Phản bác luận điệu xuyên tạc về sắp xếp đơn vị hành chính, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp

Nhận diện và đập tan những luận điệu sai trái

Mũi nhọn chống phá tập trung vào những mắt xích chưa hoàn thiện trong giải quyết các thủ tục hành chính cấp xã, trong giải quyết chế độ chính sách cho cán bộ theo Nghị định 178-NĐ/CP, lợi dụng vào một số ít người bày tỏ sự bức xúc, phản ứng tiêu cực trước việc sáp nhập tỉnh, sáp nhập xã và tinh giản biên chế, mạng xã hội lan truyền cảm xúc tiêu cực, đăng tải những ý kiến bi quan, bức xúc, không đồng tình. Các thế lực thù địch ra sức khoét sâu vào tâm lý đám đông, gây tác động tiêu cực đến cảm xúc, tâm lý của mọi người.

Trên một số diễn đàn, trang mạng xã hội, các thế lực thù địch cố tình gán ghép những luận điệu như: Vừa chạy vừa xếp hàng thì làm sao ngay ngắn được, “dừng lại để xếp hàng còn chưa song, còn bày đặt vừa chạy vừa xếp hàng”, việc sáp nhập nhằm "thanh trừng phe cánh", "tập trung quyền lực", hay "che giấu tiêu cực".

Thậm chí, chúng còn vu cáo rằng Đảng và Nhà nước "không lấy ý kiến nhân dân", "không trưng cầu dân ý", nhằm bôi nhọ chính quyền và kích động tâm lý bất mãn trong nhân dân.

Ngoài ra, chúng còn phát tán thông tin giả, thông tin sai sự thật, cắt ghép, bóp méo các phát ngôn của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, nhằm gây hiểu lầm trong nhân dân. Nhiều tài khoản ảo, kênh truyền thông trá hình chia sẻ, đăng tải thông tin sai sự thật với tần suất cao, liên tục, tạo hiệu ứng, lôi kéo sự tham gia của cộng đồng mạng khiến dư luận hoang mang.

Việc các thế lực thù địch vin vào một vài khó khăn nhất thời trong quá trình chuyển tiếp để xuyên tạc, vu cáo “bộ máy quyền lực không cải cách”, “chỉ chuyển từ ghế này sang ghế khác” là hoàn toàn sai lệch:

Thứ nhất: Đảng Cộng sản Việt Nam kiên định lấy Chủ nghĩa Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động cách mạng của Đảng.

Năm 1915, trong tác phẩm “Bàn về khẩu hiệu Liên bang châu Âu”, V. I. Lê-nin đã đưa ra luận điểm có giá trị khoa học và phát triển sáng tạo học thuyết Mác về chủ nghĩa tư bản và cách mạng vô sản: “người ta không thể coi cách mạng xã hội chủ nghĩa là một công cuộc làm một lần thì xong, mà phải coi đó là một thời đại chấn động vũ bão về chính trị và kinh tế”(1).

Cuộc cách mạng của Việt Nam đang làm chính là kế thừa và phát triển tư duy lý luận ấy để tạo nên một cuộc cách mạng mới làm thay đổi tư duy và tạo nên một bộ máy hành chính mới: Mạnh từ cơ sở, thông suốt ở cấp trên, tạo đà vững chắc cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong Bài viết “Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh “tư tưởng "dân là gốc" của Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục là trục xuyên suốt của mọi chủ trương, đường lối, chính sách trong giai đoạn hiện nay. Tinh thần ấy đặt ra yêu cầu rất rõ đối với công cuộc đổi mới hiện nay: mọi cải cách phải lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy phục vụ Nhân dân tốt hơn làm mục tiêu và lấy sự hài lòng, niềm tin, hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo đánh giá.

Tinh gọn bộ máy không phải chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc, giảm chi phí, mà sâu xa hơn là để bộ máy gần dân hơn, sát cơ sở hơn, xử lý công việc nhanh hơn, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Bởi Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Gốc có vững cây mới bền, Xây lầu thắng lợi trên nền Nhân dân”(2).

Kế thừa và phát triển nhất quán tư tưởng Hồ Chí Minh về “Nước lấy dân làm gốc” trong điều kiện mới, việc giảm bớt các tầng nấc trung gian, tăng cường tính trực tiếp giữa chính quyền với người dân, nâng cao trách nhiệm giải trình của từng cấp chính quyền chính là những biểu hiện cụ thể của việc đưa tư tưởng “gần dân, vì dân” vào thực tiễn quản lý Nhà nước.

Đây không chỉ là sự kiện về mặt hành chính, mà là bước chuyển mình chiến lược, là đòi hỏi tất yếu khách quan của nhân dân và đất nước trong hành trình xây dựng, kiến tạo và phát triển một Nhà nước “của dân, do dân, vì dân”.

Thứ hai: Trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng, Nhà nước ta luôn đặc biệt coi trọng nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, tăng cường hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Do vậy, việc sắp xếp đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy đã được Đảng chuẩn bị lộ trình trong thời gian dài

Xuất phát từ tầm quan trọng đặc biệt và đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn phát triển của đất nước, phù hợp với sự phát triển của thời đại, qua nhiều kỳ đại hội, nhất là trong các đại hội gần đây, trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX, XII, XIII đều nhấn mạnh các nhiệm vụ cụ thể về tinh gọn tổ chức bộ máy hoặc nghiên cứu xây dựng mô hình tổng thể tổ chức bộ máy hệ thống chính trị trong giai đoạn mới.

