Những điểm nổi bật trong chính sách dân số của một số nước châu Á

Ấn Độ: Hạn chế tỷ lệ sinh bằng hoãn sinh con

Trước viễn cảnh một thập kỷ tới dân số sẽ đạt mức 1,5 - 1,9 tỷ người, Chính phủ Ấn Độ phải tính đến các biện pháp hạn chế tỷ lệ sinh. Tuy nhiên, đất nước Nam Á này hướng đến việc vận động, hơn là ban hành các quy định nghiêm khắc. Chẳng hạn như vận động các cặp vợ chồng trẻ hoãn sinh con để giúp họ có thêm thời gian để hoàn tất việc học hành hoặc tích luỹ thêm tiền tiết kiệm. Bên cạnh đó, những cặp vợ chồng nào hoãn sinh con còn được thưởng tiền. Năm 2009, quận Satara ở Ấn Độ đã mở chương trình thưởng chuyến du lịch trăng mật miễn phí cho các đôi uyên ương tham gia kế hoạch hoãn sinh con đầu lòng, và triệt sản sau khi sinh con thứ hai. Thực tế cho thấy, việc hoãn sinh đã giúp Chính phủ Ấn Độ có thêm thời gian kiềm chế mức tăng dân số. Bên cạnh đó, Ấn Độ cũng đưa ra chỉ tiêu về dân số, trong khi chính quyền các địa phương áp dụng các giải pháp riêng để hạn chế tỷ lệ sinh. Chẳng hạn, một số bang đưa ra hình thức cấm những người có hơn hai con giữ các chức vụ ở địa phương, trong khi bang khác lại cắt phúc lợi của các công chức có nhiều con.

Hàn Quốc: “Nuôi 1 con gái bằng 10 con trai”

Mất cân bằng giới tính khi sinh xuất hiện nhiều ở các nước châu Á cách đây từ 20 - 30 năm và tạo ra nhiều hệ lụy xã hội nghiêm trọng. Tuy nhiên, đến nay  mới chỉ có Hàn Quốc thành công trong việc đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên 106 trẻ sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái.

Để làm được điều đó, cùng với việc đẩy mạnh công tác truyền thông; đưa ra các khẩu hiệu: “Nuôi 1 con gái lớn lên bằng 10 con trai”, “Hãy yêu con gái của bạn”, Chính phủ Hàn Quốc đã có những giải pháp quyết liệt như cấm xác định giới tính thai nhi theo Luật Y tế năm 1987 (sửa đổi năm 1994); hủy bỏ luật chỉ có nam giới mới được thừa kế để cho phép cả con trai, con gái đều được thừa hưởng như nhau; xử lý nghiêm vi phạm lựa chọn giới tính thai nhi. Ngoài ra, Chính phủ còn tạo điều kiện huy động lực lượng lao động nữ, mở rộng ngành nghề phụ nữ có thể tham gia, nâng cao vị thế và trao quyền năng cho phụ nữ... Nhờ những nỗ lực đó, tỷ lệ giới tính khi sinh ở Hàn Quốc đã giảm kể từ giữa những năm 1990, đến năm 2010, tỷ số giới tính khi sinh ở Hàn Quốc đã gần đạt mức bình thường là 106,9. Hàn Quốc gần như đã chuyển hẳn sang văn hóa trọng nữ  thay vì trọng nam như truyền thống trước đây.

Singapore: Giảm già hóa dân số nhờ nhập cư

Giới chức Singapore dự báo đến năm 2030, 20% dân số Singapore có độ tuổi từ 65 trở lên. Đây cũng là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Nguyên nhân của tình trạng trên là do tỷ lệ sinh ở đảo quốc này rất thấp, năm 2010, tỷ lệ này chỉ là 1,1 trẻ em/một phụ nữ, thấp thứ 3 trên thế giới và dưới tỷ lệ cần thiết 2,1 để giữ vững dân số.

Để giải quyết vấn đề này, chính quyền Singapore đang khuyến khích những người nước ngoài tới định cư tại Singapore. Chẳng hạn, Singapore quy định rõ ràng là lương của lao động bình thường ở Singapore chỉ khoảng 2.000 USD/tháng hoặc cao hơn chút ít; còn với lao động nước ngoài có kỹ năng, tay nghề, ngoài việc được hưởng lương theo mức của các nhân tài, họ còn được phép đưa người thân sang sống cùng; được cấp giấy phép định cư và nhập tịch lâu dài tại Singpapre chỉ trong vài ngày… Tất nhiên không phải ai cũng có thể nhập cư vào Singapore mà những người nhập cư được “tuyển chọn” dựa trên năng lực, khả năng đóng góp vào sự phát triển của đất nước... Theo số liệu thống kê tính đến cuối tháng 6 năm 2012, dân số Singapore vào khoảng 5,3 tỷ người, trong đó hơn 36% là người nước ngoài.

Thái Lan: Ưu tiên nâng cao chất lượng dân số

Sau 40 năm thực hiện chính sách dân số với mục tiêu giảm sinh, Thái Lan đã khống chế được sự gia tăng dân số thông qua kế hoạch hóa gia đình và là một trong những quốc gia thực hiện thành công chương trình hành động về dân số và phát triển. Tuy nhiên, trong tương lai gần, dân số và chất lượng dân số nước này sẽ suy giảm, không đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của đất nước. Vì vậy, nâng cao chất lượng dân số đã trở thành mục tiêu ưu tiên hàng đầu của chính sách dân số giai đoạn 2012 - 2016 tại Thái Lan.

Mục tiêu được Chính phủ Thái Lan đề ra là: tất cả công dân khi sinh ra có chất lượng cao, được hỗ trợ phát triển ở mọi lứa tuổi nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng lực lượng lao động có chất lượng tốt. Gia đình và cộng đồng có trách nhiệm tham gia để đảm bảo an sinh cho người cao tuổi, phù hợp với khả năng của hệ thống phúc lợi xã hội. Chính sách dân số mới của Thái Lan đã đề ra 3 nhiệm vụ chính là: tăng cường chăm sóc sức khỏe sinh sản ở tất cả lứa tuổi nhằm bảo đảm trẻ sinh ra có chất lượng tạo điều kiện hỗ trợ sinh sản cho các cặp vợ chồng; cung cấp các khả năng phù hợp nhằm phát triển ở mọi lứa tuổi; đẩy mạnh khả năng tự lực sau khi về hưu cho tất cả mọi người…