Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên dự hội thảo góp ý sửa đổi Luật Điện lực

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải chủ trì hội thảo.

Tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quản lý và phát triển điện lực

Phát biểu mở đầu hội thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh, điện lực là ngành hạ tầng kinh tế - kỹ thuật quan trọng có vai trò nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phục vụ đời sống nhân dân.

Đại hội XIV của Đảng đã xác định tăng trưởng kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện thành công định hướng chiến lược này là phải bảo đảm đủ điện phục vụ cho tăng trưởng.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, việc hoàn thiện thể chế về điện lực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo động lực cho phát triển.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho biết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực thể chế hóa đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương về phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính; tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai Luật Điện lực hiện hành, tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ, khả thi cho hoạt động điện lực và sử dụng điện.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, góp ý về các nội dung: hoàn thiện các quy định về quy hoạch phát triển điện lực và đầu tư xây dựng dự án điện lực; cơ chế phát triển các dự án nguồn điện đầu tư độc lập (IPP), đặc biệt là các dự án nhiệt điện sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu; phát triển thị trường điện cạnh tranh, hoạt động mua bán điện, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA)...

Qua thảo luận, nhiều ý kiến ghi nhận, đánh giá cao dự thảo Luật đã có nhiều điểm mới.

Trong đó, dự thảo Luật đã đưa ra đề xuất về giá đấu thầu nhằm tránh tình trạng đàm phán kéo dài gây ảnh hưởng tiến độ dự án. Việc thúc đẩy phát triển thị trường điện cạnh tranh cũng được thể hiện rõ ràng trong các nội dung được sửa đổi, bổ sung.

Việc luật hoá quy định chuyển đổi từ hợp đồng mua bán điện thông thường (PPA) sang hợp đồng tài chính dạng kỳ (thanh toán sai khác, CfD) giúp tháo gỡ vướng mắc về thị trường điện. Việc bổ sung các quy định về quản lý chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC), về chuyển đổi số và hệ thống thông tin chuyên ngành điện lực và năng lượng.

Một số ý kiến đề nghị, dự thảo Luật cần tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án điện khí, điện gió ngoài khơi; thiết lập chế định thống nhất về “nguồn điện phân tán”; bổ sung chính sách phát triển Nhiệt điện khí dư, nhiệt dư tự sản tự tiêu; mở rộng đối tượng áp dụng cơ chế Mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới kết nối riêng bao gồm gồm đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và đơn vị phát điện từ thu hồi khí dư, nhiệt dư, nước dư của các quy trình công nghiệp…

Nghiên cứu, cân nhắc kỹ để hoàn thiện các chính sách đề xuất trong dự thảo Luật

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định, điện đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế, không đơn thuần là hạ tầng kỹ thuật mà còn là mạch máu, yếu tố "sinh tồn" quyết định tốc độ và chất lượng phát triển của quốc gia. Trong bối cảnh mới, điện sạch, giá điện hợp lý là yếu tố quyết định để thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) và giúp các doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật lần này nhằm thể chế hóa các Nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; tháo gỡ các điểm nghẽn và mở đường cho sự phát triển của năng lượng mới, năng lượng tái tạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Bộ Công Thương, cơ quan chủ trì soạn thảo, tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc nhằm thể chế hoá đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng về phát triển năng lượng nói chung và điện lực nói riêng thành các quy định pháp luật đủ mạnh và khả thi.

Rà soát kỹ phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật bảo đảm chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung đã được thực tế kiểm nghiệm, có đánh giá tác động đầy đủ, rõ ràng và thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Trường hợp vượt quá thực tế trong nước mà đã có kinh nghiệm quốc tế, cơ quan soạn thảo cần báo cáo Chính phủ ngay từ bây giờ để xin ý kiến cấp có thẩm quyền xem xét cho phép áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát ngay trong dự thảo Luật, nhằm giải quyết đòi hỏi của thực tiễn.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ nghiêm Quy định số 178-QĐ/TW do Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; chú trọng tham khảo kinh nghiệm quốc tế trong quản lý, phát triển điện lực, nhất là lĩnh vực năng lượng tái tạo như điện gió, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, các nguồn năng lượng mới… để thiết kế các quy định trong dự thảo Luật bảo đảm ổn định, hiệu quả, khả thi, tiệm cận hoặc tương thích với thông lệ và luật pháp quốc tế.

Nghiên cứu, cân nhắc kỹ để hoàn thiện các chính sách đề xuất trong dự thảo Luật, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau.

Đồng thời, đánh giá tác động đầy đủ của từng chính sách được đề xuất, bảo đảm các quy định thực sự khả thi, vừa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, vừa tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành điện trong bối cảnh mới, tạo lập môi trường thuận lợi để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực cả nhà nước và tư nhân, cả trong và ngoài nước cho phát triển điện lực và chuyển đổi năng lượng với mục tiêu trung hoà carbon, bảo đảm an toàn điện lưới quốc gia và bảo đảm cao nhất mục tiêu an ninh năng lượng quốc gia.