Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Tăng trưởng hai con số không phải nhiệm vụ bất khả thi
Giải trình các vấn đề ĐBQH quan tâm tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ tăng trưởng hai con số là thách thức rất lớn, nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn nhiều động lực để tăng tốc, dư địa phát triển còn khá lớn, đặc biệt là quyết tâm rất cao của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Tại phiên họp toàn thể sáng 31/10 của Quốc hội, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã giải trình, làm rõ thêm 3 vấn đề lớn thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính và ngân sách được các ĐBQH đặt ra tại phiên thảo luận.
Tháo gỡ ngay những vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, đặc biệt là vốn và thị trường
Thứ nhất, về mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững.
Phó Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 là năm rất khó khăn, thách thức đối với kinh tế toàn cầu cũng như Việt Nam. Diễn biến xung đột địa chính trị, xung đột quân sự ở Trung Đông và giữa Nga - Ukraine đã tạo ra nhiều khó khăn, đặc biệt liên quan đến giá xăng dầu đã tăng vọt.
Từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu vào quý II/2026, giá xăng dầu đã tăng vọt; trong quý III vừa qua, giá tiếp tục diễn biến ở mức rất cao, neo ở mức trên 110 USD/thùng. Điều này kéo theo giá nhiều mặt hàng và dịch vụ tăng cao.
Cùng với đó, trong quý III, Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% đối với các mặt hàng xuất khẩu của chúng ta sang thị trường này, dẫn đến khoảng 70% lượng hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ chịu thêm mức thuế này. Đây cũng là yếu tố gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của đồng chí Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ, cùng với sự chủ động đồng hành, "chia lửa" của Quốc hội, kết quả tăng trưởng kinh tế trong quý III và 9 tháng đã khẳng định những nỗ lực vượt bậc của chúng ta.
"Với mức tăng trưởng GDP 9 tháng khoảng 9,01%, Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất toàn cầu. Chính phủ nhận thấy, kết quả này gắn với việc đời sống người dân, chính sách an sinh xã hội và các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hộ dân được triển khai đồng thời, thể hiện tính thực chất của tăng trưởng", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Cụ thể, ngoài con số 360.000 tỷ đồng hỗ trợ người dân và doanh nghiệp thông qua các chính sách tài khóa về thuế, phí, trong 9 tháng vừa qua, chúng ta đã dành hơn 200.000 tỷ đồng để triển khai các chương trình an sinh xã hội cho người dân, như y tế, giáo dục.
Trong đó có những chương trình rất điển hình như: xây dựng trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Qua đó, hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc người dân phải được thụ hưởng thành quả tăng trưởng kinh tế.
Về mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm đạt 10%, trong quý IV, tăng trưởng cần đạt khoảng 12,5%, Phó Thủ tướng nêu rõ, "Chính phủ xác định đây là thách thức rất lớn, nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn nhiều động lực để tăng tốc, dư địa phát triển còn khá lớn, đặc biệt là quyết tâm rất cao của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương".
Với tinh thần quyết liệt, Phó Thủ tướng cho biết, trong quý IV, Chính phủ đang tập trung bám sát kịch bản tăng trưởng, chỉ đạo tháo gỡ ngay những vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, đặc biệt là vốn và thị trường cho doanh nghiệp.
Đồng thời, thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh; phát huy các động lực đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng và nâng cao giá trị gia tăng; chỉ đạo, hỗ trợ các địa phương, nhất là những địa phương là cực tăng trưởng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.
Đến 29/10, đã giải ngân trên 75% kế hoạch đầu tư công
Thứ hai, về phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công.
Phó Thủ tướng khẳng định, đầu tư công có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.
Về phân bổ vốn, Phó Thủ tướng cho biết, vừa qua, Quốc hội đã phê chuẩn tại Nghị quyết số 27 nguồn vốn đầu tư công trung hạn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, chiếm 92% tổng số vốn Quốc hội cho phép phân bổ. Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước.
Số vốn còn lại hiện nay khoảng hơn 1 triệu tỷ đồng đều đã có địa chỉ và chương trình cụ thể. Trong đó, 103.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án thực hiện Nghị quyết số 57; 194.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án trọng điểm liên vùng.
Tại Kỳ họp này, Chính phủ cũng trình Quốc hội thông qua một số dự án trọng điểm. Ngoài ra, 890 tỷ đồng đã có phương án phân bổ, hiện đang chờ các địa phương, bộ, ngành hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư để thực hiện phân bổ.
"Như vậy, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã rất tích cực trong việc phân bổ nguồn vốn đầu tư công trung hạn theo Nghị quyết của Quốc hội", Phó Thủ tướng nêu rõ.
Về giải ngân, tính đến cuối tháng 9, chúng ta đã giải ngân được 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, con số giải ngân vốn đầu tư công đã khả quan hơn rất nhiều, đạt trên 720.000 tỷ đồng và hiện nay đã đạt trên 75% kế hoạch đầu tư công. Đây là kết quả thể hiện sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Tuy nhiên, Chính phủ cũng nhận thấy hiện nay vẫn còn một số bộ, ngành Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu. Trong đó, có 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao.
Theo Phó Thủ tướng, "năm 2026 có đặc thù là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn. Vì vậy, nhiều dự án khởi công mới nên đương nhiên phải có tạm ứng. Chính phủ hy vọng với sự chỉ đạo quyết liệt, trong thời gian tới, tỷ lệ vốn tạm ứng sẽ giảm bớt".
Phó Thủ tướng khẳng định, hiện nay, Chính phủ đang tập trung để giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn. Qua đó, đầu tư công sẽ đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế của cả năm. Đây là nhiệm vụ Chính phủ cần tập trung thực hiện để đạt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công.
Đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% về 0%
Thứ ba, về kiểm soát lạm phát theo mục tiêu 4,5%.
Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, Chính phủ đã hết sức nỗ lực kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra, trong bối cảnh chịu nhiều sức ép lớn từ xung đột và biến động địa chính trị bên ngoài.
Trong đó, Chính phủ đã chủ động tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp giảm thuế, phí đối với xăng dầu, góp phần duy trì mặt bằng giá xăng dầu trong nước ở mức thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực.
Đồng thời, thực hiện giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến năm 2026; kiểm soát giá cả hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng giữ ổn định, không tăng. Nhờ vậy, chỉ số CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, nằm trong ngưỡng cho phép.
Để đạt được kết quả kiểm soát lạm phát như vậy, Phó Thủ tướng nêu rõ, từ đầu năm đến nay, chúng ta đã dành trên 64.000 tỷ đồng để thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, chúng ta tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng nữa để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% về 0%.
Phó Thủ tướng cũng cho biết, hiện nay Chính phủ cũng đang chỉ đạo EVN khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí để giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% từ nay đến hết 31/3/2027. Cùng với việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, chúng ta có dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mức Quốc hội đặt ra.
Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và quản lý giá; thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.
