Nhật Bản mở rộng dạy tiếng Nhật, hỗ trợ người nước ngoài hòa nhập

The Japan Times vừa đưa tin, Bộ Giáo dục Nhật Bản đang lên kế hoạch mở rộng các chương trình giáo dục tiếng Nhật trong bối cảnh số lượng cư dân nước ngoài tại nước này tiếp tục tăng, gây áp lực lên năng lực tổ chức lớp học của nhiều địa phương.

Đáp ứng nhu cầu học tiếng Nhật ngày càng tăng

Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản Takashi Yamashita cho biết, tính đến cuối tháng 6/2026, nước này có gần 4,3 triệu cư dân nước ngoài, mức cao nhất từ trước đến nay. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn, Bộ Giáo dục Nhật Bản dự kiến hỗ trợ các chính quyền địa phương tăng cường giảng dạy tiếng Nhật thông qua trợ cấp tài chính và tư vấn chuyên môn.

Tháng 8 vừa qua, Bộ đã thông qua gói chính sách về giáo dục tiếng Nhật nhằm thúc đẩy sự chung sống hài hòa giữa người Nhật và người nước ngoài. Trong dự toán ngân sách tài khóa 2027, Bộ đề xuất dành 11,3 tỷ yen cho các chương trình liên quan, cao gấp khoảng 4 lần so với ngân sách năm trước.

Một trọng tâm của kế hoạch là hỗ trợ trẻ em người nước ngoài chuẩn bị bước vào môi trường học đường. Theo đó, Bộ Giáo dục Nhật Bản dự kiến triển khai chương trình trợ cấp cho các địa phương tổ chức lớp học dự bị dành cho trẻ chuẩn bị vào tiểu học hoặc THCS. Các lớp này sẽ giúp trẻ học tiếng Nhật cơ bản và làm quen với nề nếp sinh hoạt tại trường.

Không để học sinh bị bỏ lại vì rào cản ngôn ngữ

Việc tăng cường hỗ trợ tiếng Nhật tại trường phổ thông là một nội dung đáng chú ý khác trong kế hoạch của Nhật Bản.

Theo khảo sát của Bộ Giáo dục Nhật Bản, năm 2025, cả nước có 84.759 học sinh tại các trường công lập, từ tiểu học đến trung học phổ thông và một số cơ sở giáo dục khác, cần được hỗ trợ học tiếng Nhật. Đây là mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, hơn 10% số học sinh này chưa nhận được sự hỗ trợ cần thiết, do nhiều địa phương thiếu kinh phí và nhân lực.

Để cải thiện tình hình, từ tài khóa 2027, Bộ dự kiến bổ sung hơn 1.000 giáo viên giảng dạy tiếng Nhật vào danh sách những giáo viên được Chính phủ trung ương hỗ trợ một phần tiền lương. Qua đó, các trường có thêm điều kiện bố trí giáo viên hướng dẫn và hỗ trợ học sinh theo nhu cầu riêng.

“Chúng tôi muốn xây dựng một môi trường trong đó học sinh có thể được tiếp cận nền giáo dục đạt chuẩn nhất định, bất kể các em sinh sống ở đâu trên cả nước”, một quan chức cấp cao của Bộ Giáo dục Nhật Bản cho biết.

Bên cạnh việc tăng nhân lực, Bộ Giáo dục Nhật Bản dự kiến ban hành hướng dẫn trong tài khóa 2027 đối với các lớp học tiếng Nhật do chính quyền địa phương và những tổ chức khác tổ chức. Hướng dẫn sẽ đưa ra các tiêu chuẩn về vận hành và nội dung giảng dạy, tập trung vào những kỹ năng ngôn ngữ cần thiết trong đời sống thường nhật như chào hỏi, giao tiếp và mua sắm.

Theo khảo sát của Bộ, tính đến tài khóa 2024, khoảng 40% chính quyền địa phương chưa tổ chức các lớp học tiếng Nhật như vậy. Việc cung cấp hướng dẫn thực tiễn được kỳ vọng giúp các địa phương dễ dàng hơn trong xây dựng chương trình và tổ chức giảng dạy.

Kết hợp học ngôn ngữ với kỹ năng sống

Không chỉ hướng tới học sinh, Nhật Bản còn lên kế hoạch xây dựng chương trình học tiếng Nhật gắn với các kỹ năng thực tế dành cho người nước ngoài cư trú trung và dài hạn.

Chương trình do Bộ Giáo dục phối hợp với Bộ Tư pháp triển khai, trong đó Bộ Giáo dục chịu trách nhiệm xây dựng nội dung ngôn ngữ và tài liệu giảng dạy. Người tham gia sẽ xem các video trực tuyến trước khi nhập cảnh hoặc ngay sau khi đến Nhật Bản. Nội dung bao gồm tiếng Nhật cơ bản, các quy tắc sinh hoạt và phép ứng xử trong đời sống hàng ngày. Sau đó, khả năng tiếp thu của người học sẽ được đánh giá.

Chính phủ Nhật Bản đang thảo luận phương án yêu cầu người tham gia hoàn thành chương trình như một điều kiện để xem xét hồ sơ xin cư trú.

Để triển khai các chương trình, Bộ Giáo dục Nhật Bản kỳ vọng sử dụng nguồn thu tăng thêm từ phí thủ tục cư trú. Tháng 8 năm nay, Chính phủ Nhật Bản đã quyết định tăng phí thay đổi hoặc gia hạn tư cách cư trú từ 6.000 yen lên 10.000-75.000 yen, tùy thời hạn cư trú; phí xin thường trú tăng từ 10.000 yen lên 200.000 yen.