PGS.TS Đặng Hồng Sơn: Đại biểu Quốc hội cần hội tụ “tầm, tâm và bản lĩnh”

Dấu mốc đặc biệt trong tiến trình phát triển của đất nước

Từ góc độ một cử tri đồng thời là nhà nghiên cứu lịch sử, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, cuộc bầu cử Quốc hội Khóa XVI là một dấu mốc đặc biệt trong tiến trình phát triển của đất nước. Đây là giai đoạn cả nước triển khai quá trình đổi mới, cải cách hành chính và sắp xếp, tinh gọn bộ máy trong hệ thống cơ quan từ Trung ương đến địa phương.

Theo ông, Quốc hội Khóa XVI sẽ đứng trước rất nhiều yêu cầu đổi mới và phát triển trong quá trình lập pháp, giám sát việc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trước bối cảnh của một “kỷ nguyên phát triển mới”, áp lực, thử thách cũng như vai trò, trách nhiệm đặt ra đối với Quốc hội Khóa XVI sẽ có nhiều điểm đặc biệt hơn so với các nhiệm kỳ trước.

“Quốc hội Khóa XVI có thể được nhìn nhận là một trong những nhiệm kỳ đặc biệt, bên cạnh kỳ Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hay kỳ Quốc hội năm 1976”, PGS.TS Đặng Hồng Sơn cho hay.

Trong bối cảnh đó, theo PGS.TS Đặng Hồng Sơn, đại biểu Quốc hội cần cả năng lực chuyên môn, trải nghiệm thực tiễn và bản lĩnh chính trị. Bên cạnh đó, cần thêm một yếu tố quan trọng khác là cơ chế, chính sách phù hợp để đại biểu có thể phát huy hiệu quả vai trò của mình trong thực tiễn.

Ông nhấn mạnh, một đại biểu dù có năng lực, có trải nghiệm thực tiễn, nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và có khả năng xử lý, phản ánh các yêu cầu đó, nhưng nếu thiếu cơ chế phù hợp để thực thi, để chuyển tải hiệu quả các kiến nghị và đề xuất chính sách, thì sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

“Những dữ liệu từ thực tiễn đời sống, từ nguyện vọng của người dân cho đến tư duy, tầm nhìn và năng lực lãnh đạo của đại biểu Quốc hội nếu không được chuyển hóa thành chính sách để đi vào cuộc sống thì sẽ rất khó phát huy hiệu quả”, ông nói.

Bên cạnh đó, yêu cầu về tính minh bạch ngày càng cao đòi hỏi đại biểu Quốc hội phải thay đổi cách thức tiếp cận cử tri, cũng như phương thức thu thập thông tin, nguyện vọng từ nhân dân. Điều quan trọng là đại biểu phải có được những dữ liệu đầu vào “thực” và “sống”, nằm trong thời gian thực, phản ánh kịp thời hơi thở của đời sống xã hội.

Nếu kiến nghị của cử tri được gửi từ nhiều năm trước nhưng phải mất thêm thời gian dài để đại biểu tiếp nhận, nghiên cứu rồi mới đưa ra kiến nghị chính sách thì tính thời sự và hiệu quả của hoạt động giám sát, phản biện sẽ bị hạn chế.

“Quan trọng nhất là ngay lập tức đại biểu có thể nhận được các thông tin từ phía cử tri. Cho nên thay đổi phương thức liên lạc với cử tri, tiếp nhận thông tin từ cử tri là một yêu cầu rất quan trọng đối với đại biểu Quốc hội hiện nay”, PGS.TS Đặng Hồng Sơn nêu quan điểm. Đồng thời cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, Việt Nam đã có nhiều nền tảng công nghệ có thể hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động này. Các đại biểu Quốc hội hoàn toàn có thể khai thác mạnh các nền tảng số để thu hẹp, thậm chí xóa bỏ khoảng cách địa lý trong tiếp xúc cử tri, nhất là đối với những địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Kỳ vọng các đại biểu Quốc hội hội tụ cả “tầm”, “tâm” và “bản lĩnh”

Đưa ra khuyến nghị để Quốc hội Khóa XVI tạo được dấu ấn khác biệt trong lịch sử, PGS.TS Đặng Hồng Sơn chia sẻ, trong bối cảnh hiện nay, chủ trương “Quốc hội hành động” là một chủ trương rất quan trọng và thể hiện rõ yêu cầu đổi mới trong hoạt động của Quốc hội Khóa XVI. Việc kỳ họp đầu tiên của Quốc hội được triển khai sớm cho thấy tinh thần chủ động, khẩn trương và hành động ngay từ đầu nhiệm kỳ. “Ngay lập tức đưa các vấn đề vào thảo luận, trao đổi và xem xét thông qua một số dự án luật cho thấy tinh thần hành động rất rõ nét của Quốc hội”, ông nói.

PGS.TS Đặng Hồng Sơn nhìn nhận, đây là một tư duy mới, thể hiện quyết tâm nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Nếu tiếp tục phát huy tinh thần “Quốc hội hành động”, Quốc hội sẽ phối hợp rất nhuần nhuyễn, mạnh mẽ trong công tác điều hành của Chính phủ; hỗ trợ nhiều hơn cho Chính phủ, hay giám sát và cảnh báo nhiều hơn cho Chính phủ trong các chính sách điều hành đất nước.

Ở góc độ của một cử tri, PGS.TS Đặng Hồng Sơn bày tỏ kỳ vọng các đại biểu Quốc hội Khóa XVI sẽ hội tụ ba yếu tố quan trọng là “tầm”, “tâm” và “bản lĩnh”. Theo ông, trước hết, đại biểu Quốc hội cần có “tầm”, tức là có năng lực, trình độ và khả năng tiếp nhận, xử lý thông tin; biết đánh giá mức độ xác thực của các ý kiến, nguyện vọng từ người dân để từ đó nghiên cứu, đề xuất và tư vấn chính sách phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân.

Bên cạnh đó là cái “tâm”. PGS.TS Đặng Hồng Sơn cho rằng, đại biểu Quốc hội cần thực sự gần dân, biết lắng nghe người dân bằng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có việc tận dụng các nền tảng công nghệ hiện đại để tăng cường kết nối với cử tri. Theo ông, cái “tâm” của người đại biểu còn thể hiện ở sự trăn trở, đau đáu trước những vấn đề của đời sống xã hội và những nguyện vọng chính đáng mà người dân gửi gắm. Từ sự thấu hiểu đó, đại biểu mới có thể đưa ra những đề xuất, kiến nghị xác đáng và hiệu quả đối với Quốc hội.

Yếu tố thứ ba, là bản lĩnh chính trị. PGS.TS Đặng Hồng Sơn nhìn nhận đây là phẩm chất quan trọng đối với đại biểu Quốc hội, bởi không chỉ cần có “tâm” và “tầm”, người đại biểu còn phải có bản lĩnh để dám nói, dám lên tiếng trên tinh thần xây dựng vì lợi ích chung, nhằm phản ánh trung thực và bảo vệ những nguyện vọng chính đáng của cử tri.

“Đây là ba yếu tố then chốt và quan trọng với mỗi đại biểu Quốc hội”, ông nói. Đồng thời, đề xuất cần có những cơ chế, chính sách phù hợp để hỗ trợ, tạo điều kiện cho người đại biểu của nhân dân phát huy tốt nhất “tầm”, “tâm” và “bản lĩnh” của mình.