Nộp 500 hồ sơ mới có việc: Người trẻ Anh mắc kẹt ở vạch xuất phát

Khi Dal Pozzo tốt nghiệp thạc sĩ khoa học máy tính chuyên ngành học máy tại Đại học Exeter với thành tích xuất sắc, anh tin rằng mình đã làm tất cả những gì nhà tuyển dụng mong đợi.

Thế nhưng, anh đã phải mất cả năm tìm việc. Sau hơn 500 hồ sơ ứng tuyển, Dal Pozzo mới được nhận vào vị trí chuyên viên phân tích dữ liệu cấp cơ sở.

Khi được hỏi liệu quy trình tuyển dụng có công bằng hay không, Dal Pozzo trả lời thẳng thắn: “Không, thành thật mà nói thì tôi không nghĩ vậy. Có những vị trí tôi ứng tuyển mà có hơn một nghìn người nộp hồ sơ. Họ khó có thể đọc hết từng đơn xin việc”.

Theo anh, nhiều hồ sơ dường như biến mất trong các hệ thống tuyển dụng tự động mà không nhận được bất kỳ phản hồi nào.

“Điều đó thực sự gây nản lòng. Tôi cảm thấy mình đã làm mọi thứ đúng đắn nhưng không nhận được kết quả tương xứng”.

Câu chuyện của Dal Pozzo hiện không còn là cá biệt mà phản ánh thực trạng của hàng nghìn người trẻ Anh đang bước vào thị trường lao động.

Hơn một triệu thanh niên bị mắc kẹt ngoài thị trường lao động

Số liệu của Cơ quan Thống kê Quốc gia Anh (ONS) cho thấy từ tháng 1 đến tháng 3/2026 có khoảng 1,012 triệu thanh niên thuộc nhóm NEET (không học tập, không làm việc và không tham gia đào tạo), tương đương 13,5% tổng số người trẻ và là mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Đáng chú ý, 60% số thanh niên NEET chưa từng có việc làm trước đó, trong khi gần 60% không tham gia hoạt động kinh tế thay vì chủ động tìm việc.

Những số liệu này được công bố cùng báo cáo do cựu Bộ trưởng Lao động Anh Alan Milburn chủ trì. Ông cảnh báo nước Anh đang đối mặt với nguy cơ hình thành một “thế hệ bị bỏ lại phía sau”.

“Chúng ta đang đối mặt với nguy cơ xuất hiện một thế hệ lạc lối”, ông Milburn nói. “Đối với quá nhiều người trẻ, cơ hội không còn mở rộng mà đang ngày càng thu hẹp”.

Những cánh cửa đầu tiên vào nghề đang dần khép lại

Theo báo cáo, các con đường truyền thống giúp người trẻ chuyển từ trường học sang thị trường lao động đang ngày càng thu hẹp. Các công việc bán thời gian, chương trình học nghề và những vị trí khởi điểm trở nên khan hiếm và cạnh tranh hơn trước.

Nhiều người trẻ cho biết họ phải gửi hàng chục, thậm chí hàng trăm hồ sơ mà không nhận được phản hồi.

Trên các diễn đàn trực tuyến, nhiều sinh viên mới tốt nghiệp chia sẻ cảm giác đang “nộp hồ sơ vào một hố đen”, khi hàng trăm đơn xin việc không mang lại kết quả.

Khi thuật toán quyết định cơ hội nghề nghiệp

Ngày càng nhiều doanh nghiệp sử dụng hệ thống theo dõi ứng viên (ATS) để sàng lọc hồ sơ trước khi chúng được chuyển đến nhà tuyển dụng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những hệ thống này có thể vô tình ưu tiên những ứng viên đã có kinh nghiệm và hiểu biết về quy trình tuyển dụng.

Một phụ nữ trẻ ở Cardiff tham gia khảo sát cho biết điều khiến cô thất vọng nhất là không bao giờ biết lý do bị từ chối: “Vấn đề lớn nhất là bạn không nhận được phản hồi. Bạn không biết mình cần cải thiện điều gì”.

Olivia, người có bằng cử nhân khoa học y sinh và bằng thạc sĩ nghiên cứu tại Đại học Aston, cũng gặp khó khăn tương tự. Sau nhiều tháng nộp hơn 50 hồ sơ, cô chỉ nhận được một lời mời phỏng vấn.

Theo Olivia, người trẻ ngày nay không chỉ cần năng lực mà còn phải biết cách vượt qua các hệ thống tuyển dụng tự động. “Bây giờ không còn là câu chuyện về kỹ năng hay trình độ của ứng viên nữa, mà là khả năng chơi theo luật của hệ thống”.

Cô cho rằng nhiều người trẻ tài năng đang bị bỏ sót bởi các công cụ sàng lọc hồ sơ. “Tôi cảm thấy bản thân mình và nhiều người trẻ khác muốn theo đuổi các công việc trong lĩnh vực khoa học gần như không có cơ hội. Chúng tôi có rất nhiều năng lực, rất nhiệt huyết nhưng lại không được trao cơ hội”.

Khủng hoảng sức khỏe tâm thần ngày càng sâu sắc

Những lần bị từ chối liên tiếp cũng ảnh hưởng đến tâm lý của Olivia.

“Sự tự tin của tôi giảm sút. Tôi bắt đầu tin rằng mình không đủ thông minh để làm công việc đó. Tôi nghĩ sự tự tin của người trẻ đang bị phá hủy ngay lúc này”.

Trong vòng 10 năm qua, số thanh niên không học tập và không làm việc do các vấn đề sức khỏe ở Anh đã tăng khoảng 70%. Các rối loạn lo âu, trầm cảm và các rối loạn phát triển thần kinh hiện chiếm hơn 40% số thanh niên khuyết tật không tham gia cả giáo dục lẫn lao động.

Các chuyên gia cảnh báo rằng khi người trẻ rời khỏi môi trường học tập hoặc làm việc vì lý do sức khỏe, việc quay trở lại thường rất khó khăn.

Nước Anh trước nguy cơ đánh mất một thế hệ

Theo ông Alan Milburn, cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ là vấn đề của thị trường lao động mà còn phản ánh những bất cập kéo dài trong giáo dục, y tế và hệ thống phúc lợi.

“Tỷ lệ NEET hầu như chưa bao giờ giảm xuống dưới 10% trong suốt 25 năm qua. Những người trẻ này đang đứng ở tuyến đầu của một cơn bão hoàn hảo”.

Ông cho rằng các cải cách phải được triển khai đồng thời trong giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các chương trình hỗ trợ việc làm.

Đối với những người trẻ như Theo Dal Pozzo hay Olivia, cuộc khủng hoảng hiện nay không xuất phát từ việc thiếu nỗ lực hay tham vọng, mà từ một thị trường lao động ngày càng đòi hỏi kinh nghiệm trước khi trao cơ hội. Khi hơn một triệu thanh niên đang bị gạt ra ngoài giáo dục, việc làm và đào tạo, nguy cơ nước Anh đánh mất cả một thế hệ đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.