Nhìn lại đồ thị giá cả trong dịp Tết

Trước Tết, nhiều người tiêu dùng tỏ ra rất băn khoăn về chuyện giá cả. Bởi  đã thành thông lệ, giá hầu hết các loại hàng hóa thiết yếu trong dịp Tết sẽ tăng khoảng 50 - 100%, thậm chí 200% so với ngày thường.

Thế nhưng, trái với lo ngại của người tiêu dùng, giá cả hàng hóa Tết năm nay ở các địa phương nhìn chung không tăng đột biến. Theo Cục thống kê ở các địa phương, giá cả hàng hóa dịp Tết vẫn tăng nhưng mức tăng thấp hơn nhiều so với mọi năm. Chỉ số giá tiêu dùng tại TP Hồ Chí Minh trong tháng Tết chỉ tăng 0,89%, giá hàng hóa Tết tăng từ 10 - 50%. Đây là mức tăng thấp nhất trong các năm gần đây. Trên cả nước, đây cũng là mức tăng giá thấp nhất của tháng tết trong gần chục năm nay. Giải thích nguyên nhân này, các cơ quan quản lý Nhà nước cho rằng, bên cạnh những thành công của chương trình bình ổn giá, thì sức mua yếu cũng là tác nhân quan trọng để giá cả khó tăng. Theo Phó giám đốc Sở Công thương TP Hồ Chí Minh Lê Ngọc Đào, năm nay có những doanh nghiệp không tính đến thời gian tiêu thụ hàng hóa ít hơn các năm trước vì Tết đến sớm. Ngoài ra, do kinh tế khó khăn, không ít người tiêu dùng có xu hướng tiết kiệm; thời gian nghỉ Tết lại kéo dài, công nhân lao động về quê nhiều, người dân thành phố có kế hoạch đi chơi xa nên lượng hàng mua sắm dự trữ thấp hơn hẳn các năm trước. Đồng tình với quan điểm này, Chủ tịch Hiệp hội bán lẻ Hà Nội Vũ Vinh Phú nhấn mạnh, hàng hóa dồi dào sẽ giúp người dân có nhiều lựa chọn hơn, từ đó, góp phần kiềm chế tăng giá trong dịp Tết, cũng như trong các thời điểm khác.

Như vậy có thể thấy, giá cả sẽ không tăng nếu như nguồn cung hàng đầy đủ, sức mua thấp và hàng hóa sản xuất trong nước chiếm ưu thế. Tuy nhiên, muốn đạt được ba yếu tố này thì rất cần những biện pháp ở tầm vĩ mô như tạo điều kiện lưu thông hàng hóa, mở rộng nguồn cung để ổn định sức mua và khuyến khích sản xuất trong nước. Tuy nhiên, ngay sau Tết vẫn còn nhiều loại hàng hóa dịch vụ có xu hướng cố giữ mặt bằng giá cao trong Tết hoặc tăng giá. Giá gas đã tăng đến 42.000 đ/bình, tương đương khoảng 3.000 đ/kg. Giá sữa tăng 7 - 19% tùy loại. Giá dịch vụ dân sinh như ăn uống ngoài gia đình, đi lại, giá trông giữ xe... vẫn ở mức cao. Điều đó cho thấy công tác quản lý giá vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Nhìn lại thị trường Tết nguyên đán Nhâm Thìn, Cục trưởng Cục quản lý giá, Bộ Tài chính Nguyễn Tiến Thỏa phân tích, chỉ số giá tiêu dùng trong tháng Tết chỉ tăng 1% - là mức tăng thấp nhất trong 10 năm qua. Chỉ số này tăng thấp là do các doanh nghiệp đã chuẩn bị lượng hàng hóa đầy đủ cho nhu cầu Tết, cũng như phát triển mạng lưới phân phối đến tận vùng sâu vùng xa, tránh dồn sức mua vào các đô thị. Đồng thời, hàng Việt chiếm thị phần cao hơn, trong khi, hàng hóa nhập khẩu giảm cũng tác động nhất định đến tốc độ tăng giá tiêu dùng. Mặt khác, nhu cầu có khả năng chi trả thực sự chỉ tăng 10%, khác với mọi năm tăng 20 - 30%. Người dân chi tiêu tiết kiệm hơn, sức mua tăng thấp hơn mọi năm. Bên cạnh các giải pháp ổn định thị trường của các cơ quan quản lý, thì nhiều địa phương đã tích cực triển khai những chương trình bình ổn giá đến sát Tết. Đặc biệt, đối với mặt hàng xăng dầu, mặc dù giá bán lẻ xăng dầu trên thế giới từ đầu năm 2012 đến nay có tăng nhưng chúng ta vẫn giữ bình ổn giá bán lẻ trong nước bằng cách cho phép doanh nghiệp sử dụng quỹ bình ổn giá xăng.

Theo nhận định của Cục quản lý giá, Bộ Tài chính, mặc dù đã có những tín hiệu đáng mừng trong diễn biến giá cả Tết, nhưng diễn biến giá cả thị trường năm 2012 còn nhiều diễn biến phức tạp. Do vậy các cơ quan quản lý không thể chủ quan, và người tiêu dùng cũng nên cẩn trọng trong chi tiêu, tích cực ủng hộ sản xuất trong nước.