Phân định rõ nội dung áp dụng theo từng luật
Thẩm tra dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), các thành viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cần hạn chế phát sinh thủ tục hành chính mới; rà soát để xác định rõ nội dung áp dụng theo từng luật giữa Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.
Rà soát, đồng bộ quy định về kinh doanh bất động sản
Thẩm tra dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), các đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các nghị quyết, chỉ đạo của Đảng liên quan đến dự án Luật để bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời; tiếp tục rà soát các nội dung về điều tiết thị trường, phát triển ổn định, lành mạnh, bền vững và chống đầu cơ nhà đất.
Các đại biểu cũng đề nghị làm rõ, thống nhất các quy định giữa các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự án Luật Nhà ở (sửa đổi); xác định rõ nội dung áp dụng theo từng luật, nhất là các vấn đề liên quan đến người nước ngoài sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất, chuyển nhượng nhà ở và quyền sử dụng đất giữa người nước ngoài, người Việt Nam và doanh nghiệp kinh doanh bất động sản. Đồng thời, đề nghị làm rõ việc có thừa nhận quyền sở hữu nhà ở không gắn với quyền sử dụng đất để cấp giấy chứng nhận hay không.
Nhất trí bổ sung quy định về mã định danh bất động sản vào dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) để quản lý thị trường, một số ý kiến cũng đề nghị làm rõ thời điểm khởi tạo mã định danh đối với bất động sản có sẵn và bất động sản hình thành trong tương lai; bảo đảm tích hợp dữ liệu giữa mã giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hệ thống bất động sản, tạo sự liên thông, thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Đặc biệt, các đại biểu đề nghị hạn chế phát sinh thủ tục hành chính mới; trường hợp phát sinh phải đánh giá tác động kỹ lưỡng. Đồng thời, dự thảo Luật phải bỏ quy định yêu cầu chủ đầu tư, người dân cung cấp lại các thủ tục, giấy tờ pháp lý do cơ quan nhà nước đã tạo lập trên hệ thống; rà soát quy định về việc thông báo đủ điều kiện kinh doanh đối với bất động sản hình thành trong tương lai, bảo đảm có đánh giá tác động và giải trình rõ.
Giảm thủ tục hành chính cần đi kèm cơ chế hậu kiểm chặt chẽ
Tại phiên họp, các đại biểu cũng cho ý kiến đối với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật).
Cho ý kiến với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, các đại biểu đề nghị xác lập nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng, quản lý thống nhất đối với các chủ thể cung cấp dịch vụ giao dịch hàng hóa phái sinh. Trường hợp ngân hàng trực tiếp thực hiện hoạt động giao dịch hàng hóa cần tuân thủ cơ chế quản lý tương ứng, bảo đảm kiểm soát vị thế, sản phẩm và rủi ro.
Đồng thời, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung thị trường giao ngay vào phạm vi điều chỉnh của Luật, bảo đảm sự liên kết với thị trường phái sinh; đồng thời quy định bao quát, thống nhất hoạt động giao dịch phái sinh hàng hóa, tránh tình trạng các chủ thể cùng tham gia thị trường nhưng chịu những khuôn khổ pháp lý khác nhau. Đề nghị làm rõ cơ cấu tổ chức của Sở Giao dịch hàng hóa, mối quan hệ giữa bộ phận giao dịch phái sinh, Trung tâm thanh toán bù trừ, hệ thống kho và trung tâm kiểm định.
Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh và cơ chế quản lý giao dịch hàng hóa phái sinh phi tập trung (OTC), nhất là mối quan hệ giữa giao dịch OTC thông qua tổ chức trung gian và giao dịch trực tiếp giữa các bên; phân định rõ chức năng quản lý nhà nước với quyền tự quản của Sở Giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ...
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật, các đại biểu đề nghị làm rõ giới hạn độc quyền nhà nước, căn cứ xác lập độc quyền, thẩm quyền công bố danh mục và cơ chế giám sát doanh nghiệp được giao thực hiện. Danh mục độc quyền cần thể hiện rõ hàng hóa, dịch vụ, địa bàn và căn cứ pháp lý; đối với lĩnh vực an ninh, cần phân biệt rõ phạm vi đã được xác lập với việc bổ sung hoạt động độc quyền mới, tránh mở rộng độc quyền thông qua văn bản dưới luật. Đồng thời, bổ sung yêu cầu giám sát về giá cả, chất lượng, khả năng tiếp cận dịch vụ và trách nhiệm tài chính của đơn vị thực hiện.
Các đại biểu cũng đề nghị việc giảm thủ tục hành chính trong hoạt động giám định cần đi kèm cơ chế hậu kiểm, lưu giữ hồ sơ, truy xuất kết quả, xác định trách nhiệm của người ký chứng thư và trách nhiệm bồi thường khi kết quả giám định sai gây thiệt hại; đối với chứng thư điện tử, phải bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn và khả năng kiểm tra, đối chiếu.
Đối với sửa đổi Luật Quản lý ngoại thương, các đại biểu đề nghị xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ chế phối hợp và một đầu mối cấp phép đối với hoạt động liên tỉnh trong quản lý ngoại thương; giấy phép hàng hóa quá cảnh cần được công nhận trên toàn tuyến, không phát sinh yêu cầu xin phép lại tại từng địa phương. Đề nghị quy định rõ phạm vi, điều kiện, trách nhiệm quản lý đối với tạm nhập, tái xuất; xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông giữa cơ quan công thương, hải quan và các địa phương, thống nhất biểu mẫu, quy trình và thời hạn xử lý…
Để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng, một số ý kiến đề nghị, tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu về sự đồng ý của người tiêu dùng trong thu thập, sử dụng thông tin theo hướng rõ ràng, chủ động và có thể kiểm chứng; không mặc định sự đồng ý hoặc gộp các mục đích không cần thiết vào điều kiện sử dụng dịch vụ. Quy định rõ cách thức thay đổi lựa chọn, rút lại sự đồng ý và trách nhiệm thông báo khi thay đổi mục đích sử dụng thông tin; xác định chặt chẽ các trường hợp ngoại lệ.
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh và Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn đã giải trình, làm rõ các vấn đề được đại biểu quan tâm.
Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng, các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cần tiếp tục được rà soát để thể chế hóa đầy đủ, chính xác tinh thần Nghị quyết số 21 – NQ/TW về định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan. Những chính sách đã ổn định, đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả cần tiếp tục giữ vững; những vấn đề thực tiễn đang vướng mắc, cấp bách phải khẩn trương tháo gỡ. Đồng thời, chú ý rà soát bảo đảm sự đồng bộ giữa ba dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu kỹ báo cáo thẩm tra và thông báo kết luận. Trong đó, cần chú ý phân định rõ những vấn đề cấp thiết đã thể hiện rõ trong thực tiễn mới đưa vào sửa đổi lần này; những vấn đề mới phát sinh, chưa được nghiên cứu thấu đáo sẽ tiếp tục chuẩn bị cho kế hoạch hoàn thiện pháp luật giai đoạn 2027-2028…
Đối với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, đây là dự án Luật khó và hiện còn một số vấn đề còn có ý kiến khác nhau. Do vậy, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát, tập trung làm rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, sự liên thông thị trường qua biên giới, quản trị rủi ro và an toàn hệ thống…
