Vụ đấu pháo trên bán đảo Triều Tiên: Thất bại của chính sách cứng rắn
CHDCND Triều Tiên lại bất ngờ gây chiến. Lần này, họ bắn một loạt đạn pháo vào đảo Yeonpyeong - nơi có một căn cứ quân sự của Hàn Quốc, nhằm nhắc nhở đối thủ láng giềng và thế giới không nên lãng quên Bình Nhưỡng, mà cần sớm tiến hành đàm phán về hiệp ước hòa bình cho bán đảo bị chia cắt suốt 6 thập kỷ qua.
Trận đấu pháo ngày 23.11 giữa Triều Tiên và Hàn Quốc không phải lần đụng độ quân sự đầu tiên kể từ khi chiến tranh chấm dứt năm 1953. Vụ nã pháo đã khiến 2 binh sỹ Hàn Quốc thiệt mạng, 16 binh sỹ và ít nhất 3 dân thường bị thương, hơn 50 ngôi nhà bốc cháy và người dân trên đảo hoảng loạn chạy sơ tán để tránh trận “mưa” đạn pháo. Về nguyên nhân Triều Tiên bắn phá Hàn Quốc, Nhà Xanh (tức Dinh Tổng thống Hàn Quốc) cho rằng miền Bắc nã đạn pháo nhằm cảnh báo Seoul về cuộc diễn tập của hải quân Hàn Quốc tại vùng biển phía Tây, cách đảo Yeonpyeong không xa. Phát ngôn viên văn phòng Tổng thống, ông Cheong Wa Dae tiết lô,å trước khi xảy ra vụ nã đạn pháo, phía Bình Nhưỡng đã gửi một bức điện phản đối và yêu cầu giải thích rõ, liệu cuộc diễn tập bắn pháo có phải là cuộc tấn công nhằm vào họ hay không.
Giới phân tích cho rằng động thái trên của Triều Tiên là nhằm thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế, đồng thời buộc Mỹ phải chấp nhận tổ chức đàm phán về một hiệp ước hòa bình cho bán đảo về mặt lý thuyết vẫn đang trong tình trạng chiến tranh này (năm 1953, hai miền Triều Tiên mới ký Hiệp định đình chiến). Giáo sư Kim Yong-Hyun thuộc Đại học Dongguk ở Seoul nhận định: “Vụ nã pháo mới này là hành động nhằm làm gia tăng căng thẳng giữa hai miền... Bình Nhưỡng đang sử dụng chính sách bên miệng hố chiến tranh, nhằm buộc Seoul và Washington phải hành động và đồng ý đối thoại (trong bối cảnh Bình Nhưỡng chuẩn bị tái khởi động đàm phán về việc từ bỏ chương trình hạt nhân để đổi lấy viện trợ). Vụ việc này cũng phát đi một thông điệp mạnh mẽ đến Mỹ và cộng đồng quốc tế rằng phải khẩn cấp mang lại nền hòa bình cho bán đảo Triều Tiên”. Một số nhà phân tích khác cũng cho rằng sau việc công khai nhà máy làm giàu uranium, đây là một động thái tiếp theo của Triều Tiên nhằm buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đối thoại.
Tờ “Global Times” - một trong những tờ báo chính thống của Trung Quốc - bình luận “Triều Tiên đã chứng tỏ sự cương quyết của họ trong cuộc đấu pháo này” và điều đó cho thấy “sự thất bại của chính sách cứng rắn” mà chính phủ hiện nay của Hàn Quốc đang áp dụng đối với Bình Nhưỡng. Báo chí Trung Quốc cũng trích dẫn các phương tiện truyền thông của Triều Tiên nhấn mạnh, Hàn Quốc đã châm ngòi cho cuộc xung đột quân sự và Bình Nhưỡng phải đáp trả thái độ thiếu thiện chí của Hàn Quốc. Triều Tiên đã thẳng thừng tuyên bố chính các cuộc tập trận bắn đạn thật kéo dài 9 giờ ở hải phận gần cái gọi là “Đường giới hạn miền Bắc” - đường biên giới trên biển mà Liên Hiệp Quốc vạch ra nhưng không được Bình Nhưỡng công nhận- là nguyên nhân vụ nã đạn pháo trên và cáo buộc Hàn Quốc là bên nã pháo trước, buộc nước này phải có hành động quân sự mạnh mẽ ngay lập tức. Tuyên bố của Bình Nhưỡng được Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng tải: “Đây là sự đáp trả truyền thống của quân đội Triều Tiên để dập tắt các hành động gây hấn”...
Đã gần như thành thông lệ, sau cuộc đấu pháo giữa hai miền Triều Tiên là đấu khẩu, bên này đổ trách nhiệm cho bên kia gây sự trước, rồi tiếp đến sẽ là chiến dịch vận động ngoại giao để tranh thủ dư luận thế giới.
Mỹ, Nhật Bản đương nhiên bênh vực Hàn Quốc, trong khi Nga và Trung Quốc ngả về Triều Tiên nhưng vẫn tránh “chọc giận” các đối tác ở Đông Bắc Thái Bình Dương. Tất cả đều nằm trong suy tính lợi ích chính trị, an ninh và kinh tế của tất cả các bên.
Vụ đấu pháo một lần nữa lại làm cho khu vực quanh bán đảo Triều Tiên “nổi sóng”, nhưng cũng như những lần trước, khả năng xảy ra chiến tranh là rất nhỏ. Bằng việc nã đạn pháo và tiết lộ chương trình làm giàu uranium, Bình Nhưỡng đơn giản chỉ muốn phát đi một thông điệp đến Seoul và Washington rằng đối thoại là cần thiết. Tuy nhiên, thực trạng quan hệ ngoại giao hiện nay trên bán đảo Triều Tiên khá mong manh, do bầu không khí mất lòng tin đang bao trùm khu vực từ sau sự kiện Cheonan và Triều Tiên đang trong tiến trình chuẩn bị chuyển giao quyền lực. Bất kỳ hành động khiêu khích nào cũng có thể làm thay đổi cục diện chính trị-an ninh ở khu vực, khiến việc nối lại đàm phán song phương và đa phương sẽ khó khăn hơn. Bởi vậy, nếu thông điệp đối thoại của Bình Nhưỡng tiếp tục bị phớt lờ, chẳng có gì đảm bảo rằng Triều Tiên sẽ không có thêm hành động “gây sốc” khác, chẳng hạn tiến hành vụ thử hạt nhân thứ ba (?).