ĐBQH Phùng Đức Tiến (Hà Nam): Sử dụng linh hoạt và quyết định chuyển đổi đúng thời cơ, đúng thời điểm để sử dụng đất có hiệu quả hơn
Cha ông ta thường nói là nước ta tam sơn tứ hải, nhất phần điền. Do vậy, sử dụng tài nguyên đất được coi là tư liệu sản xuất đặc biệt để tiết kiệm và có hiệu quả. Trong Báo cáo của Bộ tài nguyên và Môi trường đã đánh giá kết quả thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thời kỳ 2001-2010 về cơ bản đạt được các chỉ tiêu QH quyết định, trong đó có 3 chỉ tiêu đạt trên 90%, 5 chỉ tiêu đạt từ 70-90%, 4 chỉ tiêu đạt 60-70% và 2 chỉ tiêu đạt dưới 60% (là đất ở nông thôn 59,46% và đất chợ 57,14%).
Theo tôi, để đạt được con số này là sự cố gắng rất lớn, song đây chỉ là con số hành chính thống kê đơn thuần. Phải phân tích, đánh giá đúng thực trạng và bản chất vấn đề trên cơ sở phân tích các chỉ tiêu chất lượng, thấy rõ sự ảnh hưởng rất lớn của công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến phát triển kinh tế-xã hội. Chẳng hạn trong 10 năm qua, chuyển 270.000 ha đất lúa sang đất khác là đất đô thị, đất công nghiệp. Đất lúa được coi là bờ xôi, ruộng mật và theo Ủy ban Kinh tế thì có thể chuyển đất khác, thay vì chuyển đất lúa. Nếu chỉ tính 1/4 diện tích đất lúa được chuyển đổi trong thời gian chờ hoàn thiện các thủ tục, hoặc thủ tục chưa xong hoặc thiếu vốn, trong 2 năm 4 vụ, mỗi năm 1 hecta tính cho 40 triệu đồng, thì đã giảm thu khoảng 5.400 tỷ đồng, chưa kể số lao động nông nghiệp không có việc làm. Về đất khu kinh tế 72.000 ha, theo Ủy ban Kinh tế thẩm định thì tỷ lệ lấp đầy là 45,63%. Như vậy, còn lại 39.000 ha trên tổng diện tích trong thời gian dài chưa được sử dụng. Đây là sự lãng phí lớn. Đất đô thị đổ cát hoặc đền bù xong chưa có tiền để thi công, khi gió bấc thổi làm ảnh hưởng cả vùng nông dân, nông thôn xung quanh. Đất sân golf 15,6 ngàn hecta như đánh giá của Ủy ban Kinh tế là lãng phí.
Từ thực trạng này, chúng ta thấy, việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư phải có thực lực, phải có tiêu chí, thủ tục lập dự án, thẩm định, phê duyệt, cấp phép đầu tư, đền bù giải phóng mặt bằng; phải cải cách thủ tục để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, không để nhiều hecta đất không không canh tác hoặc đổ cát để đấy hoặc đền bù dở dang không triển khai được. Đây là giải pháp tăng hiệu quả đầu tư, hiệu quả sử dụng đất, giảm thất thu, là giải pháp để rút ngắn khoảng cách về công nghệ giữa nước ta với các nước trên thế giới.
Trong cơ cấu đất nông nghiệp đến năm 2020, đất lúa giảm 308.000ha còn lại 3.812.000ha, trong đó 10 năm tới giảm 114% so với 10 năm trước. Đề nghị Chính phủ sử dụng đến đâu thì cắt đến đó, không thể cắt một loạt sau đó để không như giai đoạn vừa qua. Không để lãng phí đất hoặc có điều kiện thì mới cắt đất để chuyển, vì những năm tới với số lượng dân số thế giới khoảng 7 tỷ người, với biến đổi khí hậu như thế này thì lương thực là vấn đề hết sức quan trọng và là lợi thế của nước ta.
Về đất công nghiệp, dự kiến đến năm 2015 từ 72.000ha lên 150.000 ha và đến năm 2020 là 200.000ha. Với tỷ lệ đất này thì trong bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay cũng như dự báo những năm tiếp theo, tôi đề nghị phải sử dụng rất linh hoạt và quyết định chuyển đổi phải đúng thời cơ, đúng thời điểm để sử dụng đất có hiệu quả hơn.