Nghiên cứu bổ sung các nguyên tắc xây dựng và thực hiện Bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở

Hoàn thiện quy định về biện pháp thực hiện dân chủ trên nền tảng số

Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của ĐBQH và Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đối với dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, sau khi tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, ý kiến của các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ, tại hội trường; nhằm bảo đảm thống nhất trong cách quy định về các nội dung thực hiện dân chủ ở mỗi chương, mục, dự thảo Luật được chỉnh lý từ 65 điều lên 67 Điều (tăng 2 điều so với dự thảo Luật kèm theo Tờ trình của Chính phủ trình Quốc hội ngày 4/10/2026). Cụ thể, lược bỏ 2 điều gồm 1 điều quy định về xử lý vi phạm hành chính, nội dung (điều này được chỉnh lý thành 1 khoản bổ sung vào Điều quy định về nguyên tắc thực hiện tại khoản 7, Điều 3 dự thảo Luật); 1 điều quy định về nội dung quản lý nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Dự thảo Luật tách 2 điều thành 4 điều, trong đó, tách 1 điều quy định về trách nhiệm trong việc tổ chức để Nhân dân bàn, quyết định và thực hiện quyết định của cộng đồng dân cư tại Chương II dự thảo Luật thành 2 điều (1 điều quy định trách nhiệm trong việc tổ chức để Nhân dân bàn, quyết định và thực hiện quyết định của cộng đồng dân cư và 1 điều quy định trách nhiệm của Nhân dân trong việc tham gia bàn, quyết định các nội dung, công việc ở cơ sở);

Dự thảo Luật tách 1 điều quy định về hình thức, thời điểm công khai thông tin và trách nhiệm tổ chức thực hiện công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị thành 2 điều (1 điều quy định về hình thức, thời điểm công khai thông tin và 1 điều quy định về trách nhiệm tổ chức việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị).

Về thực hiện dân chủ trên nền tảng số, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội đề nghị chỉnh lý theo hướng bao quát cả phương thức tương tác điện tử hợp pháp khác, phù hợp pháp luật về dữ liệu, giao dịch điện tử, Chính phủ đã rà soát bảo đảm giải thích từ ngữ về “Thực hiện dân chủ ở cơ sở trên nền tảng số” quy định tại khoản 3 dự thảo cho phù hợp với quy định tại Luật chuyển đổi số năm 2025.

Chính phủ cũng đã rà soát dự thảo Luật và hoàn thiện quy định tại khoản 4 Điều 7 dự thảo Luật về biện pháp thực hiện dân chủ trên nền tảng số, khoản 4 Điều 6 và giao Chính phủ quy định chi tiết biện pháp thực hiện dân chủ trên nền tảng số (theo đó, các nội dung cụ thể sẽ được thể hiện trong dự thảo Nghị định bảo đảm phù hợp với các quy định về chuyển đổi số, an ninh, dữ liệu mạng quy định tại các Luật chuyên ngành) và quy định tại các Điều khoản trong dự thảo Luật có liên quan đến việc thực hiện dân chủ theo hình thức trực tiếp, trực tuyến bảo đảm thống nhất, đồng bộ.

Trình bày báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cơ bản tán thành với các nội dung đã được tiếp thu, chỉnh lý theo ý kiến của ĐBQH được nêu tại Báo cáo của Chính phủ.

Bên cạnh đó, để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị, Chính phủ chỉ đạo rà soát, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung, trong đó, về nguyên tắc bảo đảm thực hiện quyền trong thực hiện dân chủ ở cơ sở (khoản 2 Điều 3), đề nghị Chính phủ nghiên cứu, chỉnh lý khoản 2 Điều 3 dự thảo theo hướng làm rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc ban hành chính sách hỗ trợ, bảo đảm điều kiện để các nhóm đối tượng và người dân sinh sống tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn trong việc thực hiện quyền dân chủ ở cơ sở; đồng thời rà soát tên gọi, phạm vi các nhóm đối tượng, địa bàn bảo đảm thống nhất với pháp luật có liên quan.

Về Bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị Chính phủ nghiên cứu bổ sung các nguyên tắc xây dựng và thực hiện Bộ tiêu chí: bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Chú trọng mức độ bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, quyền tham gia và mức độ hài lòng của người dân; bảo đảm chỉ số, phương pháp, thang điểm, nguồn dữ liệu và minh chứng đánh giá rõ ràng. Xác lập rõ nguyên tắc việc đánh giá phải độc lập, khách quan, công khai, minh bạch, khoa học, khả thi, phù hợp với phạm vi, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương các cấp. Đồng thời, đề nghị chỉnh lý khoản 9 Điều 7 dự thảo, quy định rõ theo hướng: Chính phủ có trách nhiệm ban hành Bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Không để nghĩa vụ tuân thủ an ninh mạng trở thành rào cản

Cho ý kiến về nội dung thực hiện dân chủ trên nền tảng số, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị luật hóa các điều kiện tối thiểu về độ tin cậy của quy trình dân chủ trên nền tảng số như xác thực chủ thể, tính toàn vẹn kết quả, lưu vết, kiểm tra độc lập, thời hạn lưu trữ, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân…, đồng thời, xem xét tách thành một điều hoặc mục riêng. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, bổ sung trách nhiệm của chủ thể vận hành nền tảng số; rà soát để nghĩa vụ tuân thủ an ninh mạng không trở thành rào cản hạn chế quyền thực hiện dân chủ của công dân trên nền tảng số.

Góp ý về tỷ lệ người dân, cán bộ, công chức hoặc người lao động đề xuất nội dung đưa ra bàn và quyết định tại cơ sở, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp (tại khoản 2 Điều 12; khoản 1 Điều 35; khoản 1 Điều 50 dự thảo Luật), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu thực tế, ở xã/thôn đã có Ban công tác Mặt trận chịu trách nhiệm lấy ý kiến, nhưng ở khối cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp lại chưa có quy định rõ đơn vị hay cá nhân nào sẽ đứng ra tập hợp và tổ chức lấy ý kiến, do vậy, đề nghị bổ sung quy định cụ thể để bảo đảm tính khả thi.

+ Chiều tối cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền.