Phát động chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng

Sự kiện do Bộ Công an chủ trì, nhằm hiện thực hoá Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình giai đoạn 2026 - 2030. Đồng thời, sự kiện cũng là cột mốc đánh dấu bước chuyển mình chiến lược trong công tác bảo vệ thế hệ tương lai trên không gian số - tiếp nối hành trình của Quyết định số 830/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình trong giai đoạn 2021 - 2025.

Lễ phát động chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; cùng sự đồng hành của nhiều tổ chức bảo vệ trẻ em uy tín như Unicef, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em, các doanh nghiệp và nền tảng công nghệ lớn như Meta, Tiktok, Google, VNG.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, hiện nay không gian mạng đã trở thành một phần trong học tập, vui chơi cùng tuổi thơ của trẻ em. Nhưng cũng chính trên không gian ấy đang hiện hữu không ít nguy cơ. Đó có thể là những nội dung độc hại len lỏi vào đời sống của trẻ em mỗi ngày, là những lời xúc phạm, đe dọa trên mạng; Hay là những cú nhấp chuột tưởng như vô hại nhưng lại dẫn đến lừa đảo, xâm hại dữ liệu cá nhân và rất nhiều nguy cơ mà trẻ em chưa đủ khả năng để tự bảo vệ mình.

Các nguy cơ đó không ở đâu xa mà hiện hữu ngay trong chiếc điện thoại hay không gian mạng mà các em tiếp cận mỗi ngày, mỗi giờ. Nếu người lớn chậm một bước, trẻ em có thể phải đối mặt với những tổn thương rất nặng nề trong thế giới ảo. Vì vậy, bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng hôm nay không còn là câu chuyện của riêng gia đình, nhà trường hay cơ quan chức năng, mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và cộng đồng dân cư.

Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030 càng có ý nghĩa đặc biệt khi đang chuẩn bị bước vào Tháng hành động vì trẻ em và chào đón Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Đây là hành động thiết thực để thể hiện sự cam kết của chúng ta với trẻ em Việt Nam, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà cho biết.

Tiếp thu những chỉ đạo của đồng chí Phó Thủ tướng, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết ngành y tế sẽ tập trung thực hiện nhiều nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Trong đó, Bộ Y tế sẽ phối hợp với Bộ Công an cùng các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến trẻ em, phù hợp với bối cảnh mới của không gian số. Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông với nhiều hình thức đa dạng nhằm nâng cao nhận thức của phụ huynh, giáo viên và trẻ em về kỹ năng sử dụng internet an toàn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác được Bộ Y tế nhấn mạnh là đẩy mạnh tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác bảo vệ trẻ em; hướng dẫn kỹ năng nhận diện nguy cơ trẻ bị xâm hại trên môi trường mạng và tăng cường kết nối với Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để kịp thời hỗ trợ, can thiệp.

Đáng chú ý, Bộ Y tế cũng sẽ chủ trì nghiên cứu chuyên sâu về “sức khỏe tâm thần số của trẻ em” dưới tác động của nội dung độc hại và hành vi lạm dụng công nghệ số. Theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, đây là vấn đề mới nhưng đang đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển toàn diện của trẻ em trong thời đại số.

Ngoài ra, để bám sát tinh thần “Đảng và Nhà nước sẽ đầu tư mạnh mẽ và toàn diện nguồn lực nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của thế hệ trẻ, đặc biệt là thế hệ vươn mình” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” được xác định là bước chuyển dịch mang tính chiến lược trong tư duy bảo vệ trẻ em trên không gian số. Nếu trước đây công tác bảo vệ chủ yếu tập trung vào ứng phó, xử lý các vụ việc phát sinh thì ở giai đoạn mới, mục tiêu được đặt ra là chủ động phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro từ sớm, từ xa, từng bước hình thành “miễn dịch chủ động” cho trẻ em trước những nguy cơ trên môi trường mạng.

Để hiện thực hóa định hướng đó, Quyết định số 468/QĐ-TTg đã thiết lập một kiến trúc bảo vệ tổng thể gồm 5 trụ cột, dựa trên 4 quan điểm xuyên suốt và được cụ thể hóa bằng 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, sự chung tay của cả hệ thống chính trị, các cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội được xác định là yếu tố cốt lõi để chuyển hóa những chủ trương vĩ mô thành hành động thực tiễn.

Theo Ban tổ chức, cơ chế hiệp lực liên ngành chính là “đòn bẩy” quyết định để hiện thực hóa các mục tiêu đột phá đến năm 2030. Chương trình đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai giải pháp an ninh mạng hỗ trợ quản lý hoạt động và bảo vệ học sinh; 100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập internet tại Việt Nam tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại ngay trên đường truyền; đồng thời triển khai các giải pháp công nghệ hỗ trợ giáo dục kỹ năng số, tư vấn và hỗ trợ thông minh cho trẻ em tại toàn bộ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Đặc biệt, 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng sẽ được hỗ trợ, can thiệp kịp thời khi có yêu cầu từ bản thân, gia đình hoặc cộng đồng xã hội.

Không dừng lại ở những cam kết chiến lược trên giấy, chương trình hướng tới việc xây dựng một “lá chắn liên hoàn” đa tầng cho trẻ em trên không gian số, thông qua việc siết chặt hành lang pháp lý, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ, phát triển hệ sinh thái nội dung số lành mạnh, đồng thời tăng cường sức mạnh phối hợp liên ngành và mở rộng hợp tác quốc tế. Với thông điệp “Chung tay và Đồng hành”, lễ phát động không chỉ mang ý nghĩa của một sự kiện khởi động, mà còn là lời hiệu triệu toàn xã hội cùng tham gia kiến tạo môi trường mạng an toàn, nhân văn và bền vững cho thế hệ tương lai.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò hoàn thiện thể chế và chính sách; nhà trường và gia đình tiếp tục là nền tảng quan trọng trong việc giáo dục, định hướng và hình thành tư duy số lành mạnh cho trẻ. Các doanh nghiệp công nghệ cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò nòng cốt trong nghiên cứu, phát triển và làm chủ các giải pháp kỹ thuật, xây dựng những “lá chắn công nghệ Việt Nam” đủ năng lực ngăn chặn thông tin độc hại từ gốc. Hành trình giai đoạn 2026 - 2030 vì thế không chỉ hướng tới việc bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ trên môi trường mạng, mà còn mở ra cơ hội bồi dưỡng một thế hệ “công dân số” Việt Nam bản lĩnh, sáng tạo và tự tin hội nhập toàn cầu.