Đón một ngày bằng bầu trời trong (Phần 1)
Truyện ngắn của Dương Bình Nguyên

>> Đón một ngày bằng bầu trời trong (Phần cuối)

Hạnh phúc chứa mầm của những cơn bão.

Trong bóng tối của khu vườn ẩm ướt, trong mùi hoa dạ hương ngọt đậm muốn ngất đi và trong tiếng chân chuột sột soạt giữa những bụi chuối già cũ, tôi biết mình phải cố quên đi.

Ngồi bên tôi là anh trai, gương mặt phẳng lặng như bóng tối phía trước, điểm sáng duy nhất là đốm thuốc vụt sáng vụt tắt theo mỗi nhịp môi thở. Tóc anh dài như một mớ rễ tre, phủ tràn hai vai rộng. Và mỗi khi anh nói, giọng như hắt lên từ những chum vại ẩn mình trong lòng đất, hắt lên từ những chén rượu nhỏ giọt ăn sâu vào thanh quản. Anh bảo, nếu thấy mình khó sống ở đó, thì tìm nơi khác. Không tìm được thì đi về. Tôi ngồi im. Đây là lần thứ mấy rồi anh nói thế. Nhưng tôi lại chẳng muốn về.

Anh trai hút thuốc rất khuya và thường ngắm nhìn bầu trời một mình. Chưa khi nào anh tỏ ra nao núng và buồn phiền. Hay giả không ai biết thấu. Tôi bảo: “Về quê thấy nản, chẳng biết làm gì”. Anh rít thêm một hơi thuốc: “Tùy! Cũng chẳng còn non dại gì. Thế bao giờ lại đi?” Tôi chưa biết khi nào đi. Tôi ngồi lịm trên phiến đá dài trong vườn. Cho đến khi anh tắt thuốc, tay vỗ sương xuôi vai áo tôi: “Vào đi, trời lạnh”. Tôi theo anh vào nhà. Đã im lìm tất cả. Chỉ còn bóng tối và những hơi thở.

*

… Bạn đến nhà tôi theo lối cửa sau. Một bà già đeo phẻn dao, nhổ cốt trầu tì toẹt, mặt mũi phờ phạc như vừa thoát cuộc chạy giặc giữa buổi loạn ly. Theo sau bà là đứa con gái dính đầy tay màu chàm tươi, mặt xước đỏ như vừa chạy qua rừng rậm đầy mây móc. Bà già bảo bố tôi, nó còn quá bé, mà mẹ nó mất chiều qua, bị cơn hậu sản từ ngày mới sinh, hấp hối chỉ dặn mang nó về nhờ ông chăm sóc. Bà già không phải ruột già gì của bạn. Chỉ là một người láng giềng tốt bụng. Hay đại loại một người thân quen nhưng không thể, không đủ sức cưu mang một đứa trẻ. Bà già nhổ cốt trầu, nhìn kín đáo ra ngoài ngõ, rồi bảo bố tôi, từ ngày ông không qua đó, cô ấy buồn thảm tưởng rụng cái thai. Thế nào rồi vẫn sinh ra nó. Chẳng biết bố nó bây giờ làm gì? Bố tôi hút thuốc sâu kèn đỏ cả môi, chỉ lắc đầu nhìn bạn. Được rồi, bà cứ về, nó sẽ là con út của tôi. Bố nó đi rồi, nghe đâu chết sập mãi mỏ than làng Hít, xa xôi lắm, chẳng tìm được xác về. Bà già lắc đầu kinh hãi, chiếc nón lá cọ của người Thổ lập cập đội lên đầu rồi lại theo lối cửa sau ra đi. Bạn không chạy theo, mặt lầm lì nhìn bố tôi như thể biết chắc điều này sẽ đến từ khoảnh khắc rất lâu nào đó trong cuộc đời. Rồi hỏi, bây giờ bác là bố cháu hả? Bố tôi gật đầu. Lại hỏi, bác có thương cháu bằng thằng kia không? Bạn nhìn tôi. Tôi rất ghét bạn nhìn như thế. Bố tôi lẳng lặng gật đầu. Ông hiền lành như củ sắn. Bạn bảo, từ lâu lắm rồi, cháu chỉ thèm có bố, ai đi qua nhà mà ở lại với mẹ, cháu cũng thích được gọi là con. Và cháu sẽ gọi người đó là bố. Tôi bảo, mày im ngay, tao đập chết. Bố mày là quân kẻ cướp, chết sập lò than. Bố tao là bố tao chứ. Bạn lao đến, ôm chầm lấy cổ bố tôi. Tôi chạy lại, kéo tóc bạn giật ngược. Cái cảm giác độc ác đó bám riết lấy tôi, để đến bây giờ ngồi nghĩ lại, tôi chỉ muốn khóc, khóc thỏa thuê như những đêm khuya trong căn phòng trọ tồi tàn nhớ về tháng ngày xưa cũ. Khi đó mắt bạn mở to, bạn duỗi thẳng chân trên nền nhà. Tịnh không một tiếng khóc. Bạn vùng dậy, định lao tiếp đến chỗ bố. Tôi đứng chắn ngang. Bạn lao đến, đấm túi bụi vào ngực tôi, đấm quyết liệt. Tôi giận run người, tát bạn đến quay lơ trên sàn. Cũng lúc ấy, tôi thấy mắt hoa lên và má bỏng rát. Tôi ngã vật ra nền đất. Lần đầu tiên trong đời, người đàn ông hiền từ nhất mà tôi từng biết đã đánh tôi, rất thật và rất đau đớn. Rồi ông nâng hai đứa dậy. Ông nâng hai đứa trong vòng tay cáu đầy nhựa chè và đôi mắt đỏ quạch, không biết vì nước mắt, vì khói bụi hay vì những đêm thao thức bởi một ký ức xa vời nào. Bố nhìn bạn và nhìn tôi, rồi ông nói, hãy yêu thương nhau như hai anh em, bởi đó là cuộc sắp đặt của trời đất. Tôi nhìn bạn. Bạn nhìn tôi. Im lặng. Cuộc chạm trán đầu tiên trong căn nhà này đã khiến chúng tôi bị chìm lẫn vào đời nhau trong từng nghịch cảnh, từng nỗi đau và từng mất mát.

