Phát huy vai trò của thanh niên trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật

Hội nghị được tổ chức trong khuôn khổ Chương trình công tác năm 2026, hướng tới Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên trong tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật; đồng thời góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong thế hệ trẻ.

Hai dự án luật được lấy ý kiến tại Hội nghị gồm Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam và Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Đây là những dự án luật có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn, tạo động lực phát triển các ngành, lĩnh vực trong giai đoạn mới.

Hoàn thiện chính sách từ yêu cầu thực tiễn

Thông tin về sự cần thiết, quan điểm, mục tiêu và những nội dung trọng tâm của hai dự án luật, Phó Chủ tịch Nhóm Đại biểu Quốc hội trẻ, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Danh Tú cho biết, việc hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa thành Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam là phù hợp với yêu cầu thực tiễn, góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo trong các quy định pháp luật, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển lĩnh vực hàng hải, cảng biển và logistics.

Đối với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, việc ban hành luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý, khơi thông các nguồn lực, thúc đẩy hoạt động sáng tạo, phát triển thị trường, từng bước đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng của đất nước.

Tại Hội nghị, các đại biểu, giảng viên và sinh viên đã tập trung trao đổi, phân tích những nội dung mới của hai dự thảo luật; đồng thời chỉ ra những khó khăn, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện pháp luật hiện hành.

Kết luận nội dung thảo luận, ông Nguyễn Danh Tú ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và những ý kiến đóng góp của các đại biểu, giảng viên, sinh viên đối với quá trình xây dựng, hoàn thiện hai dự án luật.

Đối với Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, ông Nguyễn Danh Tú cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng bảo đảm sự cân đối giữa lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, đồng thời giữ được những đặc thù trong quản lý, hoạt động của từng lĩnh vực.

Dự thảo đang được nghiên cứu, bổ sung các quy định về đường thủy nội địa; kế thừa những quy định có tính ổn định, đã được nội luật hóa từ các điều ước quốc tế, qua đó hạn chế việc phải ban hành thêm văn bản hướng dẫn thi hành.

Cùng với đó, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định liên quan đến ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; bảo đảm an toàn, an ninh giao thông đường thủy; tạm giữ, bắt giữ tàu biển và phương tiện đường thủy; phát triển nguồn nhân lực và các điều khoản chuyển tiếp.

Đổi mới tư duy lập pháp, bảo đảm tính khả thi của chính sách

Đối với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, ông Nguyễn Danh Tú nhấn mạnh yêu cầu xác định đúng, trúng những cơ chế, chính sách then chốt cần được quy định ở tầm luật, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Theo đó, cần tiếp cận công nghiệp văn hóa dưới góc độ một ngành kinh tế chiến lược, phát triển dựa trên chuỗi giá trị; chú trọng tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, tạo điều kiện khai thác hiệu quả các nguồn lực và tiềm năng sáng tạo.

Việc xây dựng luật phải bảo đảm không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, không quy định lại những chính sách đã được điều chỉnh tại các luật chuyên ngành và pháp luật có liên quan. Thay vào đó, cần tập trung làm rõ những vấn đề còn thiếu, chưa được quy định cụ thể, nhất là các vướng mắc trong tổ chức thực thi.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác lập pháp, ông Nguyễn Danh Tú cho rằng, cả hai dự án luật cần được xây dựng theo hướng tập trung quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, thuộc thẩm quyền của Quốc hội; những nội dung chi tiết, cụ thể được giao Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Trên cơ sở các ý kiến tại Hội nghị, ông Nguyễn Danh Tú đề nghị Ban tổ chức tổng hợp đầy đủ, chuyển tải các kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền để nghiên cứu trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật.

Đồng thời, khuyến khích đoàn viên, thanh niên, sinh viên tiếp tục chủ động nghiên cứu, đóng góp ý kiến đối với các dự án luật, qua đó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, bảo đảm các quy định pháp luật khi ban hành phản ánh sát yêu cầu thực tiễn và tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Thông qua Hội nghị, các đoàn viên, thanh niên, sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận, tìm hiểu những vấn đề chính sách đang được Quốc hội xem xét; đồng thời trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng pháp luật.

Hoạt động cũng góp phần đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, đưa pháp luật đến gần hơn với thanh niên; khẳng định vai trò, trách nhiệm và sự chủ động của thế hệ trẻ trong tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.