Nổi tiếng dễ chết sớm?

      Nghiên cứu gây tò mò
      Công trình nghiên cứu mang tên Từ Elvis đến Eminem: Xác định cái giá của sự nổi tiếng thông qua tỷ lệ tử vong sớm ở các ngôi sao nhạc rock, pop tại châu Âu và Bắc Mỹ đã khiến người ta tò mò bởi rapper này hiện vẫn còn sống. Đây là nghiên cứu định lượng đầu tiên liên quan đến lối sống không lành mạnh của các ngôi sao nhạc rock, từ Brian Jones, Kurt Cobain, đến Jimi Hendrix, Janis Joplin hay Jim Morrison, Elvis Presley… Đứng đầu công trình nghiên cứu là hai giáo sư làm việc tại Trung tâm sức khoẻ cộng đồng thuộc trường Đại học John Moores, Liverpool, quê hương của ban nhạc huyền thoại The Beatles. Nghiên cứu đã chỉ rõ điều mà trước nay người ta vẫn hoài nghi: Bộ phận thiểu số này có nguy cơ chết trẻ cao hơn người bình thường từ 2- 3 lần.
      Đối tượng của công trình nghiên cứu là 1.050 ca sỹ và nhạc sỹ nổi danh từ năm 1956 (Elvis Presley) đến năm 1999 (Eminem) vì đã có tác phẩm được xếp hạng trong “1.000 album nổi tiếng nhất mọi thời đại” công bố năm 2000. Các dòng nhạc được đề cập đến ở đây gồm: Rock, punk, rap, R&B, nhạc điện tử Electronica, nhạc Newage, tức là “vắng mặt” dòng nhạc blue, nhạc jazz và nhạc đồng quê. Để tiến hành nghiên cứu, người ta tính tuổi thọ của mỗi ngôi sao kể từ thành công đầu tiên, sau đó, con số này được đem so sánh với con số thống kê tuổi thọ ở người dân thường. Trong số hơn 1.000 nghệ sỹ này, 100 người đã không còn trên thế giới, tuổi thọ trung bình của họ là 42 tuổi với các nghệ sỹ Bắc Mỹ và 35 tuổi với nghệ sỹ châu Âu (chủ yếu là Anh). Nguy cơ tử vong cao nhất rơi vào khoảng thời gian từ năm thứ 2 đến năm thứ 25 sau khi họ nổi tiếng, đặc biệt là trong 5 năm đầu tiên. Tuy nhiên, xu hướng này đã giảm từ năm 1980.
      Nguyên nhân chết trẻ
      Nguyên nhân của các ca chết trẻ này không còn là một điều ngạc nhiên nữa: Cứ 4 ca thì có ít nhất một trường hợp chết trẻ do sử dụng ma túy hay nghiện rượu kinh niên. Tình trạng nghiện ngập này càng gia tăng bởi trạng thái stress, trầm cảm (do quãng thời gian “chìm nghỉm” sau vinh quang) và một môi trường dễ dàng tiếp xúc với rượu mạnh cũng như chất gây nghiện.
      Nhưng các tác giả của công trình nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sau 25 năm hoạt động, những ngôi sao “sống sót” lại sống lâu như những người bình thường khác. Tuy nhiên, khả năng này ở các ngôi sao tại Mỹ thấp hơn tại Anh. Điều này không chỉ bởi vì các ngôi sao Mỹ phải chịu nhiều vấn đề về tim mạch hơn các đồng nghiệp Anh, mà họ còn thường bị “lôi kéo” tổ chức các chuyến lưu diễn kỷ niệm. Những chuyến lưu diễn này thu hút sự chú ý của phương tiện thông tin đại chúng và một lần nữa lại tạo ra áp lực và rất có thể khiến họ quay lại với cơn ác mộng thời trẻ. 
      Hãy nêu gương tốt
      Cuối cùng, công trình nghiên cứu đưa ra một vài đề xuất: Kêu gọi ý thức trách nhiệm của các ông trùm, các nhà sản xuất âm nhạc. Điều này không chỉ để bảo vệ sức khỏe cho các ngôi sao của họ mà còn vì tầm ảnh hưởng của các ngôi sao đến thính giả trẻ. Kết quả một cuộc điều tra cho thấy rằng cứ 10 bạn trẻ Anh (từ 7-16 tuổi) thì có một người mơ ước trở thành ngôi sao nhạc pop. Theo các tác giả, các nhạc sỹ không những không được khuyến khích những thái độ sống nguy hiểm mà họ còn có thể làm tốt hơn thế. Rocker người Mỹ Bon Jovi là ví dụ điển hình, tuy nhiên tấm gương của ngôi sao này cũng chưa gây được ảnh hưởng quá lớn đến giới trẻ.
      Dừng lại vào năm 1999, nghiên cứu đã không thể đề cập đến một thế hệ ca sỹ mới là đệ tử của rượu hay ma túy như Britney Spears, Pete Doherty hay mới đây nhất là Amy Winehouse. Nghiên cứu cũng khẳng định là chưa có cơ sở để trả lời cho câu hỏi: Liệu sự nổi tiếng góp phần làm giảm tuổi thọ của các ngôi sao hay các ngôi sao nổi tiếng đã được “định” trước là sẽ chết trẻ?

Minh Thu
Theo Le Monde