Tôn vinh và quảng bá các đặc sản Việt Nam

Súp Yến

S100 đặc sản nằm trong chương trình S100 tìm kiếm, giới thiệu, quy tụ và tôn vinh những giá trị từ con số 100 theo dọc chiều dài hình chữ S lãnh thổ Việt Nam của Vietkings. Đây là một hành trình mở, tìm kiếm và ghi nhận những giá trị trong cuộc sống xã hội, hoặc mang ý nghĩa nhất định tác động tích cực đến con người. Trưởng đại diện Vietkings tại Hà Nội Cao Thế Anh cho biết: mỗi địa phương, tỉnh, thành phố trong cả nước đều có những sản vật đặc trưng, nhưng khảo sát cho thấy chỉ khoảng 30% đặc sản được sử dụng hiệu quả từ các khâu: tìm kiếm, sản xuất, phân phối, quảng bá. Cuộc bình chọn S100 đặc sản Việt Nam sẽ góp phần quảng bá các đặc sản vùng miền trước tiên để người dân ở các địa phương biết được nét đẹp văn hóa ẩm thực của người Việt qua mỗi vùng miền; người đi du lịch đến những vùng miền khác nhau có thể định hình được các đặc sản nổi tiếng để thưởng thức hay mua về làm quà; qua đó góp phần quảng bá, thúc đẩy quá trình sản xuất kinh doanh đặc sản của các vùng miền. Cuộc bình chọn cũng giúp bảo tồn sản vật thiên nhiên ở các địa phương mà vì nhiều lý do, một số đang bị đe dọa, hủy hoại hay xóa bỏ như Gà Hồ (Bắc Ninh)…

Vải thiều Thanh Hà

Các sản vật, đặc sản lọt vào danh sách S100 hội tụ các yếu tố: nổi tiếng, phổ biến và độc đáo, ưu thế xuất xứ (đặc sản đó chỉ có ở vùng miền này mà không có ở vùng miền khác). Ghi nhận ở thời điểm hiện tại, món ăn nổi bật nhất ở địa phương nào sẽ được coi là đặc sản của địa phương đó. Không có những món ăn hay đặc sản của những loài vật quý hiếm, đe dọa bị tuyệt chủng, hoặc trái phép. Hành trình tìm kiếm đặc sản được tiến hành theo hai nội dung. Một là loại đặc sản thiên về món ăn, có thể chế biến hoặc kết hợp với những thứ khác, theo công thức pha trộn gia vị để tạo nên món ăn hoàn chỉnh. Hai là những đặc sản nghiêng về tự nhiên như cây trái, rau cỏ qua bàn tay chăm sóc vun trồng của con người, cùng với đặc điểm riêng của từng vùng miền.

Để có những công bố bước đầu về Hành trình S100 đặc sản, Vietkings đã tìm kiếm, liên hệ với hơn 500 công ty du lịch và các nhà phân phối, siêu thị, công ty xuất khẩu, 63 Sở VH, TT và DL cùng UBND các tỉnh, thành phố trong cả nước để có những thông tin chính xác và mang tính công chúng nhất trong một thời gian dài. Ngoài ra, Vietkings còn có mạng lưới cộng tác viên ở một số tỉnh, thành để ghi nhận thông tin nhanh chóng, kịp thời. Ban đầu Vietkings chọn các đơn vị lữ hành, bởi họ muốn lựa chọn những đặc sản mang tính phổ biến. Sau đó Vietkings tham vấn thêm ý kiến của các chuyên gia trong các lĩnh vực liên quan, triển khai lấy ý kiến các đơn vị thuộc Bộ NN và PTNT, Bộ VH, TT và DL, và các viện nghiên cứu trên toàn quốc. Sau một năm thực hiện tìm kiếm, thẩm định, từ hơn 300 đặc sản đã chọn ra 100 đặc sản đạt tiêu chí. Để phát huy giá trị của 100 đặc sản Việt Nam, Vietkings sẽ liên kết với các trung tâm xúc tiến thương mại và du lịch địa phương để hình thành chuỗi chợ đặc sản, lưu thông các đặc sản khắp 63 tỉnh, thành. Trước mắt, dự kiến vào tháng 11 tới sẽ có cuộc hội ngộ của các đặc sản lần 1.

Đánh giá về S100 đặc sản, một số đại diện công ty lữ hành cho rằng, đây là một trong những “bộ sưu tập” ý nghĩa lớn đối với các địa phương có đặc sản, giúp cho các công ty lữ hành xây dựng tour. Trưởng phòng Truyền thông Vietravel Nguyễn Minh Mẫn cho biết, hiện nay ngoài lễ hội trái cây Nam bộ tại khu du lịch Suối Tiên (TP Hồ Chí Minh) trên cả nước chưa có hội chợ nào quy mô tương tự, nhưng nó chủ yếu mới quảng bá đặc sản phương Nam và công tác quảng bá chỉ diễn ra định kỳ mỗi năm một lần. Để xúc tiến thương mại hay đưa các đặc sản vào khai thác du lịch cần phải có kế hoạch dài hơi hơn. Hình thức du lịch homestay, du lịch miệt vườn, tham quan và thưởng thức trái cây đã từng tồn tại ở Lái Thiêu (Bình Dương), hiện đang triển khai tại Vinh Sang (Vĩnh Long), Mỹ Khánh (Cần Thơ), nhưng chưa hướng đến mục tiêu quảng bá sản vật đặc trưng của địa phương.

Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch Việt Nam Phạm Trung Lương từng cho biết, trong chiến lược phát triển du lịch giai đoạn 2011 - 2020, ngành du lịch sẽ khai thác mạnh hệ thống nhà hàng, khách sạn trở thành điểm đến tham quan du lịch hấp dẫn du khách, trong đó sẽ chú trọng quảng bá các sản vật địa phương... Vì thế, sau S100 đặc sản, du lịch ẩm thực hy vọng sẽ trở thành một trong những sản phẩm du lịch hấp dẫn, vừa tôn vinh vừa bảo tồn các sản vật địa phương.

Nguyên Thảo