Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên: Lấy hiệu quả thực thi chính sách làm khâu đột phá thúc đẩy tăng trưởng

Bảo đảm tính khả thi của mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát rủi ro thị trường vốn

Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và mục tiêu, nhiệm vụ năm 2027, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cơ bản đồng tình với Báo cáo của Chính phủ, đánh giá cao những kết quả đạt được trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều yếu tố tác động đến phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những kết quả tích cực của năm 2026 thể hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, quyết liệt của Đảng, Nhà nước; sự đồng hành của Quốc hội; đặc biệt là công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Đây là nền tảng quan trọng để đất nước bước vào giai đoạn 2026 - 2030 với yêu cầu tăng trưởng cao, hướng tới thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Chính phủ cần nhận diện đầy đủ hơn những thách thức đối với chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng. Mặc dù tốc độ tăng trưởng được duy trì ở mức cao, song các động lực tăng trưởng chưa đồng đều, đặc biệt đầu tư tư nhân chưa có sự bứt phá tương xứng. Năng lực nội sinh của nền kinh tế còn hạn chế, sản xuất và xuất khẩu phụ thuộc lớn vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và nguyên liệu nhập khẩu.

Trong khi đó, nhu cầu vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn, dư địa chính sách tiền tệ chịu nhiều sức ép, hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực cũng như tổ chức thực thi chính sách vẫn còn những hạn chế.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, thách thức lớn nhất của năm 2027 không chỉ là đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, mà quan trọng hơn là tạo dựng được nền tảng để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, ổn định trong những năm tiếp theo.

Đề cập mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên bày tỏ sự thống nhất cao, cho rằng đây là mục tiêu thể hiện quyết tâm lớn trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển đất nước. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần đánh giá thực chất hơn các động lực tăng trưởng, khả năng huy động, hấp thụ nguồn lực, hiệu quả sử dụng vốn và yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo báo cáo, GDP 9 tháng đầu năm 2026 tăng 9,01%; để đạt mục tiêu cả năm từ 10% trở lên, tăng trưởng quý IV phải đạt khoảng 12,5%. Trong khi đó, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, sát mục tiêu kiểm soát lạm phát; tín dụng tăng 11,7%, cao hơn mức tăng huy động vốn 10,7%. Tỷ lệ tín dụng trên GDP năm 2026 có khả năng đạt khoảng 155%.

Đối với năm 2027, cùng với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kế hoạch đặt ra yêu cầu tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 36 - 38% GDP, kiểm soát CPI khoảng 4,5% và tăng năng suất lao động khoảng 8,6%.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những chỉ tiêu này đòi hỏi phải làm rõ tính khả thi và sự nhất quán giữa mục tiêu tăng trưởng, nhu cầu vốn, khả năng huy động và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Đặc biệt, trong điều kiện dư địa chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng tín dụng để thúc đẩy tăng trưởng, áp lực có thể chuyển sang lạm phát, lãi suất, tỷ giá, thanh khoản và chất lượng tín dụng, ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô trong trung hạn.

Từ thực tế đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ nâng cao chất lượng xây dựng và điều hành các kịch bản tăng trưởng; lượng hóa rõ đóng góp của từng động lực, nhu cầu và khả năng huy động vốn, hiệu quả sử dụng vốn, đóng góp của năng suất lao động cùng những điều kiện bảo đảm về năng lượng, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Đồng thời, cần xây dựng các kịch bản điều hành cho cả tình huống thuận lợi và bất lợi, bảo đảm tính khả thi, nhất quán giữa các mục tiêu kinh tế vĩ mô.

Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao hiệu quả phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, xác định rõ vai trò, dư địa và giới hạn an toàn của từng công cụ.

Trong đó, chính sách tài khóa cần phát huy vai trò chủ động hơn trong hỗ trợ tăng trưởng, tập trung nâng cao hiệu quả đầu tư công, tháo gỡ các điểm nghẽn và tạo năng lực sản xuất mới. Chính sách tiền tệ phải được điều hành chủ động, linh hoạt nhưng thận trọng, ưu tiên kiểm soát lạm phát, bảo đảm thanh khoản và an toàn hệ thống ngân hàng; hướng dòng vốn tín dụng vào những lĩnh vực tạo năng suất, giá trị gia tăng thực chất và bền vững.

Liên quan đến thị trường vốn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên lưu ý tình trạng mất cân đối về kỳ hạn và sự phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng.

Theo báo cáo, gần 80% vốn huy động của các tổ chức tín dụng có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi khoảng 50% dư nợ tín dụng là trung và dài hạn. Đáng chú ý, tín dụng bất động sản chiếm 25,39% tổng dư nợ; khoảng 92% giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong quý III/2026 tập trung vào ngân hàng và bất động sản. Khoảng 252.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới.

Những con số này cho thấy mức độ tập trung vốn đáng kể vào một số lĩnh vực, đặt ra yêu cầu đánh giá toàn diện hơn nguy cơ rủi ro tài chính, nhất là tính liên thông giữa thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp và tín dụng ngân hàng.

