Giảm thuế nhập khẩu nên theo đúng lộ trình

Bộ Tài chính vừa gửi công văn đến Bộ Công thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giao thông - Vận tải và Hiệp hội sản xuất ô tô Việt Nam để xin ý kiến về việc điều chỉnh thuế suất nhập khẩu của xe tải nguyên chiếc. Theo Bộ Tài chính, xe tải là tư liệu sản xuất của doanh nghiệp sử dụng để vận chuyển hàng hóa nhưng mức thuế hiện hành với xe tải dưới 10 tấn là tương đối cao. Cụ thể, loại dưới 5 tấn hiện có thuế suất thuế nhập khẩu là 80% và từ 6 - 10 tấn là 54-55%. Trong khi đó, việc sản xuất của các doanh nghiệp trong nước chỉ dừng lại ở mức lắp ráp, những phần chính của ô tô như động cơ, chassis vẫn nhập khẩu. Bộ Tài chính đề nghị, giảm thuế suất thuế nhập khẩu từ 80% xuống 30% đối với xe tải nguyên chiếc có tải trọng dưới 5 tấn; từ 54 - 55% xuống 25% đối với xe tải nguyên chiếc có tải trọng từ 5 - 10 tấn; từ 30% xuống 25% đối với xe tải có tỷ trọng từ 10 - 20 tấn... Như vậy, thuế suất nhập khẩu xe nguyên chiếc sẽ cao hơn từ 10 - 15% so với thuế nhập khẩu linh kiện, vật liệu. Do đó, mức giảm này không ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước, và cũng tăng cơ hội sở hữu xe tải cho các cá nhân, tổ chức. Việc giảm thuế suất nhập khẩu xe tải sẽ được áp dụng từ tháng 1.2011.

Tuy nhiên, Bộ Công thương cho rằng, việc giảm thuế quá sớm theo thời hạn cam kết với WTO sẽ làm ảnh hưởng tiêu cực đến các doanh nghiệp trong nước, tăng tỷ lệ nhập siêu, cũng như việc lắp ráp sản xuất và đầu tư sản xuất phụ tùng linh kiện trong nước. Theo cam kết gia nhập WTO thì đến năm 2018, thuế suất thuế nhập khẩu xe tải nguyên chiếc có tải trọng dưới 5 tấn là 70%, có tải trọng từ 5 - 10 tấn là 50%, có tải trọng từ 10 - 20 tấn là 50%. Bộ Công thương đề nghị tới hết năm 2011 giữ các mức thuế suất thuế nhập khẩu lần lượt là 70% với xe dưới 5 tấn, 50% với xe 5 - 10 tấn, 30% với xe 10 - 20 tấn, 15% với xe 20 - 45 tấn.

Đại diện Công ty Cổ phần ô tô Xuân Kiên (Vinaxuki) cho rằng, mức thay đổi thuế suất nhập khẩu xe tải nguyên chiếc quá lớn, sẽ khiến doanh nghiệp không bù đắp được chi phí đầu tư hoàn thiện quy trình sản xuất, tăng tỷ lệ nội địa hóa trong thời gian qua. Từ năm 2004 đến nay, Vinaxuki đã liên tục đầu tư chiều sâu, mở rộng sản xuất. Từ mức vốn đầu tư ban đầu là 300 tỷ đồng, nay đã nâng lên tới gần 1.000 tỷ đồng. Tăng dần tỷ lệ nội địa hoá từ mức 15% lên 40% cho riêng từng model xe. Hiện công ty đã đầu tư xong dây chuyền khuôn mẫu, chế tạo, dập ép thân vỏ xe với công nghệ cao và hiện đại để đến năm 2013 đạt tỷ lệ nội địa hoá 50% theo cam kết với Chính phủ. Việc giảm thuế nhập khẩu xe tải trước lộ trình không chỉ khiến doanh nghiệp khó thu hồi vốn đầu tư chiều sâu, mở rộng sản xuất. Nguyên nhân do các doanh nghiệp sản xuất ôtô trong nước chủ yếu đang sản xuất lắp ráp các xe tải từ 20 tấn trở xuống. Nhiều doanh nghiệp đang trong quá trình đầu tư chiều sâu nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, nhiều mẫu xe tải đã đạt được mức 40%. Do vậy, việc nâng tỷ lệ nội địa hóa đòi hỏi phải thực hiện trong thời gian dài, do công nghiệp phụ trợ nước ta còn chậm phát triển.

Nếu Bộ Tài chính giảm thuế nhập khẩu ô tô tải nguyên chiếc xuống thấp hơn và sớm hơn so với cam kết gia nhập WTO sẽ ảnh hưởng rất lớn tới quá trình nội địa hoá của ngành ôtô, đi ngược lại với Chiến lược phát triển ôtô mà Chính phủ đã phê duyệt. Hơn nữa, trong điều kiện kinh tế khó khăn, Chính phủ và Bộ Tài chính đang khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất trong nước hạn chế nhập khẩu nhằm tiết kiệm ngoại tệ đồng thời tạo việc làm cho lao động. Thực tế, đề xuất giảm thuế nhập khẩu xe tải sẽ có ảnh hưởng sâu sắc đến doanh nghiệp trong nước. Bởi chỉ cần doanh nghiệp nhập khẩu khai giá gốc thấp hơn 10% thì mức giá bán xe nhập khẩu sẽ tương đương hoặc thấp hơn so với xe sản xuất trong nước. Hơn nữa, các doanh nghiệp khi quyết định đầu tư theo chiều sâu, mở rộng quy mô đều căn cứ trên các cam kết với những tổ chức trên thế giới và khu vực. Nếu thay đổi thuế nhập khẩu xe tải sớm và mạnh hơn so với cam kết WTO sẽ khiến doanh nghiệp không chuẩn bị kịp, lỡ dở kế hoạch kinh doanh.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cho rằng, trong 8 tháng đầu năm, số xe tải nhập khẩu là 9.109 chiếc với giá trị 219,4 triệu USD chủ yếu là xe trên 20 tấn. Do giá trị nhập khẩu xe tải không lớn nên việc giảm thuế cũng không ảnh hưởng nhiều đến nguồn thu ngân sách. Nhưng qua con số đó cũng chứng tỏ xe tải có tải trọng dưới 20 tấn trong nước đã hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu. Nếu giảm thuế để cho xe nhập tràn vào sẽ không khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư để tăng tỷ lệ nội địa hóa, rộng hơn là không phát triển được doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ. Bởi khách hàng mua các linh kiện, vật liệu khó tiêu thụ sản phẩm thì sẽ không nhiều doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ đủ khả năng đầu tư mở rộng quy mô sản xuất.

Lê Bình