Nhân kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Thúc đẩy kết nối thể chế, đưa nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao vào chương trình lập pháp
Chuyến thăm chính thức Trung Quốc và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn để lại những dấu ấn đậm nét. Thành công rất tốt đẹp của chuyến thăm tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, nâng cao hiệu quả hợp tác nghị viện và mở rộng không gian hợp tác, thúc đẩy kết nối thể chế, đưa nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước vào chương trình lập pháp, tạo thêm động lực cho quan hệ song phương phát triển ổn định, bền vững.
Chuyến thăm chính thức Trung Quốc và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn để lại những dấu ấn đậm nét. Thành công rất tốt đẹp của chuyến thăm tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, nâng cao hiệu quả hợp tác nghị viện và mở rộng không gian hợp tác, thúc đẩy kết nối thể chế, đưa nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước vào chương trình lập pháp, tạo thêm động lực cho quan hệ song phương phát triển ổn định, bền vững.
Củng cố tin cậy chính trị, mở rộng không gian hợp tác
Tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có cuộc hội đàm rất thành công với Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế. Trong không khí chân thành, hữu nghị, thắm tình đồng chí, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi sâu rộng về các biện pháp cụ thể hóa nhận thức chung giữa lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước, tạo nền tảng chính trị vững chắc hơn cho quan hệ song phương. Đây cũng là nội dung có ý nghĩa xuyên suốt chuyến thăm, trong bối cảnh Việt Nam bước vào nhiệm kỳ mới của Quốc hội khóa XVI và Trung Quốc triển khai Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế nhất trí duy trì trao đổi cấp cao, nâng tầm tin cậy chiến lược, xác lập tầm cao mới cho hợp tác thực chất song phương gắn với yêu cầu phát triển của mỗi nước. Trọng tâm được đặt vào thúc đẩy thương mại theo hướng cân bằng, bền vững hơn; đầu tư chất lượng cao hơn; kết nối đường sắt đồng bộ, hiện đại và đẩy mạnh hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Cùng với hợp tác kinh tế, hai nhà lãnh đạo dành nhiều thời gian trao đổi về giao lưu nhân dân, hợp tác địa phương, giáo dục, văn hóa, du lịch và phối hợp tại các diễn đàn đa phương. Hai bên cũng nhấn mạnh yêu cầu quản lý hiệu quả đường biên giới trên bộ, kiểm soát và giải quyết tốt hơn bất đồng, duy trì hòa bình, ổn định trên biển. Đây là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển và hợp tác lâu dài giữa hai nước.
Trong tổng thể quan hệ Việt - Trung, hợp tác giữa Quốc hội hai nước có vai trò trụ cột quan trọng thúc đẩy các định hướng đã thống nhất đi vào thực tiễn. Tại hội đàm, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, giám sát, cùng kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các lĩnh vực hợp tác trọng điểm và thúc đẩy thực hiện những cam kết, thỏa thuận song phương. Ủy viên trưởng Triệu Lạc Tế khẳng định Nhân đại toàn quốc Trung Quốc sẵn sàng tăng cường giao lưu hữu nghị, hợp tác thiết thực với Quốc hội Việt Nam.
Từ đó cho thấy, hợp tác nghị viện không dừng ở củng cố quan hệ hữu nghị, chia sẻ kinh nghiệm hoạt động. Khi những định hướng lớn đã được xác lập, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan lập pháp hai nước sẽ giúp hai bên kịp thời nhận diện, tháo gỡ những vướng mắc về thể chế cho hợp tác trong các lĩnh vực và đi trước, mở đường kiến tạo thể chế cho những lĩnh vực hợp tác mới.
Đưa các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước vào chương trình lập pháp
Ngay sau cuộc hội đàm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Ủy viên trưởng Triệu Lạc Tế đã đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc. Đây cũng là một trong những dấu ấn nổi bật nhất trong chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội.
Được thành lập trên cơ sở Thỏa thuận hợp tác ký tháng 4/2024, Ủy ban hợp tác là cơ chế hợp tác liên nghị viện ở cấp cao nhất mà Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc thiết lập với rất ít quốc gia trên thế giới. Theo Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Vũ Hải Hà, cơ chế này đánh dấu tầm mức hợp tác mới giữa cơ quan lập pháp hai nước, với phương thức hợp tác toàn diện, ổn định và có tính thể chế cao.
