Nền tảng vững chắc cho hệ sinh thái giáo dục hiện đại

Kiến tạo nền tảng số từ gốc

Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 của thành phố xác định rõ mục tiêu: 100% trường học cấp phổ thông triển khai nền tảng quản trị trường học gắn với yêu cầu hoàn thiện hạ tầng số, phát triển dữ liệu số, xây dựng công dân số. Trên cơ sở đó, ngành giáo dục và đào tạo thành phố xem đây là không gian hiện thực hóa phong trào "Bình dân học vụ số" trong toàn ngành: lấy số hóa quản trị làm khâu đột phá, coi dữ liệu, nền tảng số và công cụ số là phương tiện cốt lõi đổi mới phương pháp dạy - học, đưa công nghệ đến gần hơn với mọi giáo viên và học sinh.

Thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ cho biết, đến giữa tháng 5/2026, toàn ngành đã hoàn thiện kế hoạch số hóa sổ gốc văn bằng, chứng chỉ; triển khai thư viện số, học bạ số ở các cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông; số hóa dữ liệu văn bằng, chứng chỉ đã cấp; tổ chức tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học; tiếp tục vận hành Trung tâm Điều hành giáo dục thông minh, kết nối dữ liệu với thành phố. Mô hình thi trực tuyến xác thực bằng thẻ căn cước công dân gắn chip cũng được triển khai. Song song đó, ngành đẩy mạnh phát triển năng lực số cho học sinh theo hướng chuyển trọng tâm từ “trang bị thiết bị” sang “bồi dưỡng năng lực số toàn dân”.

Đến tháng 3/2026, 118 đơn vị trực thuộc Thành đoàn đều tổ chức mỗi đơn vị ít nhất một hoạt động hỗ trợ đoàn viên, thanh thiếu nhi nâng cao năng lực số. Toàn thành phố hiện có 8 mô hình “Không gian số cho em” tại các xã ngoại thành. Đoàn Trường Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đoàn Trường Đại học Cần Thơ đã tập huấn kỹ năng số cho gần 2.000 học sinh phổ thông với các nội dung thiết thực như: sử dụng AI trong học tập, kỹ năng dùng mạng xã hội an toàn, khai thác phần mềm phục vụ học tập…

Từ mạch triển khai đó, một số trường học đã đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu. Tại Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Hòa Bình, nhà trường không chỉ tổ chức tập huấn sử dụng AI để thiết kế hình ảnh, thực hiện video, mà còn tổ chức hội thi STEM cấp trường, giúp học sinh tham gia thiết kế mô hình cảnh báo ngập lụt kết hợp nhà nổi, biến công nghệ thành công cụ giải quyết các vấn đề thực tiễn của đô thị vùng sông nước.

Gỡ điểm nghẽn để hình thành nền giáo dục số

Bên cạnh những kết quả nổi bật, tiến trình chuyển đổi số của ngành Giáo dục và Đào tạo Cần Thơ vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ, nhất là khâu liên thông dữ liệu và khai thác dữ liệu vẫn còn nhiều bất cập. Học bạ số, văn bằng số, thư viện số, các nền tảng quản trị trường học chưa phát huy hết giá trị khi chưa được chuẩn hóa đồng bộ, dùng chung, chưa kết nối thông suốt giữa nhà trường - ngành giáo dục - chính quyền thành phố. Chưa kể, năng lực số của giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh vẫn là khâu yếu, chưa thể giải quyết bằng vài đợt tập huấn về chuyển đổi số.

Từ thực trạng đó, ngành giáo dục và đào tạo thành phố Cần Thơ xác định rõ mục tiêu là chuyển dịch từ “phổ cập nền tảng số trong trường học” sang“ vận hành giáo dục dựa trên dữ liệu, công nghệ và năng lực số”; gắn kết chặt chẽ lộ trình chuyển đổi số của ngành giáo dục với lộ trình chuyển đổi số toàn thành phố với các giải pháp trọng tâm: tiếp tục hoàn thiện kho dữ liệu giáo dục dùng chung, hoàn thiện kho dữ liệu giáo dục bảo đảm cập nhật theo thời gian thực; đẩy nhanh lộ trình triển khai đồng bộ nền tảng quản trị trường học hỗ trợ thực chất công tác chuyên môn và kết nối phụ huynh.

Bên cạnh đó, phát triển sư phạm số cho giáo viên: đổi mới bồi dưỡng đội ngũ từ kỹ năng công cụ sang năng lực sư phạm số (ứng dụng AI soạn bài, cá thể hóa học tập), gắn liền với chuẩn mực đạo đức số. Ưu tiên đầu tư thiết bị, đường truyền cho khu vực ngoại thành; nhân rộng các mô hình “Không gian số cho em”, lớp học STEM và câu lạc bộ kỹ năng số.

Với phương châm “Lấy học sinh làm trung tâm của chuyển đổi số”, ngành giáo dục - đào tạo thành phố tiếp tục nhân rộng các mô hình học qua dự án, nghiên cứu khoa học, AI trong học tập; biến nhà trường thành nơi học sinh được rèn năng lực số thông qua giải quyết những vấn đề từ thực tiễn. Đồng thời, xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp công nghệ, viễn thông, trường đại học, tổ chức đoàn thể để hình thành hệ sinh thái hỗ trợ giáo dục số, nhằm tạo ra những mô hình giáo dục số mang tính dẫn dắt cho toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long.