Phó Chủ tịch Quốc hội phân tích, khi thị trường bất động sản gặp khó khăn, dòng tiền của doanh nghiệp suy giảm có thể ảnh hưởng đến khả năng thanh toán trái phiếu và tác động trở lại hệ thống ngân hàng. Ngược lại, khi các kênh huy động vốn bị thu hẹp, áp lực thanh khoản của doanh nghiệp gia tăng, kéo theo những rủi ro đối với chất lượng tài sản ngân hàng và niềm tin thị trường.

Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị phát triển cân đối, minh bạch và bền vững các kênh cung ứng vốn trung và dài hạn, từng bước giảm áp lực tài trợ vốn dài hạn lên hệ thống ngân hàng. Đồng thời, tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, thiết lập cơ chế cảnh báo sớm nhằm giám sát tổng thể nghĩa vụ nợ, mức độ tập trung rủi ro và khả năng tái cấp vốn của doanh nghiệp, phòng ngừa rủi ro lan truyền giữa các thị trường.

Cùng với đó, cần tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn pháp lý của thị trường bất động sản, khơi thông dòng vốn có chọn lọc đối với những dự án hiệu quả, có khả năng tạo dòng tiền; đẩy mạnh tái cơ cấu, xử lý doanh nghiệp và dự án yếu kém theo nguyên tắc thị trường, không để rủi ro kinh doanh tích tụ, trở thành gánh nặng cho hệ thống ngân hàng.

Tạo đột phá từ khâu tổ chức thực hiện

Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi chính sách, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong năm 2027.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, năm 2026, công tác hoàn thiện thể chế được triển khai với khối lượng lớn, nhiều cơ chế, chính sách quan trọng đã được ban hành, nguồn lực cho đầu tư phát triển tiếp tục được mở rộng. Tuy nhiên, giữa chính sách được ban hành và kết quả thực tế vẫn còn khoảng cách đáng kể.

Dẫn lại những nhận định của Tổng Bí thư tại các hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở thể chế mà chủ yếu ở khâu triển khai, tổ chức thực hiện, đưa chính sách vào cuộc sống.

Minh chứng cho nhận định này, Phó Chủ tịch Quốc hội dẫn số liệu từ báo cáo thẩm tra cho thấy, đến cuối tháng 9/2026 vẫn còn 1.131 dự án tồn đọng, với tổng mức đầu tư khoảng 779.000 tỷ đồng, đã có phương án nhưng chưa hoàn thành tháo gỡ.

Đáng chú ý, khoảng 1,9 triệu tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030 đã được thông báo để chuẩn bị đầu tư, nhưng mới hoàn thiện thủ tục khoảng 58%. Giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch, trong đó vốn tạm ứng chưa thu hồi chiếm khoảng 37% số vốn đã giải ngân.

Đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, được xác định là động lực quan trọng tạo tăng trưởng cao, ổn định trong những năm tới, mặc dù đã bố trí khoảng 95.000 tỷ đồng cho năm 2026, nhưng 9 tháng đầu năm mới giải ngân được 37,26% số vốn phân bổ.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những số liệu này phản ánh khả năng hấp thụ và chuyển hóa nguồn lực thành kết quả thực chất còn hạn chế. Điểm nghẽn của tăng trưởng không chỉ nằm ở việc thiếu vốn hay thiếu cơ chế, mà còn ở năng lực tổ chức thực thi, khả năng hấp thụ và hiệu quả chuyển hóa nguồn lực thành năng lực sản xuất trên thực tế.

Từ đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ xác định nâng cao hiệu quả thực thi chính sách là một khâu đột phá trong năm 2027, tập trung triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đã được ban hành, qua đó khơi thông và giải phóng các nguồn lực cho phát triển.

Trọng tâm trước hết là ưu tiên xử lý dứt điểm những vướng mắc về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng và các dự án tồn đọng; tháo gỡ rào cản đối với đầu tư tư nhân, tạo điều kiện huy động và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực trong dân, trong xã hội.

Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả triển khai các chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo đảm nguồn lực được đưa vào khai thác, sử dụng kịp thời, tạo ra giá trị thực chất và bền vững.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị nâng cao hiệu quả đầu tư công, phát huy vai trò dẫn dắt, tạo động lực lan tỏa đối với đầu tư xã hội và tăng trưởng kinh tế. Theo đó, việc đẩy nhanh giải ngân phải gắn với chất lượng và hiệu quả đầu tư, không chỉ tập trung vào tiến độ giải ngân mà còn phải quan tâm đến khối lượng hoàn thành, khả năng khai thác và đóng góp thực tế của từng dự án đối với nền kinh tế.

Cùng với đó, Chính phủ cần ưu tiên tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm có khả năng tháo gỡ nút thắt hạ tầng, giảm chi phí và mở rộng không gian phát triển.

Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư và tổ chức thực hiện dự án, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục tiêu, phát huy hiệu quả và sớm chuyển hóa thành năng lực sản xuất mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, phát huy hiệu quả vai trò dẫn dắt của đầu tư công không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng trước mắt, mà còn tạo điều kiện thu hút mạnh mẽ hơn các nguồn lực xã hội, củng cố nền tảng tăng trưởng cao và bền vững cho cả giai đoạn 2026 - 2030.