ĐBQH Trần Minh Diệu (Quảng Bình): Có chế tài đủ mạnh để chấm dứt việc mở trường, mở ngành không hợp lý
Khoản 1, Điều 9 dự thảo Luật quy định quy hoạch mạng lưới giáo dục đại học là sự phân bố sắp xếp hệ thống các trường đại học, học viện, đại học, đại học quốc gia với cơ cấu ngành nghề phù hợp với quy mô dân số, địa lý, sự phát triển về KT-XH, quốc phòng, an ninh của đất nước. Theo tôi hiểu đây mới chỉ là khái niệm về quy hoạch với sự liệt kê tên gọi của các loại cơ sở giáo dục đại học mà lại đang cần phải thêm vào đó là những quy định của pháp luật về quy mô và hệ thống mạng lưới của giáo dục đại học.
Dự án Luật không thể quy định chi tiết, cụ thể mạng lưới giáo dục đại học nhưng phải thể chế hóa được các chủ trương của Đảng và Nhà nước bằng quy định của pháp luật. Cương lĩnh của Đảng năm 2011 xác định phải đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục nước nhà. Muốn vậy phải tiến hành đồng thời rất nhiều việc, nhưng không thể không bắt đầu từ đổi mới công tác quy hoạch. Đề nghị Ban soạn thảo tập trung khảo sát, thu thập ý kiến để bổ sung nội dung theo hướng quy hoạch là nền tảng định hướng cho sự phát triển không chỉ trước mắt mà còn cho chiến lược phát triển lâu dài của giáo dục đại học. Làm sao để khi luật được ban hành thì xã hội có thể hình dung được quy mô mạng lưới giáo dục đại học tới đây sẽ như thế nào? Mở rộng hay thu hẹp? Tăng hay giảm, loại trường nào sẽ tăng, loại trường nào sẽ giảm? Nếu làm tốt công tác quy hoạch chúng ta sẽ thể hiện được định hướng và nguyên tắc phân tầng giáo dục đại học ngay trong quy hoạch. Theo đó luật phải có những chế tài đủ mạnh để sắp xếp lại hệ thống mạng lưới giáo dục đại học, chấm dứt việc mở trường, mở ngành không hợp lý như thời gian vừa qua nhằm đảm bảo mục tiêu nâng cao chất lượng, đáp ứng và phù hợp với quá trình đổi mới của đất nước.
Dự án Luật cần thể hiện quyết tâm hơn nữa trong việc đổi mới cơ chế quản lý, đẩy mạnh giao quyền tự chủ cho các cơ sở. Quản lý nhà nước nên tập trung vào việc hoạch định chính sách và trực tiếp thực hiện những việc mà các cơ sở giáo dục đại học không thể làm được như quy hoạch, kế hoạch của giáo dục đại học, quy chế thi cử, điều kiện tuyển sinh, kiểm soát chất lượng tối thiểu của đầu vào, thanh tra, kiểm soát chất lượng trong quá trình đào tạo, kiểm định và xác nhận chất lượng đầu ra... Cần hạn chế việc giao Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn thực hiện các quy định của luật để luật khi được ban hành sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, đồng thời góp phần tháo gỡ được những rào cản không đáng có trong cơ chế quản lý điều hành.