Phát triển hệ thống giáo dục mở: Xây dựng chính sách đồng bộ

Hội quy tụ gần 200 nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia giáo dục và đại diện hơn 70 cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trên cả nước.

Phát triển hệ thống giáo dục mở phục vụ học tập suốt đời

Phát biểu khai mạc hội thảo, Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội PGS.TS Nguyễn Thị Nhung nêu rõ Hội thảo là diễn đàn khoa học có ý nghĩa thiết thực, góp phần kết nối nghiên cứu với thực tiễn quản lý và đào tạo, đồng thời gợi mở những giải pháp phát triển hệ thống giáo dục mở tại Việt Nam.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Nhung, phát triển hệ thống giáo dục mở ở Việt Nam trước hết phải xác định rõ những vấn đề chính sách cần giải quyết. Đây là cơ sở để xây dựng cơ chế phù hợp, mở rộng cơ hội học tập cho người dân, bảo đảm sự liên thông giữa các trình độ, phương thức đào tạo và công nhận kết quả học tập.

Hệ thống giáo dục mở có tính kết nối và liên thông, tạo cơ hội để mọi người được tiếp cận giáo dục, học tập ở mọi trình độ, hình thức, học tập suốt đời. Đích đến của giáo dục mở không phải là số hóa thật nhiều học liệu hay triển khai thật nhiều khóa học trực tuyến, tổ chức thật nhiều chương trình đào tạo, mà là tạo điều kiện để người dân có thể học tập thường xuyên, được đào tạo lại, bồi dưỡng để nâng cao năng lực và cập nhật kỹ năng để thích ứng với thay đổi nghề nghiệp và tham gia tích cực vào đời sống xã hội.

Vì vậy, cần làm rõ khuôn khổ chính sách hiện hành đã đáp ứng đến đâu những yêu cầu để phát triển hệ thống giáo dục mở; những rào cản nào đang cản trở việc liên thông, chia sẻ tài nguyên và công nhận kết quả học tập. Trên cơ sở đó, xác định những cơ chế cần ưu tiên hoàn thiện, vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo đảm chất lượng giáo dục, trách nhiệm giải trình và quyền lợi của người học.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng học tập trực tuyến đang làm thay đổi hoạt động giáo dục, yêu cầu đặt ra không chỉ là đưa phương thức đào tạo truyền thống lên môi trường số, mà còn phải đổi mới mô hình quản trị, cơ chế phối hợp và cách thức cung cấp dịch vụ giáo dục.

PGS.TS Nguyễn Thị Nhung đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học đưa ra những đề xuất, góp ý về chính sách giáo dục mở, cần xác định cụ thể vấn đề cần tháo gỡ, hướng tới xây dựng hệ sinh thái giáo dục mở linh hoạt, liên thông và đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời của người dân.

Xây dựng và hoàn thiện chính sách cần gắn chặt với thực tiễn

Phát triển giáo dục mở đòi hỏi phải hoàn thiện chính sách theo hướng đồng bộ, khả thi, xuất phát từ thực tiễn và tháo gỡ được những rào cản trong quá trình triển khai. Đây là yêu cầu được Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT) PGS.TS Vũ Thị Tú Anh nhấn mạnh khi đề cập đến việc xây dựng chính sách phát triển giáo dục mở ở Việt Nam.

Theo PGS.TS Vũ Thị Tú Anh, chính sách cần phản ánh đúng nhu cầu học tập, điều kiện thực tế và những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện. Các quy định phải bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục chủ động đổi mới, phát huy sáng kiến và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Hội thảo là dịp để cơ quan quản lý lắng nghe ý kiến từ các nhà khoa học, nhà quản lý và cơ sở giáo dục, qua đó nhận diện những bất cập của cơ chế, chính sách hiện hành. Trọng tâm là làm rõ các rào cản đối với phát triển giáo dục mở; những quy định còn thiếu, chưa đồng bộ hoặc chưa theo kịp thực tiễn; cơ chế cần hoàn thiện để thúc đẩy liên thông, công nhận kết quả học tập, chia sẻ tài nguyên và phối hợp giữa các cơ sở giáo dục.

Bên cạnh đó, cần xác định những mô hình giáo dục mở đã phát huy hiệu quả, có khả năng nhân rộng và điều kiện cần thiết để triển khai, nhất là về cơ chế, nguồn lực, hạ tầng số và năng lực quản trị của các cơ sở giáo dục.

PGS.TS Vũ Thị Tú Anh đề nghị các cơ sở giáo dục không chỉ nêu khó khăn, kiến nghị tháo gỡ vướng mắc mà cần chủ động đề xuất giải pháp và mô hình cụ thể. Mỗi đề xuất cần chỉ rõ vấn đề cần giải quyết, điều kiện thực hiện, trách nhiệm của các bên và kết quả dự kiến để có cơ sở đánh giá, triển khai và nhân rộng.

Hội thảo gồm hai phiên báo cáo chính và báo cáo chuyên đề, tập trung vào các vấn đề phát triển giáo dục mở trong kỷ nguyên số như chính sách quản trị, chia sẻ tài nguyên giáo dục mở, tích hợp nền tảng số, đổi mới giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và bảo đảm chất lượng học liệu số.

Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ đào tạo riêng lẻ tại từng cơ sở sang mô hình kết nối, liên thông. Việc tích hợp nền tảng số cần bao quát toàn bộ quá trình học tập, từ tiếp cận, theo dõi đến tích lũy và công nhận kết quả học tập.

Bên cạnh đó, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, đổi mới phương thức quản trị, tăng cường chia sẻ tài nguyên, tích hợp nền tảng số và bảo đảm khả năng công nhận kết quả học tập. Đây là những yếu tố cần được triển khai đồng bộ với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và các tổ chức liên quan.