*

… Tuổi thơ của chúng tôi trôi như nước lũ, trôi cả bèo bọt phù sa lẫn những lắng bồi của nghìn năm, của đất đai đồi núi. Nhà tôi nằm cuối thị trấn. Cái thị trấn buồn thảm, những cây bàng bị cụt ngọn đều đặn như những chiến binh dũng mãnh bị phạt ngang thân vẫn kiên trung bảo vệ thành trì. Những cây bàng già nua và kiên cường gió mưa dễ đến trăm năm, đếm từ cửa ngõ thị trấn nơi con suối Đầu Đẳng cắt ngang phiến đất rộng của thung lũng làm đôi cho tới khi hụt hơi đầu cuối của những mái hiên lúp xúp được chín mươi chín gốc. Những ngày mưa phùn gió bấc, người ta hay nhìn thấy những bóng áo trắng tha thướt, như những giấc mơ chưa kịp hồi sinh đã đi mất. Để hôm sau hàng phố mê mải trong những lớp lang câu chuyện từ thời hồng hoang, nhưng tất cả đều hoảng sợ nếu một mai lỡ sét đánh cây bàng đầu tiên trong phố chết đi, hẳn tai họa sẽ ập đến như lời báo ứng của ông thầy phù thủy giải oan những cái chết tức tưởi, thất tình hay nợ nần cờ bạc nơi con suối Đầu Đẳng.

Mẹ tôi có sạp hàng nhỏ ở chợ. Còn bố tôi sáng sáng đeo dao vào phẻn, sách thạ vào trong núi, lo làm mấy nương chè. Tay bố tôi lúc nào cũng cáu nhựa chè, đen bóng. Một ngày, bố làm việc mười mấy tiếng, lầm lụi và không phàn nàn. Chè mang về nhà, ông lại nhóm lò, rồi hì hụi rang sao. Những cánh chè đen thơm phức và mồ hôi bố tôi ướt đầm áo. Bạn thường đun củi trong lò giúp bố tôi. Những lúc như thế, bố rất cảm động. Tôi không có thiên hướng ấy. Tôi lười biếng những công việc chân tay. Tôi thích đọc sách, thích nghĩ về thế giới với những sắc màu kỳ diệu và một thành phố ở đâu đó phía xa. Tôi nghĩ mình vĩnh viễn không bao giờ làm những công việc mỏi mệt và chán ngắt như thế kia. Để ngày mai mẹ tôi đem ra chợ, bán chè được mấy đồng bạc lẻ, mua đủ một cân thịt lợn, vài mớ rau. Sự nhạt nhẽo của thị trấn khiến tôi luôn nghĩ rằng nếu thành nhà văn, điều đầu tiên tôi sẽ phải mô tả thành công cái tẻ nhạt và buồn thảm của nó, nhất là mỗi độ thu tàn và bắt đầu chớm đông.

