Nữ sinh nối tiếp ước mơ còn dang dở của mẹ, giành học bổng tiến sĩ tại Đại học Công nghệ Nanyang

Nhưng giữa niềm vui ấy, người đầu tiên nữ sinh nghĩ đến lại là mẹ.

"Em chỉ ước mẹ có thể chứng kiến khoảnh khắc này”.

Đó không chỉ là một niềm tiếc nuối. Với Thảo Trâm, mẹ chính là người gieo mầm tình yêu khoa học và cũng là lý do để nữ sinh quyết tâm đi tiếp trên con đường nghiên cứu.

Hành trình bắt đầu từ những buổi theo mẹ vào phòng thí nghiệm

Ít ai biết rằng tình yêu dành cho Sinh học của Thảo Trâm được nuôi dưỡng từ khi còn rất nhỏ. Mẹ của nữ sinh từng là giảng viên ngành sinh học. Tuổi thơ của Trâm gắn với những lần theo mẹ lên trường, vào phòng thí nghiệm, quan sát các thí nghiệm và lắng nghe những câu chuyện về khoa học. Những ký ức ấy còn được nối dài bằng hình ảnh cô bé ngồi dưới khán phòng trong lễ bảo vệ luận án tiến sĩ, rồi lễ nhận chức danh phó giáo sư của mẹ.

Có lẽ từ khi ấy, con đường học thuật đã âm thầm gieo hạt trong tâm hồn cô bé yêu khoa học. Nhưng khi Trâm học lớp 7, biến cố bất ngờ xảy đến, mẹ đột ngột qua đời. Khoảng trống ấy chưa bao giờ được lấp đầy. Thế nhưng, thay vì từ bỏ, nữ sinh lựa chọn giữ mẹ ở lại theo một cách khác.

"Từ đó, tình yêu với Sinh học không chỉ là một sở thích, mà còn là cách để em cảm thấy vẫn đang tiếp tục kết nối với mẹ."

Dưới sự động viên của bố, Trâm tiếp tục theo học lớp chuyên Sinh ở bậc THPT. Đến khi đứng trước lựa chọn giữa ngành Y khoa của Đại học Y Hà Nội và ngành Sinh học, nữ sinh quyết định đi theo con đường nghiên cứu. Dù đó không phải lựa chọn dễ dàng, nhưng với Trâm, đó là cách để tiếp tục hành trình còn dang dở của mẹ.

Bước ngoặt mang tên chương trình tài năng

Chương trình đào tạo tài năng ngành Sinh học không phải lựa chọn ban đầu của Thảo Trâm, ban đầu nữ sinh đăng ký vào ngành Công nghệ sinh học. Chỉ đến khi nhập học và được các thầy cô giới thiệu, Trâm mới biết đến chương trình đào tạo tài năng rồi quyết định thử sức. Chính lựa chọn tưởng chừng tình cờ ấy lại trở thành bước ngoặt lớn.

Tại đây, Thảo Trâm được học tập trong môi trường chuyên sâu, có nhiều cơ hội tham gia nghiên cứu, trao đổi học thuật và tiếp cận các chương trình học bổng quốc tế.

Nhưng không phải học kỳ nào cũng thuận lợi, ở những tháng đầu đại học, Trâm thừa nhận bản thân từng "khớp" trước khối lượng kiến thức lớn và cách học hoàn toàn khác so với phổ thông. Kết quả học tập chưa thực sự nổi bật.

Thay vì chấp nhận điều đó, nữ sinh dành thời gian nhìn lại chính mình. Trâm thay đổi phương pháp học, chủ động học nhóm, trao đổi với bạn bè có cùng mục tiêu, từng bước thích nghi với môi trường đại học. Và từ những học kỳ sau, bảng điểm của nữ sinh liên tục đạt mức xuất sắc.

Thất bại đầu tiên trong phòng thí nghiệm

Với nhiều người, nghiên cứu khoa học là những công trình lớn. Nhưng với Thảo Trâm, bài học đáng nhớ nhất lại đến từ một thí nghiệm rất cơ bản. Những ngày đầu vào phòng thí nghiệm, sau thời gian học các kỹ thuật như pipette, chuẩn bị mẫu hay PCR, nữ sinh bước vào bài kiểm tra đánh giá kỹ năng, Trâm đều chuẩn bị rất kỹ. Nhưng khi điện di sản phẩm PCR, các băng DNA hiện lên bị nhòe, không đạt yêu cầu.

"Lúc đó em thực sự thất vọng. Em nghĩ ngay cả những kỹ thuật cơ bản mà mình cũng chưa làm tốt.", Trâm chia sẻ.

Sau khi trao đổi với thầy và các anh chị trong phòng thí nghiệm, Trâm mới hiểu rằng kết quả PCR chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố, từ thao tác kỹ thuật đến chất lượng mẫu hay điều kiện phản ứng. Thay vì nản lòng, nữ sinh bắt đầu ghi chép cẩn thận hơn, bình tĩnh rà soát từng bước và kiên nhẫn làm lại. Những lần thất bại đã dần ít đi, quan trọng hơn, Trâm học được điều mà không giáo trình nào có thể dạy.

"Trong nghiên cứu, việc kết quả không như mong muốn là điều rất bình thường. Quan trọng là mình học được gì sau mỗi lần như vậy."

Cánh cửa mở ra từ hai tháng nghiên cứu ở Singapore

Một trong những dấu mốc quan trọng nhất của Thảo Trâm là chương trình trao đổi nghiên cứu kéo dài hai tháng tại Đại học Công nghệ Nanyang.

Khoảng thời gian ấy mang đến cho nữ sinh cơ hội làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế, tiếp cận các phòng thí nghiệm hiện đại và trực tiếp ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR-Cas để nghiên cứu chức năng của các gen liên quan đến khả năng chống ung thư.

Chính trải nghiệm đó khiến Trâm nhận ra đây là môi trường mình thực sự muốn gắn bó. Sau khi trở về Việt Nam, nữ sinh dành nhiều tháng hoàn thiện hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ. Với Trâm, áp lực nhất khi đó không phải bảng điểm hay thư giới thiệu mà là viết thư động lực.

"Làm thế nào để thể hiện rõ mình muốn nghiên cứu điều gì, đã chuẩn bị ra sao và vì sao mình phù hợp với chương trình.", Trâm chia sẻ.

Và đến khi mọi mảnh ghép được hoàn thiện, tin vui cũng đến. Hai tháng trước ngày tốt nghiệp, Thảo Trâm chính thức nhận học bổng tiến sĩ của Đại học Công nghệ Nanyang.

Tiếp tục con đường mẹ từng đi

Ở NTU, Thảo Trâm sẽ theo đuổi lĩnh vực Hóa sinh và Sinh học phân tử, tập trung nghiên cứu cơ chế phân tử của các bệnh, đặc biệt là ung thư. Mục tiêu của nữ sinh là tiếp tục phát triển các nghiên cứu ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen và sinh học phân tử để góp phần làm rõ vai trò của các gen liên quan đến bệnh lý.

Nhưng kế hoạch của Trâm không dừng lại ở tấm bằng tiến sĩ. Sau khi hoàn thành chương trình học, nữ sinh mong muốn trở về Việt Nam để tiếp tục nghiên cứu và giảng dạy.

"Em hy vọng có thể mang những kiến thức và kinh nghiệm tích lũy được từ môi trường quốc tế về đóng góp cho cộng đồng khoa học trong nước."