Nga trước cơ hội mới trên bàn cờ ngoại giao
Những động thái ngoại giao dồn dập của Tổng thống Nga Vladimir Putin trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Ukraine rạn nứt và chính quyền Tổng thống Donald Trump có những điều chỉnh trong chính sách với Moscow đang mở ra cơ hội để Nga cải thiện vị thế quốc tế.

Trong tuần cuối của tháng 10 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin liên tiếp tiến hành các hoạt động ngoại giao tại Moscow. Nhà lãnh đạo Nga có cuộc điện đàm với lãnh đạo Phần Lan và Na Uy, tiếp đón Quốc vương Qatar và Tổng thống Iran tại diễn đàn các nước xuất khẩu khí đốt, đồng thời gặp gỡ nhiều nguyên thủ quốc gia châu Phi.
Tại một triển lãm ở Moscow, khi giới thiệu những thành tựu công nghệ của Nga, ông Putin cũng đề cập đến hệ thống internet vệ tinh do nước này phát triển như một giải pháp thay thế Starlink. Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Nga cho biết Moscow vẫn duy trì liên lạc chặt chẽ với tỷ phú Elon Musk, người đứng sau hệ thống Starlink.
Nga mở rộng không gian ngoại giao
Theo phân tích của The New York Times, chuỗi hoạt động này cho thấy Moscow đang mở rộng không gian ngoại giao, trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine bước sang năm thứ năm. Những nỗ lực “cô lập” Nga của phương Tây chưa đạt được mục tiêu như kỳ vọng, trong khi Moscow vẫn duy trì được các kênh tiếp xúc với nhiều đối tác quốc tế.
Đáng chú ý, những chuyển động trong chính sách của Washington đang tạo thêm dư địa cho Nga. Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đang cân nhắc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với quỹ đầu tư quốc gia chủ lực của Nga. Trước đó, ông Trump đã đồng ý nhập khẩu dầu diesel từ Nga, trong khi Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff công khai ca ngợi ông Putin là nhà lãnh đạo có tinh thần nhân đạo.
Ông Stefan Meister, chuyên gia về Nga tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức, nhận định Nga đang nhận được nhiều lợi ích từ những bước đi này.

Một dấu hiệu đáng chú ý khác là khả năng Tổng thống Putin tham dự các sự kiện ngoại giao cấp cao trong thời gian tới. Theo kế hoạch, nhà lãnh đạo Nga sẽ tới Thâm Quyến (Trung Quốc) tháng 11 này để dự Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Khả năng diễn ra cuộc gặp ba bên giữa Tổng thống Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại đây, nếu được hiện thực hóa, sẽ là diễn biến đáng chú ý, đưa Nga trở lại một khuôn khổ đối thoại cấp cao cùng hai cường quốc hàng đầu thế giới.
Ngoài ra, Tổng thống Putin cũng để ngỏ khả năng tới Miami (Mỹ) vào tháng 12 để dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), sau khi nhận được lời mời từ Tổng thống Donald Trump. Động thái này đã gây quan ngại trong một số đồng minh của Mỹ, trong bối cảnh phương Tây vẫn duy trì nhiều bất đồng sâu sắc với Moscow liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine.

Châu Âu trước sức ép điều chỉnh cách tiếp cận
Trong khi Nga có thêm cơ hội mở rộng tiếp xúc quốc tế, quan hệ giữa Mỹ và Ukraine tiếp tục xuất hiện những rạn nứt. Tháng trước, Tổng thống Donald Trump công khai kêu gọi Ukraine thay thế Tổng thống Volodymyr Zelensky, đồng thời cho rằng nhà lãnh đạo này là trở ngại đối với hòa bình. Quân đội Ukraine sau đó cũng mất một phần quyền tiếp cận quan trọng đối với phiên bản quân sự của hệ thống internet vệ tinh Starlink. Trong khi đó, nguồn cung các hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất cho Kiev đang ngày càng hạn chế.
Những diễn biến này làm gia tăng lo ngại về khả năng duy trì hỗ trợ của Washington đối với Ukraine, đặc biệt khi nước này chuẩn bị bước vào mùa đông được dự báo khắc nghiệt nhất kể từ khi xung đột nổ ra.
Ở chiều ngược lại, châu Âu đang đối mặt với bài toán khó: có nối lại đối thoại trực tiếp với Moscow hay không, và nếu có thì ai sẽ đại diện cho tiếng nói chung của khu vực.
Cuộc điện đàm giữa Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store với Tổng thống Vladimir Putin hôm 27/10 cho thấy một số nước châu Âu đang muốn “thăm dò” khả năng khôi phục các kênh đối thoại. Sau cuộc gọi, ông Putin mô tả đây là dấu hiệu cho thấy một bộ phận lãnh đạo châu Âu mong muốn thúc đẩy đối thoại mang tính xây dựng với Nga.

Tuy nhiên, động thái này cũng làm bộc lộ những khác biệt trong nội bộ châu Âu. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen chỉ trích lãnh đạo Phần Lan và Na Uy hành động đơn phương, không phối hợp với các đối tác.
Cơ hội mới trên bàn cờ ngoại giao
Dù những khác biệt về Ukraine vẫn là trở ngại lớn, các hoạt động tiếp xúc ngoại giao gần đây cho thấy quan hệ giữa Nga và châu Âu chưa khép lại cánh cửa đối thoại. Việc Tổng thống Vladimir Putin tham gia các cuộc gặp cấp cao trong thời gian tới sẽ là không gian đưa Nga trở lại các diễn đàn ngoại giao quốc tế.
Trong bối cảnh hiện tại, hãng tin Nga RIA Novosti đã dẫn phát biểu của người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định Tổng thống Vladimir Putin sẵn sàng tiếp xúc với tất cả các bên nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột Ukraine. “Ông ấy đã sẵn sàng, hiện vẫn sẵn sàng và sẽ tiếp tục sẵn sàng cho những cuộc tiếp xúc như vậy”, ông Peskov nói.
Cùng với phát biểu này, việc Washington phát đi những tín hiệu điều chỉnh, một số nước châu Âu chủ động tìm kiếm kênh liên lạc với Moscow, và khả năng diễn ra các cuộc gặp cấp cao trong thời gian tới đang tạo thêm những chuyển động đáng chú ý. Dù những bất đồng về Ukraine vẫn chưa được tháo gỡ, các diễn biến này cho thấy bàn cờ ngoại giao đang có những điều chỉnh mới, trong đó Nga tiếp tục khôi phục các kênh đối thoại và củng cố vị thế trong các vấn đề quốc tế.




