Nghề minh họa thời đại AI

Đa dạng và hấp dẫn

Cách đây hơn một thập kỷ, việc vẽ minh họa chủ yếu gắn liền với xuất bản phẩm, báo chí hay quảng cáo in ấn... Các tác phẩm minh họa không chỉ đẹp mắt mà còn đóng góp quan trọng tạo nên sự đa dạng và hấp dẫn của nội dung.

Ngày nay, kỷ nguyên số và sự trỗi dậy của AI đang mở ra không gian sáng tạo vô cùng đa dạng. Nghề minh họa đã có bước chuyển lớn khi rũ bỏ những giới hạn của chất liệu truyền thống để bước vào không gian kỹ thuật số.

Sự ra đời của các thiết bị chuyên dụng như bảng vẽ điện tử, các phần mềm đồ họa tiên tiến đã biến màn hình thành "toan vẽ" với hàng nghìn tùy chọn cọ vẽ, chất liệu và hiệu ứng. Kỹ thuật số không chỉ giúp tối ưu hóa thời gian, tiết kiệm chi phí họa cụ mà còn cho phép nghệ sĩ dễ dàng chỉnh sửa, đáp ứng những yêu cầu khắt khe và sự thay đổi liên tục.

Song sự bùng nổ của thị trường cũng đi kèm với cạnh tranh khốc liệt. Sự phát triển của các thiết bị chụp ảnh và tranh vẽ kỹ thuật số đã khiến vai trò vẽ minh họa của giới họa sĩ bị ảnh hưởng.

Nhiều phần mềm hỗ trợ tích hợp AI có thể tổng hợp và tạo ra những bức tranh minh họa theo yêu cầu với độ tinh xảo đáng kinh ngạc trong thời gian tính bằng giây. Điều này dấy lên lo ngại về tương lai của nghề minh họa. Thực tế, nhiều chiến dịch truyền thông nhỏ lẻ đang dần thay thế hình ảnh truyền thông bằng sản phẩm do AI tạo ra.

Tái thiết các chuẩn mực nghề

Tuy nhiên, AI không hẳn là “kẻ hủy diệt” mà là màng lọc khắc nghiệt nhằm tái thiết các chuẩn mực của nghề minh họa. Nhiều chuyên gia đã chỉ ra điểm yếu chí mạng của AI hiện tại là sự chắp vá, thiếu tính nguyên bản và có nguy cơ gây ra những vướng mắc về vấn đề bản quyền. Các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu mà không hề có sự xin phép hay thỏa thuận chia sẻ lợi ích đặt ra thách thức về mặt pháp lý và đạo đức hành nghề.

Việc sử dụng sản phẩm AI trong các dự án thương mại lớn tiềm ẩn rủi ro về sở hữu trí tuệ, khiến các tập đoàn, nhà xuất bản uy tín vẫn ưu tiên sử dụng họa sĩ có tay nghề thực thụ. Đặc biệt, cơ hội với nghề minh họa giờ đây không chỉ giới hạn ở việc vẽ tranh phục vụ một nội dung cụ thể hay cho một đơn vị nhất định. Họa sĩ có thể mở rộng phạm vi hoạt động trong các lĩnh vực như thiết kế giao diện người dùng, thiết kế phim ảnh, trò chơi điện tử...

Theo PGS. TS. Phạm Quỳnh Phương, Trưởng khoa Công nghiệp văn hóa và Di sản, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, nghệ sĩ của thời đại số, thời đại AI cần biết đặt mình trong bức tranh nghệ thuật rộng lớn. Sáng tạo trong mọi ngành nghệ thuật không chỉ tạo ra sản phẩm cụ thể mà quan trọng nhất là phải có một tầm nhìn, nghiên cứu và định hướng để phát triển các sản phẩm tạo nên giá trị cạnh tranh quốc gia.

Kỹ thuật số hay các phần mềm cuối cùng cũng chỉ là công cụ. Điều quyết định sự sống còn của họa sĩ minh họa hiện nay không nằm ở việc thao tác phần mềm nhanh đến đâu, mà nằm ở tư duy tạo hình, khả năng kể chuyện bằng hình ảnh và nền tảng mỹ thuật vững chắc.

Tương lai của nghề minh họa sẽ thuộc về những người biết sử dụng AI như một trợ lý đắc lực; đồng thời, có khả năng lồng ghép những giá trị di sản, văn hóa vào từng đường nét. Việc định hình bản sắc cá nhân như vậy sẽ giúp tạo ra những tác phẩm mang tính độc bản, có tính bền vững, giá trị nghệ thuật, sáng tạo cao mà thuật toán không thể sao chép.