Từ Đại hội VII đến nay, Đảng ta liên tục ban hành nhiều Nghị quyết, Kết luận để lãnh đạo thực hiện chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, tổ chức bộ máy hoạt động hiệu lực hiệu quả, như: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa VII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Nghị quyết số 10-NQ/TW, ngày 9/2/2007 Ban Chấp hành Trung ương khóa X về đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan Đảng, định hướng đổi mới tổ chức bộ máy Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; Nghị quyết số 17-NQ/TW, ngày 1/8/2007 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước; Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị…

Mỗi một Chỉ thị, Nghị quyết được ban hành được bổ sung và hoàn thiện từ nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và được sự đồng thuận cao của đảng viên và Nhân dân, chính là cơ sở vững chắc để Đảng lãnh đạo thành công cuộc cách mạng này.

Thứ ba: Việc tổ chức hệ thống chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp là mô hình phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới: như Pháp, Đức, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Đan Mạch… Tùy vào truyền thống hành chính, thể chế chính trị và điều kiện phát triển, mỗi quốc gia sẽ có cách thức tổ chức chính quyền địa phương hai cấp khác nhau. Sự phát triển của các cường quốc chứng tỏ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là ưu việt để những nước đang phát triển như Việt Nam phải thay đổi nhằm “hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội” (3).

Thứ tư: Một trong những ưu điểm nổi bật nhất của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là tinh giản bộ máy, giảm bớt các tầng nấc trung gian. Khi không tổ chức cấp huyện, các chỉ đạo từ tỉnh được truyền đạt trực tiếp đến cấp xã/phường, giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính tập trung và kịp thời trong chỉ đạo, điều hành, tạo điều kiện cho mỗi cấp chính quyền phát huy đúng chức năng, nhiệm vụ của mình, nâng cao tính chủ động, tính chịu trách nhiệm và khả năng phản ứng chính sách trước các vấn đề nảy sinh từ thực tiễn.

Sự bứt phá của tỉnh Ninh Bình sau khi sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Tỉnh Ninh Bình mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập địa giới hành chính 3 tỉnh (Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình) từ ngày 1/7/2025 đã mở ra không gian và tiềm năng phát triển lớn.

Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình mới có diện tích 3.942,62km², dân số trên 4,4 triệu người, 129 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 97 xã và 32 phường). Đây không chỉ là thay đổi về mặt hành chính mà còn là cơ hội để giải phóng mọi nguồn lực, phát huy đầy đủ tiềm năng nổi trội, lợi thế cạnh tranh, tạo bước đột phá mở rộng về không gian phát triển, giúp hệ thống đô thị tỉnh Ninh Bình hội tụ đa dạng các chức năng trọng điểm: từ bảo tồn di sản, văn hóa (Hoa Lư, Tràng An), trung tâm công nghiệp - dịch vụ - giáo dục (Duy Tiên, Phủ Lý, Tam Điệp) cho đến kinh tế sinh thái biển (Nam Định cũ, Kim Sơn).

Sau hợp nhất các đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh đều có tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế - xã hội, tạo điều kiện phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế về đô thị, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, kinh tế biển; hình thành các cực tăng trưởng mới, nâng cao hiệu lực quản trị địa phương, tạo nền tảng quan trọng thực hiện mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 theo Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 30/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh.

Sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương cơ bản vận hành ổn định, thông suốt, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy đảng, điều hành, quản lý nhà nước của chính quyền và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội; không để gián đoạn công việc, không ảnh hưởng đến việc phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Kinh tế tiếp tục phát triển, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt cao, đạt mức tăng trưởng hai con số, tăng 10,65% so với năm 2024, nằm trong top đầu cả nước (xếp thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng và thứ 3 toàn quốc; riêng trong Quý I/2026, tốc độ tăng trưởng (GRDP) đạt 11,63%, xếp thứ 2/34 tỉnh, thành phố; môi trường đầu tư được cải thiện.

Văn hóa - xã hội có nhiều khởi sắc; hoạt động xúc tiến đầu tư có bước đột phá thu hút gần 280 dự án mới, tạo dư địa và động lực phát triển cho giai đoạn tiếp theo. 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới; trong đó có 65 xã đạt nông thôn mới nâng cao, 4 xã đạt nông thôn mới kiểu mẫu.

Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công: Tỉnh Ninh Bình đạt 18/18 điểm, trong đó: tỷ lệ hài lòng trong xử lý phản ánh kiến nghị đạt 100%; tỷ lệ hài lòng trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính 95.61%.

Các chính sách an sinh xã hội được triển khai kịp thời; đối ngoại mở rộng; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của Đảng tiếp tục được củng cố.

Tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn khẳng định: “Chủ trương của Trung ương hoàn toàn đúng đắn, bước đầu đã phát huy hiệu quả rõ nét trên toàn tỉnh. Kết quả đạt được không chỉ là tinh gọn bộ máy, mà quan trọng hơn là tạo dựng một không gian phát triển mới, một mô hình quản trị mới và một động lực phát triển mới cho Ninh Bình sau hợp nhất”.

Từ thực tiễn của tỉnh Ninh Bình cho thấy việc đổi mới, sắp xếp đơn vị hành chính, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương đúng đắn, phản ánh rõ vai trò lãnh đạo liên tục, thông suốt và kịp thời của Đảng trong thời kỳ đổi mới; đồng thời, phản ánh và thể hiện được quyết tâm, ý chí của toàn hệ thống chính trị và khát vọng phát triển đất nước của Nhân dân ta. Đó vừa là tất yếu, vừa là yêu cầu cấp bách để hệ thống chính chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng với đường lối đổi mới toàn diện, đồng bộ đất nước ta trong giai đoạn hiện nay.

(1)V. I. Lê-nin: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, t. 26, tr. 444

(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 5, tr. 502

(3) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, NXB CTQGST, tập1, tr25