Ba chị em gái
Truyện ngắn của Jeno Heltai (Hungary)

1

Nhà Tundérlaki có ba chị em gái, cô cả và cô hai đều là những thiếu nữ thùy mị, đoan trang, còn cô ba thì không. Chị cả tên là Mariska, chị hai - Jolán và cô út - Putyi.

Putyi không phải là nghệ sỹ, cô chỉ là một vũ nữ, sống phóng đãng và đang cặp bồ với một anh chàng rất giàu có. Anh này tậu cho Putyi một căn hộ lớn với đầy đủ tiện nghi sang trọng, chu cấp tiền bạc và tặng nữ trang cho cô một cách hào phóng, ngoài ra anh còn sắm những bộ cánh đắt tiền cho cô trưng diện. Mariska và Jolán chuyển đến sống cùng Putyi trong căn hộ sang trọng. Cô em út trang bị cho các bà chị nào váy áo, bít tất lụa, giày dép, mũ mão, vòng xuyến và cả tiền bạc nữa. Đối với Putyi, cơ hội được làm một cô em tốt bụng coi như là một đặc ân do các bà chị đáng kính kia ban cho. Mariska và Jolán nghiễm nhiên tự hào vì đức tính đoan trang của chính mình và không hề màng tới việc “có đi có lại” với cô em về những món quà béo bở kia. Không những thế, Mariska còn có lý do riêng để luôn kiêu hãnh. Cô đã nhận bằng tốt nghiệp trường sư phạm, mong ước trở thành cô giáo và hiện đang chờ ngày được phân việc. Nhưng Mariska vẫn phải ngồi nhà đợi đến lượt mặc dù ông em rể hờ giàu có kia đã tích cực sử dụng mọi mối quen biết với giới chức thành phố. Trái với cô chị cả, Jolán lại luôn mơ mộng hão huyền. Mọi mong ước của cô chỉ tập trung vào mỗi chuyện lấy chồng. Tuy vậy, cũng giống như hầu hết các cô thiếu nữ đoan trang thuộc tầng lớp trung lưu khác, Jolán chỉ ước sao có được tấm chồng tao nhã, lịch thiệp và đứng đắn. Ước mơ ấy lúc nào cũng ám ảnh Jolán và cô coi như đó mới chính là lý do để tồn tại. Jolán sống trong nỗi khắc khoải chờ đợi một ngày kia, người chồng tương lai của cô - một chàng trai hào hoa phong nhã - sẽ đến ngỏ lời cầu hôn.

Và thế là, trong căn hộ ba phòng sang trọng do ông em rể hờ tậu cho, cả ba chị em nhà Tudérlaki ngày ngày theo đuổi nỗi ngóng chờ của riêng mình. Mariska mong giấy phân việc, Jolán ngóng vị hôn phu trong mơ, còn Putyi thì luôn mong sao những ước mơ của hai bà chị sớm thành hiện thực.

2

Một hôm, Mariska trở về nhà, bộ dạng hớn hở. Cô khoe ngay với Putyi.

- Ôi, Putyi ơi, thời khắc chị mong đợi nay đã đến. Chị nhận được giấy báo rồi đấy. Chiều nay người ta hẹn chị tới gặp.

- Ồ, có thế chứ! - Putyi reo lên.

- Thế đấy, chị được thần May mắn ban phước mà - Jolán thở dài ca cẩm - Còn em đây này, không biết đến bao giờ thần May mắn mới nhòm ngó tới đây?

Bất giác, cả ba chị em đều trầm ngâm suy nghĩ. Lát sau Putyi lên tiếng.

- Chị Jolán, em sẽ phải ra tay giúp chị chứ để chị tự thân vận động thì biết đến bao giờ mới tậu được chồng.

- Ôi, Putyi ơi, - Jolán sung sướng thốt lên - em có thể làm bất cứ điều gì một khi em đã quyết mà.

Putyi cảm động quay sang nhìn chị rồi nói:

- Sao chúng ta ngốc thế nhỉ, đáng lẽ phải nghĩ ra từ lâu rồi chứ! Một cô gái tội nghiệp như chị Jolán nhà mình thì có mà ngồi đấy chờ đến héo hon cả người thôi. Tiền bạc mới là kẻ điều khiển mọi thứ trên đời này bà chị yêu ạ. Đời nào các chàng phò mã tuấn tú lại theo đuổi nàng công chúa Jolán không có lấy một đồng bạc! Nhưng kể từ giờ phút này, em sẽ làm cho họ sáng mắt ra. Em sẽ tặng chị hai mươi nghìn cuaron làm của hồi môn.