Tiếp nối thành công của Phiên họp lần thứ nhất tổ chức tại Hà Nội ngày 31/8/2025, tại Phiên họp lần thứ 2, hai bên đã tập trung trao đổi 3 nhóm chủ đề trọng điểm về: kết nối chiến lược phát triển, khoa học, công nghệ, quản trị xã hội và củng cố nền tảng xã hội. Hai bên đã đi sâu chia sẻ kinh nghiệm về công tác xây dựng pháp luật, phát huy vai trò giám sát; tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các hoạt động hợp tác song phương, đôn đốc, thúc đẩy triển khai các thỏa thuận, cam kết trong các lĩnh vực trọng điểm.
Theo Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Vũ Hải Hà, điểm nổi bật của Phiên họp là những đề xuất về kết nối thể chế, đưa các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước về kết nối chiến lược phát triển vào chương trình lập pháp của Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc, tăng cường trao đổi kinh nghiệm lập pháp về: đầu tư, quá cảnh, hải quan, kiểm dịch, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, đô thị thông minh, công nghệ xanh, du lịch… Danh mục các lĩnh vực được đưa ra thảo luận tại Phiên họp cho thấy hợp tác nghị viện ngày càng gắn kết chặt chẽ với những yêu cầu cụ thể của quan hệ song phương cũng như sự phát triển của mỗi nước.
Điểm nổi bật của Phiên họp là những đề xuất về kết nối thể chế, đưa các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước về kết nối chiến lược phát triển vào chương trình lập pháp của Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc, tăng cường trao đổi kinh nghiệm lập pháp về: đầu tư, quá cảnh, hải quan, kiểm dịch, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, đô thị thông minh, công nghệ xanh, du lịch…
Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Vũ Hải Hà
Trên cơ sở đề xuất, kiến nghị của các Ủy ban hai bên, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Ủy viên trưởng Triệu Lạc Tế đã nhất trí chỉ đạo các cơ quan của Quốc hội, bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát, đề xuất biện pháp tháo gỡ vướng mắc theo thẩm quyền, đưa các nhận thức chung tại Phiên họp lần thứ 2 thành kết quả cụ thể, thực chất. "Quốc hội sẵn sàng xem xét, quyết định các cơ chế, chính sách cần thiết để thực hiện hiệu quả những thỏa thuận, cam kết đã đạt được", Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Vũ Hải Hà nhấn mạnh.
Từ kết quả của Phiên họp cho thấy, dấu ấn của cơ chế hợp tác nghị viện không chỉ nằm ở việc duy trì đối thoại thường xuyên ở cấp cao nhất giữa hai cơ quan lập pháp, mà còn ở khả năng kết nối định hướng chính trị với nhiệm vụ lập pháp, giám sát và tổ chức thực hiện. Hiệu quả của cơ chế này sẽ được tiếp tục được kiểm chứng qua những vướng mắc được xử lý, những cơ chế, chính sách được hoàn thiện và những cam kết được thực hiện trong thực tế sau chuyến thăm.
Xác định rõ những nhiệm vụ cần thúc đẩy
Các cuộc tiếp xúc cấp cao và hoạt động khảo sát trong chuyến thăm cũng cho thấy, các định hướng hợp tác giữa hai nước tiếp tục được thảo luận, thúc đẩy trong các lĩnh vực cụ thể, từ kết nối hạ tầng, thương mại đến công nghệ và hợp tác địa phương.
Trong cuộc hội kiến với Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Cường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị hai bên nâng tầm kết nối hạ tầng chiến lược, nhất là hợp tác đường sắt kết nối hai nước để tạo thuận lợi cho giao lưu, hợp tác giữa người dân hai nước; nâng cao trình độ thuận lợi hóa thương mại giữa hai nước, nhất là tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hàng hóa, nông sản của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc.
Đối với doanh nghiệp, hiệu quả của kết nối hạ tầng chiến lược được "đo" bằng mức độ vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn, bằng thời gian, chi phí được cắt giảm, bằng những cơ hội được mở rộng... Vì vậy, thúc đẩy hợp tác hạ tầng chiến lược, thuận lợi hóa thương mại cần đi cùng việc xử lý những vướng mắc về cơ chế, thủ tục và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Đây là những lĩnh vực mà vai trò hoàn thiện thể chế và giám sát thực hiện của Quốc hội sẽ được phát huy mạnh mẽ.
