Bứt phá để phát triển

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, trong các cuộc tiếp xúc cử tri, có 3 vấn đề lớn của ngành y tế được tâm nhất là sự quá tải tại các cơ sở y tế, chính sách bảo hiểm y tế và nhân lực y tế. Vì vậy, việc xây dựng một Chiến lược mang tính tổng thể về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011 - 2020 tầm nhìn đến 2030 là cần thiết để có một định hướng chung nhằm thực hiện công tác bảo vệ chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới đạt được hiệu quả, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhân dân.

Đến nay, Dự thảo Chiến lược đã được cập nhật, sửa đổi, bổ sung trên 50 lần từ các ý kiến đóng góp của đơn vị trong ngành y tế và các chuyên gia cao cấp của các bộ, ban, ngành Trung ương, các nhà tài trợ. Bên cạnh đó, Bộ Y tế cùng song song làm Kế hoạch Y tế 5 năm 2011 -2015 nhằm giải quyết các vấn đề trước mắt và trong 5 năm tới của ngành y tế, bản kế hoạch này sẽ được cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động và khung chi tiêu cho từng hoạt động cụ thể. Đây cũng là một bước tiến bộ đáng kể trong lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch của ngành y tế.

Năm 2020: tuổi thọ trung bình là 75

Pgs.Ts Phạm Lê Tuấn, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính, Bộ Y tế cho biết, mục tiêu tổng quát của Dự thảo Chiến lược là: Bảo đảm mọi người dân được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, mở rộng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng. Người dân được sống trong cộng đồng an toàn, phát triển tốt về thể chất và tinh thần. Giảm tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao thể lực, tăng tuổi thọ và cải thiện chất lượng dân số. Các mục tiêu cụ thể là: giảm tỷ lệ mắc bệnh, tử vong và tàn tật, khống chế các bệnh truyền nhiễm; nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, giảm tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến trên; nâng cao chất lượng dân số; đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực y tế; đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính ngành y tế…

Theo Dự thảo Chiến lược, năm 2015 sẽ có 8 bác sỹ/vạn dân và đến năm 2020 có 9 bác sỹ/vạn dân; số giường bệnh viện/vạn dân lần lượt là 23 và 25; tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) là 70% và trên 80%;  tuổi thọ trung bình là 74 và 75; hơn 90% trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi (1.000 trẻ đẻ ra sống) là 14 và 11; tỷ lệ chất thải rắn y tế được xử lý là 85% và 90%...

Tiếp tục tăng nhanh đầu tư cho y tế

Dự thảo Chiến lược nêu 11 nhóm giải pháp nhằm đạt được các mục tiêu trên. Theo đó, đầu tư ngân sách cho y tế sẽ tiếp tục tăng nhanh (cao hơn tốc độ tăng ngân sách), bảo đảm chi tiêu công cho y tế chiếm ít nhất 50% tổng chi y tế, ưu tiên phân bổ ngân sách cho miền núi, vùng sâu, vùng xa, y tế cơ sở, y tế dự phòng... Giá dịch vụ bệnh viện sẽ được điều chỉnh theo hướng tính đúng, tính đủ phù hợp với đầu tư và trình độ chuyên môn ở từng tuyến kỹ thuật và phù hợp với khả năng chi trả của nhân dân. Thủ tục mua, thanh toán BHYT sẽ được cải cách và đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho người có BHYT trong khám chữa bệnh để phát triển sâu rộng BHYT.

Để giải quyết nút thắt nhân lực, sẽ tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ y tế; xây dựng mô hình/hệ thống viện trường, củng cố và hoàn thiện môi trường thực hành cho các cơ sở đào tạo; thẩm định chất lượng đào tạo. Tiếp tục đào tạo cán bộ dược, đào tạo hệ cử tuyển, đào tạo theo địa chỉ, đào tạo bác sỹ hệ liên thông với quy mô hợp lý để đáp ứng nhu cầu cho vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, giảm dần quy mô khi có đủ cán bộ; tăng cường đào tạo nhân viên y tế thôn bản; đẩy mạnh đào tạo sau đại học có chất lượng cho tuyến tỉnh và tuyến huyện, nhất là các cán bộ phụ trách khoa, phòng. Trong giai đoạn tới, sẽ tiếp tục thực hiện chế độ điều động luân phiên cán bộ y tế từ tuyến trên về tăng cường cho y tế tuyến dưới.

Ngoài việc kiện toàn mạng lưới, tổ chức hệ thống truyền thông - giáo dục sức khỏe từ Trung ương đến cơ sở, sẽ tăng cường đào tạo nâng cao năng lực, kỹ thuật chuyên sâu, chuyên ngành về truyền thông - giáo dục sức khỏe cho các tuyến.  Mở rộng và đa dạng hóa các hoạt động truyền thông để nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền và mọi người dân về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi của mình trong chăm sóc sức khỏe với quan điểm Mọi người vì sức khỏe…

Trong nhóm giải pháp phát triển khoa học - công nghệ, sẽ tăng cường các hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ y tế; từng bước hiện đại hóa kỹ thuật y tế, ưu tiên các lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, chẩn đoán hóa sinh, lý sinh, miễn dịch, di truyền, sinh học phân tử, công nghệ gen...; áp dụng các kỹ thuật và công nghệ tiên tiến về tim mạch, nội soi, chỉnh hình, ghép tạng…

Tạo bứt phá

Bản Dự thảo Chiến lược qua nhiều vòng góp ý đã phản ánh được những quan tâm chung về những định hướng và đường lối phát triển của ngành y tế nước ta. Về cơ bản, các nội dung là thống nhất. Các ý kiến mong muốn Chiến lược cần phải có sự tập trung tạo ra sự bứt phá phát triển một số lĩnh vực của ngành y tế trong đó có tăng cường, nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện năng lực cán bộ, đẩy mạnh các ứng dụng công nghệ tin học vào quản lý y tế.

Một vấn đề cần nhấn mạnh thêm trong Dự thảo Chiến lược là trách nhiệm bảo vệ chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân không phải chỉ là của riêng ngành y tế mà còn là trách nhiệm của các bộ, ngành, các chính quyền địa phương và tất cả mọi người dân. Bộ Y tế cần có sự hỗ trợ của các bộ, ngành, các chính quyền và sự ủng hộ của mọi người dân, bên cạnh đó là sự hỗ trợ của các đối tác phát triển…, Thứ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói.

Phó trưởng đại diện UNICEF Việt Nam, Đại diện các đối tác phát triển Jean Dupraz cho rằng, Dự thảo Chiến lược là một văn bản rất quan trọng mang tính định hướng quốc gia cho toàn ngành y tế. Vì vậy các đối tác phát triển rất hy vọng nó sẽ có một tầm nhìn rõ ràng để có thể xác định được phương hướng giải quyết những thách thức chủ chốt trong lĩnh vực y tế.

Minh Nguyệt