Jolán lặng người đi vì quá đỗi sung sướng nhưng cuối cùng cũng thốt nên lời:

- Trời, những hai mươi ngàn cuaron ư?

Mariska cảm động nói:

- Em đúng là cô em gái tốt nhất trên đời này!

Putyi đáp:

- Vâng, nhưng đó là chị nói đấy nhé. Số tiền hai mươi nghìn cuaron này do em vất vả mới có được nhưng em sẽ tặng cho chị Jolán.

3

Chiều muộn hôm đó, sau khi đi gặp người có thẩm quyền phân việc, Mariska quay về căn hộ mặt buồn rười rượi.

- Sao thế chị? - Putyi lo lắng hỏi.

- Còn sao với giăng gì nữa... - Mariska đáp.

- Thế có chuyện gì nào?

- Chậc, chuyện nhỏ thôi. Em biết rồi đấy, mọi sự đã được sắp đặt đâu vào đấy rồi ấy mà, còn chị thì vẫn chưa đến lượt. Nhưng cái gã có quyền phân việc ấy lại thẽ thọt rằng gã chẳng giúp ai suông bao giờ.

- Gã ta muốn ăn tiền đấy!

- Ồ không! Sự thể là...

- Em hiểu rồi.

Putyi ngẫm nghĩ một lát, Jolán cũng vậy, còn Mariska lặng thinh. Một lát sau, Putyi hỏi:

- Thế chị nói gì với gã ấy?

- Chị dám mở miệng á? - Mariska nổi cáu vặc lại - Em nghĩ chị của em dám để một gã như thế ve vãn sao?

Em nghĩ chị lại có thể làm cái việc đó ư? Em thừa biết chị có các nguyên tắc của riêng mình chứ...

Putyi sợ hãi:

- Thôi, thôi em xin, đừng hiểu nhầm em nữa. Em biết chị là một cô gái đoan trang mà... Nhưng chị phải nói xem cuối cùng thì sao nào?

- Chị quay ngoắt về thẳng. Nhưng chị cũng kịp nói với gã ta rằng đừng bao giờ hẹn chị nữa bởi vì chị thà chết chứ không bao giờ làm cái điều đồi bại ấy.

Jolán cũng tán thành nói:

- Chị đã xử sự rất đúng.

- Tất nhiên rồi. - Putyi cũng không phản đối nhưng vẫn gặng hỏi - Thế còn gã đó? Hắn nói gì?

- Gã ấy nói chị là cô gái ngu ngốc nhất trần đời, rằng chị không nên quan trọng hóa bởi vì tương lai của chị phụ thuộc vào chuyện đó, rằng gã sẽ giúp chị. Gã còn nói chị ngày mai tới gặp gã buổi nữa nhưng chị gạt ngay. Và chị đã thề không bao giờ vác mặt đến cái văn phòng ấy nữa rồi òa khóc. Nhưng rồi trên đường về, chị chợt nghĩ liệu mình có ngu ngốc thật không khi để tuột mất cơ hội ngàn vàng như vậy. Em có nghĩ thế không hả Putyi?

- Ừ nhỉ! Sao lại không cơ chứ! - Jolán đồng tình.

- Tất nhiên rồi - Putyi tán thành.

- À mà chị vừa nghĩ ra một kế...

- Kế gì vậy chị? - Putyi hỏi.

- Thế này nhé, chị nghĩ vẫn nên có ai đó đến gặp gã và giải thích cho gã hiểu rằng chị không phải là loại gái làm chuyện ấy. Nếu ai đó lựa lời nói khéo với gã thì chắc gã sẽ xử sự như một công chức lịch duyệt thôi.

- Đúng, nhưng ai sẽ là người đến đó cơ chứ? - Jolán hỏi.

- Chắc là Putyi thôi... Putyi vừa có danh tiếng, vừa khéo ăn khéo nói lại có sức hấp dẫn người khác - Mariska ấp úng đáp.

Putyi tái mặt:

- Chị nghĩ em là người đi gặp gã sao?

Mariska thu hết can đảm nói:

- Sao lại không? Nếu đó là một sự hy sinh lớn lao vậy thì tại sao em không làm vì chính chị gái của mình? Chị cá với em rằng em không phải tốn nhiều lời đâu, còn chị của em sẽ có việc làm.

Putyi nhìn sang Jolán hàm ý cần bà chị đứng về phe mình song Jolán lại ủng hộ chị cả.

