Người già cần chú ý: 5 dấu hiệu cảnh báo ung thư
Nhận biết và thăm khám kịp thời khi xuất hiện các triệu chứng bất thường có thể giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị thành công.
Nhiều người cao tuổi cho rằng mệt mỏi, đau nhức hay những thay đổi trong cơ thể là điều khó tránh khỏi khi tuổi tác ngày càng cao. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo không phải mọi biểu hiện bất thường đều đơn thuần là hệ quả của quá trình lão hóa. Trong một số trường hợp, chúng có thể là dấu hiệu sớm của bệnh ung thư.
Tiến sĩ Jad Chahoud, bác sĩ chuyên khoa ung thư và Giám đốc khoa học, đổi mới tại Viện Ung thư Orlando Health (Mỹ) cho biết, không ít bệnh nhân chỉ nhận ra các dấu hiệu cảnh báo sau khi đã được chẩn đoán mắc bệnh.
“Người lớn tuổi thường mất nhiều thời gian hơn để nhận thấy một triệu chứng có thể là nghiêm trọng, bởi họ có xu hướng cho rằng đó là hậu quả của tuổi tác thay vì bệnh lý”, ông nói.
Theo bác sĩ Chahoud, nhiều bệnh nhân khi nhìn lại đều nhận ra rằng các triệu chứng đã xuất hiện từ nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước khi được phát hiện ung thư. Tuy nhiên, họ thường quy chúng cho căng thẳng, công việc, chấn thương cũ, mãn kinh hoặc những thay đổi tự nhiên của cơ thể theo thời gian.
Phát hiện sớm vẫn là yếu tố quyết định
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nhiều loại ung thư có thể được điều trị hiệu quả hơn nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Tuy nhiên, nỗi sợ hãi thường khiến không ít người trì hoãn việc đi khám.
Đó có thể là nỗi lo nhận kết quả xấu, cảm giác ngại ngùng khi nói về các triệu chứng hoặc đơn giản là suy nghĩ rằng vấn đề của mình không đủ nghiêm trọng để gặp bác sĩ.
“Điều tôi thường nói với bệnh nhân là đừng hoảng sợ trước mọi triệu chứng, nhưng cũng đừng bỏ qua những thay đổi kéo dài. Nếu có điều gì đó mới xuất hiện, không rõ nguyên nhân và kéo dài hơn vài tuần, hãy trao đổi với bác sĩ”, bác sĩ Chahoud khuyến cáo.
Ông cho rằng mục tiêu không phải là khiến mọi người lo lắng về bệnh ung thư, mà là nâng cao nhận thức rằng tuổi tác không nên trở thành lời giải thích mặc định cho mọi vấn đề sức khỏe.
Dưới đây là 5 dấu hiệu có thể là cảnh báo ung thư mà Tiến sĩ Jad Chahoud cảnh báo:
1. Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân
Mệt mỏi là một trong những triệu chứng phổ biến nhất và cũng dễ bị bỏ qua nhất. Nhiều người cho rằng cảm giác kiệt sức, thiếu năng lượng hoặc giảm tập trung là hệ quả của áp lực công việc, thiếu ngủ hoặc tuổi già.
Tuy nhiên, tình trạng mệt mỏi kéo dài, ngày càng nặng hơn và không cải thiện dù đã nghỉ ngơi đầy đủ có thể liên quan đến nhiều loại ung thư như ung thư đại tràng, ung thư thận hoặc các bệnh ung thư máu như bạch cầu và u lympho.
Theo bác sĩ Chahoud, dấu hiệu đáng lưu ý là mức độ mệt mỏi không tương xứng với hoạt động hàng ngày và ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống.
2. Sụt cân bất thường
Giảm cân mà không cần ăn kiêng hay tăng cường vận động thường được nhiều người xem là tín hiệu tích cực. Một số người khác lại cho rằng việc ăn uống kém đi và giảm cân là điều bình thường khi lớn tuổi.
Tuy nhiên, đây có thể là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng của nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư tụy, phổi, dạ dày và đại trực tràng.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu trọng lượng cơ thể giảm từ 5% trở lên trong vòng 6-12 tháng mà không có nguyên nhân rõ ràng, người bệnh nên được thăm khám và đánh giá y tế.
3. Thay đổi thói quen đại tiện
Những thay đổi trong hoạt động của đường ruột thường được quy cho chế độ ăn uống hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài, chúng có thể là dấu hiệu của ung thư đại trực tràng.
Các biểu hiện cần lưu ý gồm táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi tần suất đi ngoài, thay đổi hình dạng hoặc kích thước phân. Đặc biệt, tình trạng phân nhỏ, dẹt có thể liên quan đến sự xuất hiện của khối u trong lòng đại tràng.
Việc theo dõi các thay đổi bất thường của cơ thể và chủ động đi khám khi cần thiết có thể giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm hơn.
4. Bất thường khi đi tiểu
Tiểu nhiều lần, thường xuyên thức dậy vào ban đêm để đi tiểu hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu là những triệu chứng khá phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt là nam giới có tuyến tiền liệt phì đại.
Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư bàng quang, ung thư thận hoặc ung thư tuyến tiền liệt.
Theo các chuyên gia, bất kỳ thay đổi nào kéo dài liên quan đến hệ tiết niệu đều cần được đánh giá bởi nhân viên y tế thay vì tự cho rằng đó là biểu hiện bình thường của tuổi tác.
5. Đau nhức kéo dài
Đau lưng, đau xương khớp hay các cơn đau mạn tính là những vấn đề phổ biến ở người lớn tuổi. Dù phần lớn các trường hợp không liên quan đến ung thư, các bác sĩ vẫn khuyến cáo không nên chủ quan với những cơn đau kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng.
“Phần lớn cơn đau không phải do ung thư. Tuy nhiên, đau kéo dài hoặc tiến triển nặng hơn theo thời gian đôi khi có thể liên quan đến các bệnh ung thư ở xương, thận, tụy hoặc các cơ quan khác”, bác sĩ Chahoud cảnh báo.
“Không có triệu chứng nào là quá nhỏ để trao đổi với bác sĩ”
Theo bác sĩ Chahoud, bản thân quá trình lão hóa không khiến sức khỏe suy giảm nhanh chóng hoặc làm mất đáng kể khả năng hoạt động thường ngày.
Điều khiến các bác sĩ quan tâm không phải là một triệu chứng đơn lẻ, mà là những dấu hiệu kéo dài, ngày càng nặng hoặc xuất hiện cùng các biểu hiện cảnh báo khác như sụt cân không rõ nguyên nhân, chảy máu bất thường, mệt mỏi dai dẳng hay suy giảm thể lực.
“Thông điệp quan trọng nhất là phần lớn các bệnh ung thư có thể điều trị hiệu quả hơn khi được phát hiện sớm. Không có triệu chứng nào quá nhỏ nhặt để trao đổi với bác sĩ”, ông nhấn mạnh.
Trong bối cảnh tỷ lệ ung thư ngày càng gia tăng trên toàn cầu, việc lắng nghe cơ thể, chủ động thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường và duy trì tầm soát định kỳ vẫn là những biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe và nâng cao cơ hội điều trị thành công.