Chuyến thăm cũng mở ra các cơ hội kết nối hợp tác trong những lĩnh vực cụ thể. Tại Khu phát triển kinh tế công nghệ Bắc Kinh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đã đến thăm Siêu nhà máy xe điện Xiaomi và Tập đoàn CVTE, tìm hiểu năng lực sản xuất, công nghệ và các sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Chương trình khảo sát giúp Đoàn tiếp cận thực tiễn phát triển các mô hình sản xuất hiện đại, đồng thời gợi mở những vấn đề có thể tiếp tục trao đổi trong hợp tác về công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và hành lang pháp lý cho các lĩnh vực hợp tác mới.
Trong bối cảnh khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là định hướng hợp tác quan trọng giữa hai nước, việc kết nối hoạt động nghị viện với nhu cầu phát triển công nghệ có ý nghĩa chiến lược. Các cơ chế, chính sách phù hợp không chỉ tạo điều kiện cho hợp tác đầu tư, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, mà còn giúp xử lý những vấn đề mới có thể phát sinh.
Trao đổi với lãnh đạo các doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Việt Nam luôn hoan nghênh các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu quan tâm tìm hiểu cơ hội đầu tư, mở rộng hợp tác tại Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực xe điện, pin, hệ thống lưu trữ năng lượng, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và phát triển chuỗi cung ứng; Quốc hội sẵn sàng lắng nghe các kiến nghị chính đáng của doanh nghiệp, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư và hoạt động lâu dài, hiệu quả.
Việt Nam luôn hoan nghênh các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu quan tâm tìm hiểu cơ hội đầu tư, mở rộng hợp tác tại Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực xe điện, pin, hệ thống lưu trữ năng lượng, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và phát triển chuỗi cung ứng. Quốc hội Việt Nam sẵn sàng lắng nghe các kiến nghị chính đáng của doanh nghiệp, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư và hoạt động lâu dài, hiệu quả.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn
Đến thăm tỉnh Thiểm Tây, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thiểm Tây và các địa phương Việt Nam đẩy mạnh hợp tác về khoa học, công nghệ, năng lượng, nông nghiệp công nghệ cao, hạ tầng giao thông, logistics, nhất là đường sắt; tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao, hợp tác văn hóa và du lịch. Tọa đàm kết nối đầu tư, hợp tác đổi mới sáng tạo, công nghiệp, công nghệ cao, giáo dục và giao lưu văn hóa giữa tỉnh Hưng Yên và tỉnh Thiểm Tây được tổ chức thành công nhân dịp này cũng mở thêm kênh kết nối trực tiếp giữa nhu cầu phát triển và nguồn lực của hai địa phương. Từ kết quả bước đầu này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị hai địa phương sớm thống nhất nội dung hợp tác, thúc đẩy đầu tư, hướng tới xây dựng mô hình hợp tác điển hình giữa các địa phương hai nước.
Hợp tác doanh nghiệp và địa phương cho thấy mức độ đi vào cuộc sống của những định hướng chiến lược, nhất là khi được xây dựng từ nhu cầu thực tế, thế mạnh của từng bên và những lĩnh vực có khả năng triển khai cụ thể. Vì thế, điều quan trọng sau chuyến thăm là các cấp, các ngành hai bên cần phối hợp chặt chẽ, xác định rõ những nhiệm vụ cần thúc đẩy, qua đó tạo sự thống nhất trong triển khai, hình thành những dự án, công trình, kết quả hợp tác cụ thể.
Vun đắp tình hữu nghị, củng cố nền tảng xã hội
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Quốc hội dành sự quan tâm đặc biệt đối với lĩnh vực giao lưu nhân dân, củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ Việt - Trung. Tại cuộc hội kiến Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phát huy hơn nữa vai trò đặc biệt quan trọng của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc trong việc củng cố nền tảng dân ý; tăng cường giao lưu, trao đổi giữa các đoàn thể nhân dân hai nước; đẩy mạnh tuyên truyền hữu nghị về quan hệ Việt - Trung...
