Khám phá thế giới: Những cồn cát khổng lồ ở Mỹ

Phạm Ngọc 25/06/2011 07:32

Ở nước Mỹ, những công viên quốc gia có diện tích rộng hàng trăm nghìn kilômét vuông với phong cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và kỳ vĩ. Một trong số đó phải kể đến Khu Bảo tồn và Công viên Quốc gia Great Sand Dunes, được thành lập năm 2004 nằm ở phía đông Hạt Alamosa và Saguache, bang Colorado. Đây là nơi nổi tiếng với những cồn cát vĩ đại và ngoạn mục.

Khám phá thế giới: Những cồn cát khổng lồ ở Mỹ ảnh 1

Với tuổi đời dễ đến 12.000 năm, những cồn cát ở công viên Great Sand Dunes cao nhất vùng Nam Mỹ, lên tới 230 m tính từ thung lũng San Luis phía Tây dãy núi Sangre de Cristo và trải rộng 77 km2.

Chúng được hình thành từ cát và đất mỏ của vùng Rio Grande và các phụ lưu chảy qua thung lũng San Luis. Trải qua năm tháng, gió tây cuốn cát từ dòng sông đưa lên phủ khắp cao nguyên. Khi sức gió yếu dần, cát lắng đọng  lại phía đông của thung lũng. Chu kỳ diễn ra liên tục, cồn cát lớn dần lên và thay đổi hình dáng hàng ngày.

Dòng chảy nhỏ chảy quanh và bào mòn chân các cồn cát. Nước thấm xuống mặt đất, để lại cát lắng đọng trên bề mặt. Gió cuốn cát đi và lại thổi chúng lên các cồn cát.

Nằm trong khu vực nhiều gió, khi các nhà leo núi leo lên các cồn cát, sau nhiều ngày họ sẽ bị bao phủ bởi lớp cát và đá nhỏ. Gió có thể đưa cát và đá bay đi hàng ngàn dặm. Có những cồn cát chứa cát đen gồm hỗn hợp manhê và oxit sắt.

Nằm ở khu vực rộng lớn vùng cao nguyên sa mạc ở thung lũng San Luis, phía Tây dãy núi Sangre De Cristo, nhiệt độ mùa hè ở Khu Bảo tồn và Công viên Quốc gia Great Sands Dunes không cao như khu sa mạc khác nhưng chênh lệch nhiệt độ lại rất lớn. Vào mùa đông, nhiệt độ rất thấp, có nhiều đêm đông lạnh giá nhiệt độ xuống dưới 0 độ C.

Hệ sinh thái ở Công viên Great Sand Dunes có hồ nước và các lãnh nguyên, 6 đỉnh núi cao 13.000 feet (tương đương 3.940 m). Các loài cây sống ở đây có cây vân sam cổ và rừng lá kim, cây dương, động vật hoang dã rất đa dạng. Dòng sông Medano là một trong những nét đặc trưng, cực kỳ khác biệt của Công viên này, cát vẫn rơi trên thung lũng và sông Medano không bao giờ phẳng lặng và lòng sông không ổn định. Những cồn cát nhỏ dưới lòng sông hoạt động giống như con đập cứ hình thành rồi lại phá vỡ và khi lội dưới dòng sông, người ta có thể nhìn thấy những con sóng nước dưới lòng sông trong vòng vài giây đến vài phút. Những năm nước lớn, những con sóng này cao không khác gì sóng biển.

Với những giá trị lớn lao và phong cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, Khu Bảo tồn và Công viên Quốc gia Great Sand Dunes được coi là công viên yên tĩnh nhất so với các công viên khác ở 48 bang láng giềng của nước Mỹ.

Phạm Ngọc