Những phương tiện, vũ khí góp phần làm nên chiến thắng Đồng Lộc

Ngày 24/7/2026 đánh dấu tròn 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 – 24/7/2026) - một mốc son trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Chiến thắng không chỉ khẳng định ý chí kiên cường, tinh thần quả cảm của quân và dân ta trong bảo vệ tuyến giao thông chiến lược, mà còn góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngã ba Đồng Lộc nằm trên tuyến đường chiến lược Trường Sơn, là điểm giao cắt giữa Quốc lộ 15A và Tỉnh lộ 2, thuộc huyện Can Lộc, nay là xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Từ cuối tháng 4/1965, khi Quốc lộ 1A liên tục bị đánh phá, Đồng Lộc trở thành huyết mạch giao thông đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ để hậu phương miền Bắc chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Chính vì vậy, nơi đây trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ trên tuyến vận tải chiến lược, với mục tiêu cắt đứt mạch máu giao thông Bắc – Nam.

Chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 10/1968, không quân Mỹ đã tiến hành gần 1.900 lượt đánh phá, trút xuống Ngã ba Đồng Lộc hơn 50.000 quả bom các loại. Bình quân, mỗi mét vuông đất phải hứng chịu gần ba quả bom. Giữa mưa bom, bão đạn, hơn 16.000 cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong, công binh, dân quân tự vệ và Nhân dân địa phương vẫn kiên cường bám trụ, với quyết tâm "tim có thể ngừng đập nhưng đường không thể tắc", đã làm nên chiến thắng Đồng Lộc lịch sử, giữ vững tuyến chi viện chiến lược cho tiền tuyến lớn.

Chiến thắng Đồng Lộc là kết tinh của ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh của quân và dân ta, đồng thời là minh chứng cho hiệu quả của nghệ thuật tổ chức bảo đảm giao thông và tác chiến phòng không trong chiến tranh nhân dân. Bên cạnh bản lĩnh của con người, các loại phương tiện, vũ khí được triển khai trên chiến trường đã phát huy vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ trọng điểm và duy trì mạch máu giao thông.

Đó là những chiếc xe vận tải ZIL-157, GAZ-63 ngày đêm vượt trọng điểm để đưa vũ khí, lương thực và lực lượng vào chiến trường; xe ủi C100 khẩn trương san lấp hố bom, khôi phục mặt đường ngay sau mỗi trận đánh; là những khẩu pháo phòng không 37mm, 57mm, súng máy hạng nặng cùng lực lượng chiến đấu kiên cường tạo nên lưới hỏa lực bảo vệ bầu trời Đồng Lộc, góp phần đánh trả máy bay địch, tạo điều kiện để các lực lượng làm nhiệm vụ giữ thông tuyến.

Trong những ngày tháng Bảy lịch sử, hàng vạn người dân và du khách từ khắp mọi miền Tổ quốc đã về Ngã ba Đồng Lộc dâng hương, tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong không gian linh thiêng và giàu cảm xúc ấy, những hiện vật, phương tiện, vũ khí từng trực tiếp góp phần bảo vệ "tọa độ lửa" Đồng Lộc vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Không chỉ là những chứng tích của chiến tranh, mỗi hiện vật còn kể lại một giai đoạn lịch sử hào hùng, giúp các thế hệ hôm nay cảm nhận rõ hơn sự khốc liệt của chiến trường, cũng như ý chí kiên cường, tinh thần quả cảm và sức mạnh chiến đấu của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Theo ông Đặng Quốc Vũ, Giám đốc Ban Quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc và Khu tưởng niệm Lý Tự Trọng, tháng Bảy hàng năm luôn là thời điểm lượng khách về khu di tích tăng cao. Trung bình mỗi ngày, nơi đây đón từ 4.000 - 5.000 lượt người; riêng tháng 7/2026 dự kiến có trên 100.000 lượt người từ khắp mọi miền đất nước đến dâng hương, tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ.

Để phục vụ nhu cầu tri ân của Nhân dân và du khách, Ban Quản lý đã chủ động xây dựng phương án đón tiếp, bố trí đầy đủ nhân lực, bảo đảm các hoạt động dâng hương, dâng hoa diễn ra chu đáo, trang nghiêm và an toàn.

Bên cạnh các hoạt động tưởng niệm, hệ thống hiện vật, phương tiện và vũ khí đang được lưu giữ tại Khu di tích cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách. Thông qua những hiện vật này, nhiều người có dịp hiểu rõ hơn về vai trò của các lực lượng phòng không, công binh, thanh niên xung phong và các phương tiện, vũ khí đã góp phần giữ vững "tọa độ lửa" Đồng Lộc, bảo đảm mạch máu giao thông chiến lược trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.