Tiếp các nhân sĩ hữu nghị Trung Quốc, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu gắn giao lưu nhân dân với lợi ích thiết thực của người dân hai nước. Tình hữu nghị cần được thể hiện bằng những thành quả cụ thể mà người dân có thể cảm nhận được. Đó là việc đi lại, du lịch giữa hai nước thuận tiện hơn; ngày càng có nhiều sinh viên được học tập tại nước bạn; các địa phương biên giới giao lưu thường xuyên hơn; doanh nghiệp hai nước tìm được những đối tác hợp tác phù hợp; nông sản, hàng hóa chất lượng của mỗi nước đến với người tiêu dùng nước kia thuận lợi hơn. Khi các hoạt động giao lưu tạo thêm cơ hội học tập, đi lại, tìm hiểu văn hóa và hợp tác, sự hiểu biết lẫn nhau sẽ có thêm nền tảng bền vững.
Tình hữu nghị cần được thể hiện bằng những thành quả cụ thể mà người dân có thể cảm nhận được. Đó là việc đi lại, du lịch giữa hai nước thuận tiện hơn; ngày càng có nhiều sinh viên được học tập tại nước bạn; các địa phương biên giới giao lưu thường xuyên hơn; doanh nghiệp hai nước tìm được những đối tác hợp tác phù hợp; nông sản, hàng hóa chất lượng của mỗi nước đến với người tiêu dùng nước kia thuận lợi hơn.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn
Tại tỉnh Thiểm Tây, Chủ tịch Quốc hội đã tới thăm các "địa chỉ đỏ" gắn với lịch sử cách mạng hai nước: Khu di tích Tảo Viên, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ở trong thời gian hoạt động cách mạng tại Trung Quốc; Khu di tích Dương Gia Lĩnh, nơi Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc từng đóng trụ sở; và Khu di tích Lương Gia Hà, địa danh gắn với quá trình trưởng thành của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Đây là những địa chỉ lưu giữ những dấu tích của một giai đoạn lịch sử và những mối liên hệ đã góp phần vun đắp tình hữu nghị giữa hai Đảng, hai nước, thể hiện chiều sâu của quan hệ Việt - Trung, đồng thời đặt ra trách nhiệm gìn giữ, phát huy trong giai đoạn phát triển mới. Trong đó, tăng cường giao lưu nhân văn, phát triển du lịch theo dấu chân các nhà cách mạng tiền bối, bảo tồn và phát huy di sản lịch sử, văn hóa, như gợi mở của Chủ tịch Quốc hội, là những việc làm thiết thực đưa các giá trị lịch sử đến gần hơn với đời sống hôm nay, nhất là với thế hệ trẻ, để tình hữu nghị được tiếp nối bằng hiểu biết, giao lưu và hợp tác thiết thực trong giai đoạn mới.
Tiếp nối thành công của chuyến thăm bằng những kết quả cụ thể
Nhìn lại hành trình từ Bắc Kinh đến Thiểm Tây cho thấy, thành công của chuyến thăm thể hiện trên nhiều phương diện: tiếp tục làm sâu sắc hơn trao đổi chiến lược cấp cao giữa hai nước, củng cố tin cậy chính trị, nâng tầm hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp, mở rộng các lĩnh vực hợp tác thực chất và củng cố nền tảng dân ý cho quan hệ Việt - Trung.
Chuyến thăm đã mở thêm những hướng hợp tác và tạo động lực cho quan hệ hai nước. Nhưng thành công của một chuyến thăm không chỉ được nhìn nhận ở những nội dung đã thống nhất hay những cơ chế được củng cố, mà còn ở những kết quả sẽ được tạo ra sau đó. Từ các định hướng hợp tác trong các lĩnh vực đường sắt, thương mại, khoa học, công nghệ... đến kết nối địa phương, giao lưu nhân dân, mỗi nội dung đều cần được cụ thể hóa thành nhiệm vụ rõ ràng, có cơ quan chịu trách nhiệm và được theo dõi, đôn đốc thực hiện.
Chuyến thăm để lại dấu ấn không chỉ ở sự tiếp nối đà phát triển của quan hệ Việt - Trung mà còn ở những đóng góp thiết thực của ngoại giao nghị viện đối với quan hệ hai nước. Với sự quan tâm của lãnh đạo cơ quan lập pháp hai nước, sự chủ động của các Ủy ban, các Nhóm Nghị sĩ hữu nghị và các đại biểu Quốc hội, Quốc hội và cơ chế Ủy ban hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước, hợp tác nghị viện sẽ ngày càng phát huy hiệu quả, đóng góp thực chất vào việc chuyển những nhận thức chung cấp cao thành khuôn khổ pháp lý, hành động và kết quả cụ thể, vì lợi ích của hai nước và nhân dân hai nước.
Ghi chép của Phạm Thúy
