Người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực chiến lược, cầu nối với thế giới

Nâng tầm nhận thức về vị trí của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị sáng nay, 3/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài”.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao khẳng định, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới với những yêu cầu phát triển ngày càng cao, công tác người Việt Nam ở nước ngoài cũng đứng trước những yêu cầu và nhiệm vụ mới. Kế thừa những kết quả quan trọng của Nghị quyết số 36 – NQ/TW của Bộ Chính trị; đồng thời cụ thể hóa yêu cầu của Đại hội Đảng lần thứ XIV về phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 23 – NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Nghị quyết này nâng tầm nhận thức về vị trí, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Đồng thời, xác định đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đây là bước phát triển quan trọng, đòi hỏi sự chuyển mạnh từ cách tiếp cận cộng đồng chủ yếu dưới góc độ "đối tượng của chính sách" sang coi người Việt Nam ở nước ngoài là chủ thể tham gia, là đối tác đồng hành và là nguồn lực của quá trình phát triển đất nước.

Nghị quyết cũng đổi mới về nội hàm và phương thức công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết đã đưa ra yêu cầu nâng tầm tư duy từ "vận động, tập hợp, chăm lo" sang "đồng hành, kiến tạo cơ chế" huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài.

“Đồng hành có nghĩa là tiếp tục công tác vận động, tập hợp, chăm lo và phát triển công tác đó thực chất hơn; Nhà nước chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo môi trường, cơ chế chính sách để đồng bào có thể lựa chọn cách đóng góp phù hợp nhất với năng lực, điều kiện và nguyện vọng của mình”, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết.

Đồng thời, nghị quyết xác định công tác người Việt Nam ở nước ngoài là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, được tiến hành thường xuyên, liên tục, toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn.

“Mục tiêu hướng đến là xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vững mạnh, hội nhập tốt và giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong đó, trọng tâm là nâng cao địa vị pháp lý, hỗ trợ hội nhập, ổn định đời sống, giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa và phát huy vai trò của cộng đồng như những đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh.

Đồng thời, nghị quyết không chỉ coi trọng nguồn lực kinh tế mà còn nhấn mạnh nguồn lực về tri thức, khoa học, công nghệ, văn hóa, giáo dục, y tế, kinh nghiệm quản trị, mạng lưới quốc tế và uy tín của cộng đồng.

Hoàn thiện cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài phát huy tiềm năng

Để thực hiện các quan điểm và mục tiêu nêu trên, theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, nghị quyết xác định bảy nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Trong đó, đáng chú ý, nghị quyết xác định tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài phải được lồng ghép vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của các ngành, lĩnh vực, địa phương. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, đồng thời thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, lắng nghe và giải quyết những nhu cầu hợp pháp, chính đáng của bà con.

Hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo môi trường thuận lợi để đồng bào nâng cao vị thế và phát huy tiềm năng; thể hiện rõ nét vai trò kiến tạo của Nhà nước.

Xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển, tích cực hướng về quê hương, với trọng tâm là hỗ trợ bà con củng cố địa vị pháp lý, nâng cao khả năng hội nhập, giữ gìn bản sắc, tăng cường hoạt động hội đoàn, đẩy mạnh hòa hợp dân tộc. Đồng thời nâng cao hiệu quả công tác bảo hộ công dân, hỗ trợ pháp lý, nhất là trong các tình huống khó khăn, khẩn cấp.

Nghị quyết cũng yêu cầu tổ chức bộ máy tinh gọn nhưng đủ thẩm quyền, vị thế và năng lực điều phối; tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan trong nước và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, giữa Trung ương và địa phương; bảo đảm nguồn lực và nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Nghị quyết đã xác định rõ về quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và các giải pháp. Vấn đề quyết định trong thời gian tới là tổ chức thực hiện để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống. Do vậy, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã nêu bật một số nhiệm vụ phải triển khai ngay.

Trước hết là kiến nghị việc khẩn trương thể chế hóa nghị quyết thành pháp luật, cơ chế chính sách và chương trình hành động, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, tiến độ, nguồn lực của từng cơ quan, tổ chức cụ thể và từng địa phương.

Tiếp đó là việc rà soát toàn diện các cơ chế chính sách liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài, trước hết là những vấn đề trực tiếp liên quan đến địa vị pháp lý, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công dân, sự hội nhập và điều kiện để đồng bào tham gia đóng góp cho đất nước.

Cuối cùng là việc thay đổi phương thức kết nối nguồn lực, xác định đất nước đang cần gì và làm thế nào để kết nối đúng người, đúng năng lực và đúng nhu cầu.

Theo đó, cần xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời xác định rõ nhu cầu về chuyên gia, về công nghệ, về đầu tư, thị trường và các nguồn lực khác của từng bộ, ngành và địa phương. Đặc biệt, đo kết quả bằng những chuyển biến thực chất. Mỗi chính sách cần có sản phẩm, mỗi cơ chế cần có đối tượng thụ hưởng, mỗi mạng lưới cần tạo ra kết nối, và mỗi nguồn lực được huy động cần gắn với một nhu cầu cụ thể và sản phẩm cụ thể cho đất nước.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của Nhân dân và đồng hành của hơn 6,5 triệu đồng bào Việt Nam ở khắp năm châu sẽ đưa Nghị quyết số 23 thực sự đi vào cuộc sống.

Việc này vừa chăm lo tốt hơn đời sống, quyền lợi và lợi ích chính đáng của đồng bào, vừa phát huy mạnh mẽ hơn trí tuệ, nguồn lực, tình cảm và khát vọng cống hiến của kiều bào. Qua đó, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết dân tộc, kết nối sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.