Nông nghiệp phía Nam có lợi thế bứt phá nhờ khoa học, công nghệ

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Công an Thượng tướng Nguyễn Văn Long đồng chủ trì Hội nghị.

Tiếp nối Hội nghị khu vực phía Bắc tổ chức ngày 27/10 tại Hà Nội, Hội nghị phía Nam tập trung tìm giải pháp phát huy lợi thế của các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn, thúc đẩy tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khu vực phía Nam có nhiều ngành hàng xuất khẩu tỷ USD như lúa gạo, cà phê, rau quả, thủy sản và các sản phẩm nông nghiệp chủ lực khác. Tuy nhiên, sản xuất vẫn đối mặt với những hạn chế về công nghệ giống, chi phí đầu vào, chế biến sâu, liên kết chuỗi giá trị và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, các tiêu chuẩn xanh và yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải ngày càng khắt khe, ngành nông nghiệp và môi trường phải đối mặt với nhiều thách thức. Tuy nhiên, toàn ngành đã nỗ lực vượt qua khó khăn, duy trì đà tăng trưởng tích cực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 4,02%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 10 tháng đạt trên 63 tỷ USD. Nhiều tiến bộ về giống, công nghệ sinh học, cơ giới hóa, bảo quản, chế biến và truy xuất nguồn gốc được ứng dụng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho rằng, cần nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế của mô hình tăng trưởng nông nghiệp hiện nay, vốn chủ yếu dựa vào mở rộng quy mô sản xuất và khai thác lợi thế tài nguyên.

Mô hình này đang dần bộc lộ những giới hạn khi chi phí sản xuất còn cao, tổn thất sau thu hoạch lớn, giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng. Trong khi đó, năng lực chế biến sâu, liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng khoa học, công nghệ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Đối với khu vực phía Nam, đây là địa bàn có vai trò đặc biệt quan trọng trong sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản cả nước, tập trung nhiều vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ngành hàng xuất khẩu chủ lực, cùng hệ thống viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp có năng lực khoa học, công nghệ. Đây là những lợi thế để khu vực đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp hiện đại, có giá trị gia tăng cao.

Trên cơ sở đó, Bộ trưởng nhấn mạnh, Hội nghị cần tập trung xác định các bài toán ưu tiên và giải pháp cụ thể, đưa khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp.

Bộ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận thẳng thắn, đi vào những vấn đề cốt lõi đang cản trở tăng trưởng, nhất là vướng mắc về thể chế, chính sách, nguồn lực và khả năng đưa khoa học, công nghệ vào thực tiễn. Các đề xuất cụ thể, khả thi, xác định rõ vấn đề cần giải quyết và địa chỉ ứng dụng.