Những điểm chính trong bài phát biểu về Iran của Tổng thống Trump

Thuyết phục người Mỹ về sự cần thiết của chiến dịch

Ngay phần đầu bài phát biểu, ông nói muốn “thảo luận vì sao Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi là cần thiết cho an toàn của nước Mỹ và an ninh của thế giới tự do”, cho thấy mục tiêu của bài phát biểu là giải quyết sự mơ hồ khi ông và chính quyền liên tục thay đổi lý do phát động chiến dịch và mục tiêu của nó.

Nhưng cuối cùng, ông Trump không thể đưa ra giải thích mới ngoài những luận điệu cũ. Ông khẳng định Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân, gọi viễn cảnh đó là “mối đe dọa không thể chấp nhận”.

Mặc dù ông và chính quyền từng nói Mỹ và Israel đã phá hủy chương trình hạt nhân Iran trong các cuộc không kích mùa hè năm ngoái, ông Trump cho biết, Iran đang tìm cách tái xây dựng chương trình hạt nhân tại một địa điểm khác. Ông không cung cấp chi tiết nhưng nói điều đó cho thấy Iran chưa từ bỏ tham vọng hạt nhân. Ông cũng nói Iran đang xây dựng kho tên lửa đạn đạo khổng lồ đe dọa lãnh thổ Mỹ.

Dù ông nói năng lực tên lửa đạn đạo của Iran đã giảm đáng kể, nhưng ông không giải thích chiến dịch đã ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Iran như thế nào. Ông mô tả các mối đe dọa từ Iran nói chung đã bị xóa bỏ, nhưng không đưa ra bằng chứng, đặc biệt khi vẫn tồn tại nhiều phe quyền lực trong chế độ thần quyền Iran.

Iran từ lâu khẳng định chương trình hạt nhân của họ mang tính hòa bình. Tuy nhiên, nước này đã làm giàu uranium tới mức tinh khiết 60%. Trước chiến tranh, các cơ quan tình báo Mỹ đánh giá Iran chưa bắt đầu chương trình vũ khí, nhưng đã “thực hiện các hoạt động giúp họ có vị thế tốt hơn để sản xuất thiết bị hạt nhân nếu họ muốn”.

Không có kế hoạch cho bước tiếp

Trước tâm lý cảnh giác chiến tranh của công chúng Mỹ, tỷ lệ ủng hộ giảm sút và áp lực từ một số đồng minh yêu cầu ông vạch ra mục tiêu chiến tranh một cách chính xác và nhất quán hơn, ông Trump tuyên bố Mỹ đã phá hủy hải quân và không quân của Iran, đồng thời làm tê liệt chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của nước này.

Ông nói thêm rằng, Mỹ sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Cộng hòa Hồi giáo trong hai đến ba tuần tới, và đảm bảo rằng Mỹ sẽ hoàn thành nhiệm vụ "rất nhanh chóng".

Tuy nhiên, trong bài phát biểu dài gần 20 phút, ông đã bỏ qua một số vấn đề chưa được giải quyết, chẳng hạn như tình trạng uranium làm giàu của Iran và việc tiếp cận eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ toàn cầu mà Iran đã đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh vào ngày 28/2.

Và ông đặc biệt lưu ý rằng chiến tranh có thể leo thang nếu các nhà lãnh đạo Iran không nhượng bộ các điều khoản của Mỹ trong các cuộc đàm phán, với khả năng xảy ra các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ của Iran.

Cho đến nay, ông Trump không đưa ra được chi tiết nào về bước tiếp theo. Có lúc ông tuyên bố chiến tranh sẽ sớm chấm dứt, có lúc ông kêu gọi đồng minh tự mở lại tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng: “hãy tự đến eo biển mà lấy dầu” bởi Mỹ sẽ không ở đó để bảo vệ các bạn”.

Ông Trump đang tiến gần mốc 60 ngày khi ông phải đề nghị Quốc hội phê chuẩn theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh để tiếp tục hoạt động quân sự. Nhưng ông không công bố khởi động đàm phán hòa bình hay nỗ lực ngoại giao nào nhằm chấm dứt chiến tranh. Thay vào đó, ông nhắc lại các cuộc chiến dài ở Triều Tiên và Việt Nam và khẳng định Mỹ kết thúc cuộc chiến này nhanh hơn và điều này là cần thiết cho tương lai của người Mỹ. “Đây là khoản đầu tư thực sự cho tương lai của con cháu bạn”, ông nói.

