Nhượng quyền thương mại - mảnh đất tiềm năng

Nhượng quyền thương mại cùng với các hình thức kinh doanh khác đã tạo nên một bức tranh sống động của nền kinh tế thế giới. Hình thành từ thế kỷ thứ XIX, hình thức này không ngừng được mở rộng, phát huy tính hiệu quả trong kinh doanh. Hàng năm, hệ thống này tạo ra hàng triệu việc làm, đạt doanh số trên 1.000 tỷ USD và phát triển không ngừng trên thế giới. Còn tại Việt Nam, doanh nghiệp muốn phát triển theo hướng nhượng quyền thương mại đã có những nỗ lực nhất định tạo nên một số thương hiệu thể hiện qua logo, màu sắc, thiết kế cửa hàng, bao bì sản phẩm, trang thiết bị...

Trên thực tế, các doanh nghiệp trong nước chưa thực hiện mô hình nhượng quyền thương mại toàn diện từ hệ thống, thương hiệu, sản phẩm, dịch vụ và bí quyết mà chủ yếu mới chỉ dừng lại ở vịêc chuyển nhượng một số thành phần nhất định. Các mô hình nhượng quyền kinh doanh từng phần thường được các công ty trong nước áp dụng vì phù hợp với mục đích gia tăng doanh thu, nâng độ bao phủ và thị phần nhanh chóng. Bên nhận quyền bán các sản phẩm do bên nhượng quyền sản xuất và được phép sử dụng logo, thương hiệu của bên nhượng quyền để phân phối sản phẩm. Thu nhập của bên nhượng quyền chủ yếu từ việc bán sản phẩm.

Ở nước ta, tuy chưa có một thống kê chính thức nào về việc áp dụng hình thức nhượng quyền trong lĩnh vực bán lẻ, nhưng có thể nhận thấy rằng cơ cấu bán lẻ đang có sự thay đổi lớn từ kênh bán lẻ truyền thống của các nhà sản xuất sang kênh bán lẻ hiện đại là các siêu thị, trung tâm mua sắm, cửa hàng tiện lợi, cửa hàng chuyên doanh... Do đó, hàng loạt tên tuổi nước ngoài trong lĩnh vực nhượng quyền bán lẻ đã có mặt tại nước ta. Bên cạnh đó, một số thương hiệu của các doanh nghiệp nước ta cũng đã có những bước đi theo hình thức nhượng quyền thương mại.

Những tín hiệu từ các công ty như Trung Nguyên, Kinh Đô, Phở 24... cho thấy không ít doanh nghiệp nước ta đã sớm khẳng định được vị thế của mình trên thương trường và cũng đã áp dụng thành công phương thức nhượng quyền thương mại khi nước ta mở cửa hội nhập với kinh tế thế giới. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, hoạt động nhượng quyền thương mại ở nước ta chỉ mới đang trong giai đoạn khởi động nên tiềm năng phát triển trong lĩnh vực này còn rất lớn và chắc chắn sẽ phát triển mạnh trong vài năm tới. Đây là công thức thành công lý tưởng cho các doanh nghiệp trong nước vì sản phẩm có chất lượng, thương hiệu nổi tiếng, đầu tư ít tốn kém nên tỷ lệ thành công lên tới 95%. Các ngành hàng như tiêu dùng, dịch vụ, bán lẻ đang có xu hướng phát triển nhanh, mở ra nhiều triển vọng và cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp có thương hiệu mạnh. Chính vì thế mà người tiêu dùng Việt Nam có thể thưởng thức được gà rán KFC, mỳ Ý hay kem Mỹ được sản xuất ngay tại đất nước mình. Cho đến nay, các chuỗi cửa hàng lớn của các thương hiệu thời trang như Nino Maxx, Blue Exchange hay Việt Thy... đã xuất hiện ngày càng nhiều và tất cả các cửa hàng trong chuỗi đều giống nhau về phong cách trang trí, cách quản lý cũng như cung cách phục vụ. Qua đó chúng ta có thể phần nào hình dung ra việc nhượng quyền thương mại ở nước ta đang được các doanh nghiệp áp dụng khá tốt. Những lợi ích đem lại cho doanh nghiệp khi tham gia hoạt động nhượng quyền thương mại là khá rõ nét. Nhượng quyền thương mại giúp các doanh nghiệp chuyển nhượng có lợi hơn về mặt đầu tư và quản lý, đồng thời giúp doanh nghiệp phát triển thương hiệu khá nhanh chóng. Trong khi đó, với các đối tác nhận chuyển nhượng thì phương thức kinh doanh này an toàn và ít rủi ro hơn, phù hợp cho những người mới tham gia đầu tư kinh doanh. 

Tuy nhiên, nhượng quyền thương mại hiện cũng đang đặt ra nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì bằng hình thức nhượng quyền thương mại, cơ hội chiếm lĩnh thị phần và tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng nước ta của các thương hiệu thế giới rất lớn. Đặc biệt với tâm lý sính ngoại khá phổ biến trong người tiêu dùng hiện nay thì khó khăn đối với các doanh nghiệp Việt càng lớn. Theo Tổng giám đốc Cartridge World Việt Nam Eckart Dutz, trong phương thức nhượng quyền kinh doanh, lợi thế đang thuộc về các công ty nước ngoài vì các doanh nghiệp Việt rất yếu về kỹ thuật thiết lập hệ thống, duy trì chất lượng của hệ thống và kinh nghiệm kinh doanh nhượng quyền.

Từ sau khi nước ta trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới, hoạt động nhượng quyền thương mại trong nước ngày càng phát triển. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao khi sử dụng phương thức nhượng quyền thương mại thì trước hết, doanh nghiệp cần làm tốt việc phát triển thương hiệu.