Bắt đầu vào những ngày đông, những nương chè của bố tôi dường như câm lặng và không thể nảy chồi lên được. Bố tôi tha thẩn đi quanh đó và nhặt cỏ, cuốc đất… Nhìn từ trên núi xuống thấy bóng bố lúp xúp như một cây nấm thật to, cứ tồi tội. Tôi ngồi đó và nhìn thấy tháp truyền hình cũ kỹ từ phía thành phố (cái thành phố mà về sau này lớn lên tôi mới biết nó giống như cái thị trấn bé xíu bao gồm những tòa nhà hộp diêm xếp liền nhau) mà thèm thuồng. Tôi nhìn hút về phía đó, nghĩ đến một ngày mình sẽ thoát xác thành một nhân vật nổi tiếng. Còn bạn, trong những tháng ngày đó, sau khi những trang sách đó gấp lại, bạn đã nghĩ gì, đã làm gì?

*

… Những ngày mùa đông thị trấn buồn âm u. Bọn choai mới lớn lê lết trên những quán rượu ốc, uống thứ nước đục lờ như nước vo gạo rồi gào rống lên từ đầu phố tới cuối phố. Người già không đi ra đường, mang những khuôn mặt ảm đạm trùm chăn đến cổ ngồi xem ti vi, những chiếc ti vi đen trắng rọt rẹt đêm ngày. Nếu nghèo hơn thì vừa nằm nghe radio vừa lơ mơ ngủ. Mẹ tôi thường về nhà vào lúc chiều muộn, mang theo mớ rau củ hành, vài con cá biển khô và kho mặn. Bà thổi bếp lúc đã nhập nhoạng và những bữa cơm lấp liếm qua ngày. Tôi vẫn luôn nghĩ rằng một khoảnh khắc nào đó thời thơ ấu mà bạn nghĩ một cách nghiêm túc và minh bạch về những vấn đề lớn của cuộc đời, thì những dự định ấy sẽ bám đuổi cho tới khi bạn giã từ mặt đất. Những ngày đó, trên những ngọn đồi dài và nhìn về thành phố, tôi nghĩ mai mốt mình sẽ trở thành một người nổi tiếng với những tác phẩm thành công rực rỡ. Tôi sẽ có những cuốn sách mà người khác nhét vào hộp carton và lần hồi đem ra đọc ngày này qua tháng khác. Mẹ tôi bảo, ở nhà mở tiệm cà phê bán có khi còn sinh lời lãi. Chúng mày học cái thứ gì mà sao tốn tiền nhiều quá, cái sạp hàng của tao cứ mòn mãi cho mấy cái chữ to chữ nhỏ của chúng mày. Bây giờ, khi đang viết đến dòng này, tôi lại tìm đến những trang nhật ký cũ, khi ấy tôi từng khóc nhòe nhoẹt những dòng chữ yếu đuối và thảm hại. Nhưng tôi vẫn viết rất đau đớn và kiên quyết. Tôi không muốn suốt ngày loăng quăng đến cuồng chân trong từng ấy con phố, từng ấy ngõ ngách…

*

… Anh trai lục tục ngồi dậy, hút thuốc. Ngoài trời sương rơi nặng hạt, tiếng lộp bộp qua những tàu chuối như tiếng bầy chim sẻ sột soạt gọi nhau mỗi ban mai trước hiên nhà. Anh thường rít thuốc rất sâu và ươm lâu trong cổ họng, mãi sau mới phả ra bằng mũi. Anh nghiện thuốc rất nặng. Hồi cuối kỳ trung học, viện cớ học thi, anh mang cả tút thuốc lá không đầu lọc về trong phòng hút lén lút. Mẹ tôi biết, rất giận. Nhưng nhìn thấy anh học hành ghê quá, nghĩ lại thương. Hồi đó mẹ kỳ vọng rất nhiều vào anh. Mẹ mua cho anh những bộ quần áo đẹp nhất chợ, chiếc cặp của anh cũng được mua từ mãi Thái Nguyên. Mẹ muốn anh thành thầy giáo, như ông chú tôi, dạy đám học trò ở trường cấp hai thị trấn. Rồi anh sẽ lấy một cô vợ xinh xắn, làm hàng xén chẳng hạn, rồi có hai đứa con cho mẹ bế bồng. Anh hút thuốc nhiều, mặt sắt lại và năm đó anh bước vào phòng thi tốt nghiệp với cái cổ họng sưng tấy. Anh làm bài không tốt. Khi đó mẹ đổ cho thuốc lá. Anh thi trượt. Bố xấu hổ với người hàng phố.

Anh thi trượt, hút thuốc lào sòng sọc như mấy cụ già cuối phố. Rồi anh theo mấy thằng trai mới lớn, uống rượu ốc và cưa gái dọc đường. “Không học đại học cũng chả chết” – mẹ tôi kết luận thế sau hai tuần nhìn anh trai phờ phạc. Mẹ tôi bảo sẽ mở thêm cho anh một sạp hàng vải ở chợ. Giật gấu vá vai buổi đầu, mai mốt sang hèn là do cái lộc, cái duyên buôn bán. Anh vẫn hút. Hút cho đến bây giờ.

(Số sau đăng tiếp)