tin để nghiên cứu và tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, chọn những vấn đề bức xúc để chất vấn các bộ, ngành.

Còn tại Bắc Giang, trong một số nhiệm kỳ gần đây, Đoàn ĐBQH tỉnh thường phối hợp với Ủy ban MTTQ các cấp tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp. Việc tiếp xúc cử tri được thực hiện bằng nhiều hình thức nhưng đa số ĐBQH trong Đoàn đều dựa trên Đề cương tóm tắt các hoạt động của QH tại kỳ họp được Đoàn thư ký chuẩn bị trước để báo cáo với cử tri những nội dung kết quả của kỳ họp QH. Phó chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Bắc Giang Phạm Minh Tuấn cho biết, Đoàn vẫn sử dụng phương thức gửi ý kiến trả lời cử tri để đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và gửi bản tổng hợp tới cơ quan Ủy ban MTTQ cấp huyện để truyền tải tới cử tri. Mặc dù phương thức này cũng đạt được hiệu quả nhất định song cũng còn hạn chế. Ví dụ, đa số các cử tri không có điều kiện để theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng, do đó nhiều cử tri không nắm bắt được việc giải quyết của các cơ quan chức năng đối với những ý kiến kiến nghị nên đã dẫn đến tình trạng một vấn đề nhưng cử tri kiến nghị rất nhiều lần tại một điểm tiếp xúc hoặc nhiều điểm tiếp xúc trong một địa phương và đại biểu vẫn tiếp tục ghi nhận.

Đánh giá thực trạng công tác tiếp xúc cử tri của ĐBQH trong thời gian qua, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nam Định Nguyễn Anh Sơn nhận định, tiếp xúc cử tri định kỳ trước và sau kỳ họp QH là hoạt động chủ yếu của các ĐBQH và các Đoàn ĐBQH. Việc tổ chức này mang tính thường xuyên và có sự phối hợp với các cấp, các ngành, các tổ chức, đơn vị trong tỉnh. Tuy nhiên công tác tiếp xúc cử tri theo hình thức này có một số khó khăn, hạn chế cần được nghiên cứu tháo gỡ như cơ sở vật chất và thời gian không đáp ứng được yêu cầu tiếp xúc rộng rãi với các thành phần cư tri; thời gian tiếp xúc cử tri tri thường cũng là thời gian các đại biểu Trung ương bận làm việc với Chính phủ và UBTVQH nên việc bố trí được thời gian hợp lý để tham dự tiếp xúc cử tri tại địa phương theo đúng quy định gặp nhiều khó khăn. Về tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi làm việc, theo chuyên đề, lĩnh vực… nhìn chung còn hạn chế cả về số cuộc tiếp xúc và số lượt cử tri được tiếp xúc. Các hình thức tiếp xúc này cũng chỉ phục vụ cho một số ĐBQH nhất định, ở một số lĩnh vực cụ thể và cũng chỉ nghe tâm tư, nguyện vọng của một số chủ thể nhất định, chưa phải ý kiến khách quan của mọi chủ thể, vì vậy đòi hỏi các ĐBQH phải có sự phân tích, cân nhắc, lựa chọn để có những ý kiến xác đáng và phù hợp.

Nâng cao hiệu quả công tác tiếp xúc cử tri

Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ QH Khóa XII đã thẳng thắn chỉ ra hoạt động tiếp xúc cử tri, bên cạnh những mặt đạt được, còn những bất cập, có lúc, có nơi còn mang tính hình thức, nội dung còn đơn điệu, chưa đáp ứng được nhu cầu của cử tri. Một số ĐBQH chưa thật sự phát huy vai trò, trách nhiệm trong công tác tiếp xúc cử tri, chưa chủ động tìm tò cách thức để thực hiện tiếp xúc cử tri ở nơi làm việc, nơi cư trú…

Để ĐBQH tiếp xúc được nhiều đối tượng cử tri cần phải khắc phục tình trạng “cử tri chuyên nghiệp” vì cử tri đến dự hội nghị chủ yếu là người cao tuổi, về hưu, cử tri trẻ tuổi nên nội dung tuyên truyền chính sách pháp luật của đại biểu đến cử tri sẽ bị hạn chế, nhất là có cử tri có ý kiến cần phản ánh với đại biểu lại không được mời dự hội nghị tiếp xúc cử tri - Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn Phương Thị Thanh kiến nghị. Do đó, cần chuẩn bị các nội dung cần báo cáo tại hội nghị tiếp xúc cử tri cho phù hợp với đối tượng tiếp xúc, Đoàn nên lựa chọn nội dung báo cáo thuộc các vấn đề mà cử tri tại địa phương quan tâm. Đặc biệt, quan tâm đến báo cáo tổng hợp trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri bởi đây là nội dung mà cử tri rất quan tâm theo dõi. Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn cũng đề nghị UBTVQH cần gửi sớm dự kiến chương trình kỳ họp để các đoàn chủ động về thời gian tiếp xúc cử tri trước mỗi kỳ họp; quy định cụ thể chế tài xử lý đối với các cơ quan, đơn vị không giải quyết hoặc chậm ý kiến, kiến nghị của cử tri theo quy định của pháp luật; tăng cường năng lực và điều kiện tham mưu, giúp việc của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND các tỉnh, thành phố.

Phó chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Bắc Giang Phạm Minh Tuấn kiến nghị, ngoài việc tiếp xúc cử tri theo định kỳ trước và sau mỗi kỳ họp QH theo quy định, các ĐBQH cần chủ động quan hệ mật thiết với cử tri, thông qua các hoạt động của mình, kết hợp với hoạt động của các cơ quan như: thông qua hoạt động chuyên môn của đại biểu; thông qua các ý kiến trực tiếp của cử tri, thông qua các phiên họp của HĐND các cấp mà ĐBQH tham dự…

Đại biểu dân cử có phản ánh được tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri vào các quyết sách của cơ quan quyền lực nhà nước, có hoàn thành nhiệm vụ của mình hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc đại biểu có giữ được mối liên hệ chặt chẽ với cử tri. Điều tưởng như giản dị ấy hầu như đại biểu dân cử nào cũng biết, cũng thấm thía. Tuy nhiên, việc thực hiện trên thực tế lại là rất khó. Theo đánh giá của Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Đức Hiền, việc tiếp nhận, xử lý, theo dõi đôn đốc các cơ quan có thẩm quyền giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri trong thời gian qua tuy đã từng bước được cải tiến, hiệu quả ngày càng được nâng cao, được cử tri hoan nghênh, nhưng vẫn còn nhiều bất cập, nhất là đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát. Thực tế cho thấy, các Đoàn ĐBQH cần tiếp tục nghiên cứu, đổi mới việc tập hợp, tổng hợp, phân loại ý kiến, kiến nghị của cử tri; tổ chức giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri để nâng cao chất lượng, hiệu quả. Có như vậy, mỗi ĐBQH mới làm tròn trách nhiệm của mình.

Vi Hoa