Tiếp tục chỉ trích NATO

Ông Trump đã chỉ trích các đồng minh Mỹ không đóng góp đủ trong xung đột, ngay cả khi Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông sẽ triệu tập hội nghị ngoại giao để giúp mở lại eo biển Hormuz sau khi giao tranh kết thúc.

Ông và Ngoại trưởng Marco Rubio từng gợi ý cần xem xét lại NATO sau chiến tranh Iran. Ông thậm chí nói đang “nghiêm túc cân nhắc” rút khỏi liên minh quân sự vốn là trụ cột an ninh xuyên Đại Tây Dương kể từ sau Thế chiến II. “Chúng ta sẽ phải xem xét lại giá trị của NATO và liên minh đó đối với đất nước”, Ngoại trưởng Rubio nói trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News. “Cuối cùng, đó là quyết định của Tổng thống”.

Phản ứng của giới chức Mỹ

Bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump đã nhận được lời khen ngợi từ các thành viên trong chính quyền và các đồng minh của ông tại Quốc hội.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người từng ủng hộ hành động quân sự ở Iran đã lên tiếng ủng hộ Tổng thống, viết trên Twitter rằng: “Sự lãnh đạo của ông ấy, được hỗ trợ bởi lòng dũng cảm của những người lính, là lý do tại sao chúng ta có thể ngủ ngon hơn vào ban đêm”.

Các quan chức Nhà Trắng nói với CNN rằng, họ hài lòng với cách Tổng thống Donald Trump phát biểu. Họ cho biết ông Trump đã đạt được mục tiêu mà họ đặt ra trong bài phát biểu: trình bày lý do chính đáng của chính quyền về cuộc chiến và nêu bật những thành công của các chiến dịch quân sự cho đến nay, đồng thời trấn an người dân Mỹ rằng cuộc chiến sắp kết thúc.

Mặc dù không có thông tin cập nhật mới nào cho những người đã theo dõi sát sao các bình luận của Trump về Iran trong 32 ngày qua, các quan chức vẫn hy vọng rằng phong cách phát biểu của Tổng thống, với sự trang trọng của một bài phát biểu trước toàn quốc sẽ thuyết phục nhiều người Mỹ tin tưởng ông vào thời điểm mà các cuộc thăm dò dư luận liên tục cho thấy sự kiên nhẫn của công chúng đang cạn dần.

Nhưng không phải ai cũng đồng tình, đặc biệt là cựu Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene, người đã có mâu thuẫn gay gắt với Tổng thống năm ngoái. “Tất cả những gì tôi nghe được từ bài phát biểu của ông ấy tối nay chỉ là chiến tranh và chiến tranh. Không có gì để giảm chi phí sinh hoạt cho người Mỹ. Không có gì để giảm khoản nợ gần 40 nghìn tỷ USD của chúng ta. Không có gì để cứu vãn hệ thống an sinh xã hội, vốn sẽ phá sản chỉ trong vài năm nữa”, bà Greene viết trên X.

Các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội đã chỉ trích ông Trump sau bài phát biểu, trong đó có Thượng nghị sĩ Chris Coons, người đã viết trên X rằng: “Không có kế hoạch rõ ràng. Lan man, thiếu định hướng, không nghiêm túc”.

Hệ quả chính trị trong nước

Tổng thống Donald Trump, người tranh cử với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” và hứa không kéo đất nước vào các cuộc chiến kéo dài, vẫn chưa giải quyết đầy đủ phản ứng chính trị từ chính những người ủng hộ ông về cuộc chiến Iran.

Kinh tế Mỹ đang biến động, thị trường tài chính dao động theo các tuyên bố của ông Trump về nỗ lực chiến tranh, và người Mỹ đang chịu áp lực giá xăng tăng. Trong khi Tổng thống thường mô tả lạm phát là trở ngại tạm thời, điều này đang tác động tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đầy khó khăn. Một số chỉ trích gay gắt nhất trong những ngày đầu chiến tranh Iran đến từ các nhân vật truyền thông từng ủng hộ ông trong phong trào MAGA, bao gồm Tucker Carlson.