Ngành thủy sản sẽ tiếp tục gặp khó khăn trong năm 2013

Thanh Tú• 29/01/2013 08:29

Trong năm 2013, ngoài những khó khăn về tài chính và dịch bệnh, người nuôi trồng thủy sản và các doanh nghiệp xuất khẩu còn phải đối mặt với tình trạng thiếu nguyên liệu sản xuất, giá nguyên liệu diễn biến thất thường. Đặc biệt, rào cản lớn nhất ảnh hưởng tới xuất khẩu là sự co hẹp thị trường tiêu thụ từ các nền kinh tế lớn như EU, Mỹ.

Nguồn: kinhtenongthon.com.vn

Nhận định về hoạt động xuất khẩu thủy sản năm 2013, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, do nền kinh tế thế giới chưa phục hồi, đặc biệt là các nền kinh tế lớn như EU, Mỹ nên nhu cầu mặt hàng thủy sản không cao. Đối với cá tra, mặc dù hiện tại Việt Nam vẫn là nước sản xuất và xuất khẩu lớn nhất thế giới, song Thái Lan, Phillipines và nhiều nước khác đang tích cực đầu tư vào việc nuôi, xuất khẩu cá tra để sẵn sàng cạnh tranh với Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp đang phải chào bán dưới giá thành khiến cả doanh nghiệp và người nuôi đều lỗ. Trước những khó khăn kéo dài, số lượng doanh nghiệp xuất khẩu cá tra giảm mạnh từ 231 doanh nghiệp trong năm 2011 xuống chỉ còn khoảng 160 doanh nghiệp trong năm 2012, trong đó chỉ có 20% doanh nghiệp duy trì được xuất khẩu ổn định, còn lại chỉ sản xuất cầm chừng. Đối với ngành tôm, diện tích nuôi ngày càng bị thu hẹp do dịch bệnh lan trên diện rộng, giá thành sản phẩm cao, khiến mặt hàng tôm đang khó cạnh tranh trên thị trường thế giới. Trong khi đó, Indonesia, Ấn Độ có xu hướng hạ giá bán sản phẩm, Bangladesh bắt đầu thúc đẩy sản xuất tôm thẻ chân trắng... tạo áp lực lên mặt hàng tôm xuất khẩu của nước ta. Tại thị trường Nhật Bản, rào cản Ethoxyquin sẽ tiếp tục chi phối xuất khẩu bởi trong năm 2012, 100% lô hàng tôm vào Nhật Bản bắt đầu phải kiểm soát dư lượng hóa chất. Quy định này khiến người nuôi tôm trong nước gặp khó khăn bởi chỉ có tôm nuôi quảng canh (không cho ăn thức ăn công nghiệp) thì mới có thể bảo đảm không có Ethoxyquin, nhưng sản lượng thu hoạch lại thấp không để đáp ứng được nhu cầu nguyên liệu cho các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Bên cạnh những rào cản kỹ thuật thì trong những tháng cuối năm 2012, mặt hàng tôm Việt Nam phải đối mặt với rào cản thương mại mà Liên minh Khai thác tôm Mỹ (COGSI) đã đệ đơn kiện lên Bộ Thương mại Mỹ đối với tôm nước ấm nhập khẩu từ 7 nước, trong đó có Việt Nam do nghi ngờ ngành tôm nhận được các khoản trợ cấp không chính đáng từ Chính phủ.

Với những khó khăn đã được dự báo thì đầu năm 2013, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 02 về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu. Cũng theo Nghị quyết này, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất, chế biến thủy sản sử dụng trên 300 lao động được gia hạn 6 tháng thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp quý I và 3 tháng thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp quý II và quý III năm 2013. Ngoài ra, Ngân hàng Phát triển Việt Nam sẽ tiếp tục cho các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn để mua thức ăn chăn nuôi thủy sản phục vụ xuất khẩu theo cơ chế vay vốn tín dụng xuất khẩu của Nhà nước và xem xét gia hạn thời gian vay vốn tối đa từ 12 - 36 tháng cho nhóm hàng thủy sản.

Tổng thư ký VASEP Trương Đình Hòe cho rằng, trong năm nay, ngành thủy sản cần phải giải quyết ba vấn đề đó là ổn định nguồn nguyên liệu; quy hoạch chung vùng nuôi tôm để bảo đảm nguồn và chất lượng nguyên liệu; nhập khẩu nguyên liệu bảo đảm công suất chế biến trong nước. Để phát triển ngành thủy sản bền vững, có hiệu quả thì các cơ quan chức năng cần tăng cường quản lý chất lượng vật tư đầu vào trong nuôi trồng thủy sản, ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh của mặt hàng thủy sản gắn với bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường. Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và đổi mới sản phẩm tại các doanh nghiệp, đa dạng hóa các mặt hàng hàng thủy sản chế biến có giá trị gia tăng, nâng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng trong cơ cấu giá trị xuất khẩu thủy sản. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần có sự liên kết chặt chẽ, tránh tình trạng ép giá. Ngoài ra, cần đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho ngành thủy sản và hoàn thiện hệ thống cảnh báo dịch bệnh để phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững, giảm thiệt hại cho nông dân, ngư dân và bảo vệ môi trường.