Bậc thầy của tranh đồ họa Tây Ban Nha
Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đang diễn ra triển lãm tranh của nghệ sỹ bậc thầy của tranh đồ họa Tây Ban Nha Joaquín Capa. Cũng tại đây, Joaquín Capa đã có buổi trò chuyện về phương thức làm tranh và cảm hứng sáng tạo từ các màu sắc.
Sinh năm 1941, tại Santander, Tây Ban Nha, Joaquín Capa học hội họa tại trường Đại học Mỹ thuật San Fernando, Madrid từ năm 1965-1970. Sau đó, từ 1971-1976, ông sống tại Paris, nơi ông theo học xưởng 17 của W.S. Hayter, và nghiên cứu các kỹ thuật tranh mới về màu sắc trong tranh đồ họa. Khi bắt đầu nghiệp vẽ, Joaquín vẽ bằng mực tàu. Sau đó, được sự gợi ý của bạn bè, ông chuyển sang tranh in, đầu tiên chỉ dùng mực đen, nhưng đến bức tranh thứ tư thì bắt đầu sử dụng màu. Và từ những màu sắc ấy, Joaquín đã tạo nên các tác phẩm ấn tượng. Mặc dù tranh đồ họa đã tồn tại trong nhiều thế kỷ nhưng phải đến giữa thế kỷ XX, người ta mới bắt đầu sử dụng màu.
Trong chuyến tới Việt Nam lần này, Joaquín giới thiệu 23 tác phẩm, được ông sáng tác trong 8 năm gần đây. Mỗi thời kỳ sáng tác, ông lại có sự đổi mới trong phong cách và phương pháp. Điều đó được thể hiện rõ qua từng tác phẩm. Mới nhìn các bức tranh có vẻ giống nhau nhưng theo Joaquín, “đó là sự phát triển liên tục. Chúng được vẽ ở những thời điểm khác nhau với các cảm xúc khác nhau”.
| Joaquín Capa từng đạt nhiều giải thưởng quốc tế trong các cuộc thi về tranh đồ họa, và đã tổ chức hơn 100 triển lãm cá nhân, 150 triển lãm tập thể tại 16 nước như Tây Ban Nha, Pháp, Italy, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan, Slovenia, Ghana, Canada, Việt Nam… Tác phẩm của Joaquín được trưng bày tại các bảo tàng ở Pháp, Bỉ, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ai Cập, Ấn Độ… |
Để tạo ra các bức tranh đồ họa độc đáo, trước đây Joaquín Capa sử dụng phương pháp in khắc, với hai bản kẽm, thường là một bản làm nền, bản thứ hai là các màu sắc khác để khỏi lẫn màu nọ với màu kia. Để tạo màu sắc, cần ngâm bản kẽm trong dung dịch axit, với khoảng 10-20% là axit, còn lại là nước. Với các màu khác nhau thì thời gian ngâm bản kẽm trong axit lại khác nhau, ngoài ra, thời gian ngâm còn phụ thuộc vào nhiệt độ, nhiệt độ cao sẽ cho màu nhanh hơn… Để có thể làm tranh một cách chuyên nghiệp, Joaquín đã phải nghiên cứu về sự tác dụng của axit lên bản kẽm, bản đồng, cách tạo ra những nét xoáy mang tính cảm hứng như vẽ tay…
Thời gian gần đây, Joaquín chuyển sang in kỹ thuật số. Với kỹ thuật in hiện đại này, ông thường dùng màu nước vẽ lên giấy, sau đó scan bức tranh, rồi tô màu, bố cục trên màn hình máy tính và in ra giấy. Trên những tác phẩm đã in ra, ông tiếp tục thể hiện những cảm xúc với các nét vẽ bằng tay. Hình dáng những nét vẽ rất đơn giản, có thể đó chỉ là một hình tròn được lấy từ nắp hộp sơn, hay một nét vẽ vu vơ…
Joaquín có xu hướng dùng màu sắc rực rỡ, phản quang, trong đó thường có màu da cam, vàng để tạo độ sáng cho bức tranh. Ông để các màu ấy cách xa nhau hoặc nằm ở mép bức tranh, vì sợ sẽ giảm tác dụng của các màu khác. Trước kia, Joaquín vẽ tranh nhiều màu sắc nhưng gần đây ông thường sử dùng nền trắng, tạo độ mở cho bức tranh. Tác phẩm của Joaquín không có hình cụ thể, mà chỉ là các mảng màu, nhưng theo tác giả, tranh của ông không trừu tượng. “Với màu sắc, tôi tạo ra những không gian để mình có thể đi du ngoạn ở đó. Chẳng hạn như bức Những màu xanh lơ, tôi dùng màu xanh cho có chiều sâu, trong khi đó có hình tròn đỏ nổi bật trước mắt người xem. Nó như một không gian có cận cảnh, có chiều sâu, nên ta có thể tưởng tượng khác nhau tùy vào tâm trạng. Do đó, khi nhìn vào các bức tranh, vào mỗi thời điểm khác nhau, tôi lại tưởng tượng ra một không gian mới”.