- Ồ, Putyi ơi, em là một cô em gái tốt bụng mà. Em đã chu cấp tiền cho chị rồi, giờ em cũng nên mở lòng giúp chị Mariska tội nghiệp nữa chứ.

- Nhưng... nhưng nếu gã đó cũng từ chối vì em nhờ suông thì sao nào?

Cả hai bà chị nhìn nhau cười rồi cùng đồng thanh:

- Thôi nào, cứ đi đi Putyi!

4

Cuối cùng, Mariska do ngẫu nhiên mà có được cơ hội để “hành nghề” giáo viên và chính Jolán lại là người lập công.

Thời gian gần đây, một trong những anh bạn giáo viên của Mariska bỗng dưng thường xuyên lui tới chơi nhà Tundérlaki. Anh bạn này đã đem lòng yêu Jolán. Nhưng Jolán không hào hứng với các anh trẻ cho lắm bởi vì cô cho rằng tình cảm của họ còn nông nổi và họ theo đuổi cô chỉ vì khoản hồi môn hai mươi nghìn cuaron kia. Mariska vào hùa với anh bạn mình.

- Tớ bảo nhé, cách hay nhất là cậu nên xin phép Putyi để được cầu hôn em gái tớ.

- Gì cơ? Sao lại là Putyi?

- Cậu biết đấy, bởi vì cô ấy là chủ của gia đình tớ mà. Cô ấy lại còn hứa tặng cho Jolán hai mươi nghìn cuaron cơ đấy.

Anh giáo trẻ bỗng ngây mặt.

- Ồ... tớ hiểu rồi.

- Thế cậu vẫn còn do dự hay sao?

- Ồ... chỉ một chút khó xử thôi. Cậu đừng hiểu nhầm tớ đấy nhé, Mariska. Tớ luôn đánh giá cao cô em Putyi của cậu. Nhưng... cậu biii... ếế... ết rồi đấy, tớ là người... vô cùng khái tính...

Mariska lạnh lùng nhìn bạn:

- Vớ vẩn! Jolán và cậu rất đẹp đôi vì cả hai đều trai tài gái sắc. Do dự cái nỗi gì nào? Cậu đang để tuột cơ hội ngàn vàng vì cái do dự vớ vẩn ấy đấy biết chưa?

Anh giáo còn lắp bắp thêm điều gì đó nhưng sau đấy, anh chợt nhận ra rằng, khôn ngoan chính là chìa khóa của thành công. Nghĩ vậy, anh vơ vội áo choàng rồi đến gặp Putyi và xin phép được cầu hôn Jolán.

Putyi sung sướng đến mức suýt khóc và trong lòng cô, tình chị em vô bờ bến lâu nay cô luôn dành cho hai chị bỗng trào dâng mãnh liệt hơn bao giờ hết.

Những ngày tiếp đó, đôi uyên ương luôn say đắm trong hạnh phúc. Ngày nào cũng vậy, anh giáo tới chơi nhà cô vợ tương lai để cùng thưởng thức những món cao lương mỹ vị, xài thuốc lá và xì gà hảo hạng của ông em rể hờ. Ấy vậy mà trước đó anh giáo tự nhận mình là người khái tính.

Rồi một hôm, anh giáo nhắc Jolán:

- Mình không nên tiếp diễn mãi thế này em ạ. Nếu không dừng lại ngay từ giờ, có lẽ anh sẽ phá hỏng món hồi môn của em mất.

Jolán nổi cáu:

- Anh có hâm không đấy? Phung phí thế, nào đã nhiều nhặn gì cho cam!

- Ồ không, nhưng rốt cục thì... Anh công nhận em gái của em quá tốt. Nhưng... danh dự vẫn phải đặt lên hàng đầu đúng không em?

- Hoàn toàn chính xác - Jolán nhất trí không chút do dự.

- Và một ngày kia chúng ta là vợ chồng...

- Thế còn sau đó thì sao?

- Anh hy vọng em sẽ không phản đối điều này, em yêu.

- Sao cơ?

- Chúng ta sẽ không lạm dụng lòng tốt của Putyi nữa.

- Vâng, nếu anh muốn thế, anh yêu! - Jolán ngoan ngoãn đáp rồi đắm đuối nhìn vị hôn phu của mình và mỉm cười mãn nguyện.

5

Các bạn đã biết rồi đấy, nhà Tundérlaki có ba chị em gái, hai cô chị rất thùy mị, đoan trang, còn cô út thì không...

Ngọc Phương dịch