Nghề làm Hoshigaki của người Nhật

Hoshigaki là phương pháp thủ công truyền thống bảo quản quả hồng (gaki) của người dân Nhật Bản có từ rất lâu. Theo sách cổ của người Nhật, quả hồng được du nhập từ Trung Quốc từ thời Heian (1794 - 1185). Loại hồng này rất chát, không ăn ngay được nên các võ sỹ đạo thời đó bỏ những quả này vào kho một thời gian và sau đó ăn thử quả héo thấy ngọt. Từ đó, họ đã nghĩ ra cách phơi hồng độc đáo này và nó trở nên phổ biến từ thời Kamakura (1185 -1333). Cũng có cách lý giải khác về sự ra đời của hoshigaki là do người ta phải chờ đến lúc trái chín khá lâu mới được ăn. Nhưng khi trái chín cây, hoặc là bị quạ ăn, hoặc ăn không xuể nên trái hồng rụng và hỏng.

Quá trình làm hoshigaki đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, giám sát khắt khe và cả sự khéo léo. Công việc bắt đầu cẩn thận từ lúc hái lượm những trái hồng còn ương. Chúng được cắt khỏi cây với một mẩu cành ở phần cuống. Sau đó dùng dao nhọn gọt hết lớp vỏ bên ngoài, giữ lại phần tai hồng và cuống. Tiếp theo, dùng sợi dây vải hoặc dây nylon dài và khỏe buộc vào cuống từng quả hồng với các khoảng cách đều nhau. Thông thường, người ta buộc khoảng 10 quả cho một đoạn dây dài 2m. Cũng có thể phơi từng quả hoặc số lượng nhiều hơn tùy vào vị trí phơi.

Bước tiếp theo, nhúng hồng vào nước ấm khoảng 10 giây rồi treo chuỗi quả này ở những vị trí có nhiều ánh sáng tự nhiên như cửa sổ, ban công... Sau khoảng từ 3 đến 7 ngày khi phần ngoài cùng của quả đã hình thành lớp “da” mới, người ta nhẹ nhàng “mát xa” từng trái một để chúng mềm ra. Quá trình nặn nhẹ đều tay này được thực hiện đều đặn ba ngày một lần trong khoảng thời gian từ ba đến năm tuần. Sau khoảng thời gian dài phơi và nặn, khi một lớp màu trắng trông giống như bụi phấn hoặc sương giá hình thành ngoài quả, là lúc hoàn thành quá trình làm hồng khô. Lớp bụi trắng là những tinh thể đường li ti chiết ra từ bên trong quả.
 

Sản phẩm Hoshigaki đạt yêu cầu phải có độ mềm, dẻo quánh, còn giữ nguyên hương vị của hồng, ngọt ngon, và không còn vị chát. Đây là món ăn không thể thiếu của người Nhật Bản trong dịp chào đón năm mới. Họ thường dùng chúng khi thưởng thức trà nóng. Người Nhật còn bảo quản những trái hồng khô trong ngăn đá tủ lạnh để nấu các món xào, salat, sushi hoặc làm bánh nướng...

Ngày nay số lượng gia đình làm hồng khô không còn đông đảo như trước kia. Thay vào đó là các cơ sở chế biến thủ công thực hiện. Dần dần, hoshigaki trở một trong những nghề truyền thống lâu đời nhất của Nhật Bản, cho ra đời nhiều sản phẩm hồng khô bày bán ở khắp các siêu thị. Trải qua gần một thế kỷ, từng quả hồng vẫn được nâng niu, gọt, phơi như ngày xưa mỗi khi mùa thu sắp đi qua trên xứ sở hoa anh đào.