Nghị viện vùng Catalonia: Lịch sử nghị viện Catalonia

       Quá trình hình thành cơ quan lập pháp ở Catalonia có nguồn gốc từ rất xa xưa. Đó là các Hội đồng Hòa bình và Đình chiến; Tòa án của các Bá tước. Tòa án các Bá tước xứ Catalan được thành lập vào thế kỷ XI khi các Bá tước Barcelona củng cố địa vị của họ như những hoàng tử trị vì. Tòa án này bao gồm các đại diện của dân, của giáo hội, các hội đồng tối cao và quan tòa và hòa hợp một cách tự nhiên, cả trong lập pháp, hành pháp, các vấn đề tài chính.

      Hội đồng Hòa bình và Đình chiến được giới chức nhà thờ thúc đẩy thành lập và được các Bá tước Barcelona thực hiện với mục đích gỡ bỏ các cuộc chiến tranh cá nhân triền miên giữa các lãnh chúa phong kiến, thành lập nên một hệ thống bảo đảm và bồi thường cho cư dân. Hội đồng đầu tiên được thành lập ở Toluges, trên địa hạt Roussillon năm 1027 với sự hiện diện của Đức cha Oliba. Một vài hội đồng khác cũng đã được lập ra trong thế kỷ tiếp theo và kể từ năm 1137, phần lớn các thỏa thuận hòa bình và đình chiến đều được thực hiện ở Tòa án Hoàng tử (Bá tước Barcelona và Vua Aragon cùng phối hợp). 

      Bằng cách này, cả hai loại hình trên đã kết nối với nhau. Nhiều điều kiện về hòa bình và đình chiến đã được bao hàm trong Usatges de Barcelona cũng như trong các luật hiến pháp và luật dân sự Catalan của thời Trung Cổ và thời hiện đại; Một số vẫn tồn tại trong luật dân sự ngày nay.

      Dưới thời trị vì của Vua James I (1213-1276), Tòa án các Bá tước trở thành Tòa án chung của Catalonia bằng cách tăng dần số thành viên được mời và chọn những người đại diện từ các thành phố, thị trấn. Tuy nhiên, bước quyết định để lập ra Tòa án chung Catalonia là dưới thời con trai ông - Vua Peter II (1276-1285) khi các Tòa án Barcelona năm 1283 thông qua Hiến pháp Volem, estatuim (tạm dịch: Chúng tôi muốn, chúng tôi ra sắc lệnh), một hệ thống luật hiến pháp hiện đại và trung cổ đã được thỏa thuận. Theo hệ thống này, các quy phạm chỉ có hiệu lực nếu chúng được các Tòa án thông qua. Các sắc lệnh Vua ban trong thời Trung cổ cũng phải được phê chuẩn của Tòa án mới có giá trị.

      Dưới thời Peter III (1336-1387), việc tổ chức Diputació del General hay còn gọi là Cuộc họp các Tòa án Catalan đã tạo ra quyền lực tập thể và người điều hành quỹ Tòa án được trao cho Vua. Vào thế kỷ XVI, XVII, Diputació del General hay Generalitat  dần dần trở nên giống với một cơ quan Nghị viện ngày nay.

      Vị quân vương đầu tiên của triều đại Bourbon Philip V (1700-1746) đã chú ý tới quyền của người dân Catalan bằng cách lập ra các Tòa án vào năm 1701 và 1702. Tuy nhiên, trong cuộc chiến giành quyền kế vị, Catalonia đã thua và buộc phải chọn Hoàng tử nước Áo Charles làm vua, đồng nghĩa với việc các luật Catalan không còn giá trị và Nghị viện truyền thống của Catalan bị gián đoạn năm 1714.

      Kể từ đó, người dân Catalan nung nấu tìm lại tự do đã mất của mình và theo đó tái lập lại Nghị viện truyền thống Catalonia. Cuộc bầu cử Nghị viện Catalonia đầu tiên diễn ra vào ngày 20.11.1932 và Nghị viện được thành lập vào ngày 6.12 cùng năm. Chủ tịch Nghị viện đầu tiên là ông Lluís Companys. Tuy nhiên, Nghị viện này giai đoạn đầu cũng lắm thăng trầm, mặc dù từng thông qua những luật với nội dung cấp tiến, nhưng cũng có thời gian dài (1939-1975) “chìm đắm” dưới chính quyền độc tài Franco. 

      Trong quá trình dân chủ được tái lập ở Vương quốc Tây Ban Nha, Catalonia có thể phục hồi tạm thời Generalitat, thông qua sự trở về năm 1977 của vị Chủ tịch Nghị viện Josep Tarradellas, người đã giữ Nghị viện còn tồn tại trong thời gian lưu vong. Một lần nữa Hiến pháp Tây Ban Nha được phê chuẩn năm 1978 và một chế độ tự trị cho tỉnh Catalonia được phê chuẩn năm 1979, Generalitat tái hồi sinh thực sự. Cuộc bầu cử đầu tiên của Nghị viện Catalonia tái thành lập đã diễn ra vào ngày 20.3.1980 và Nghị viện này chính thức thành lập ngày 10.4 cùng năm. Chủ tịch Nghị viện Catalonia hiện nay là Ngài Ernest Benach I Pascual.

Công Minh