Nâng tầm đối thoại, khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đưa quan hệ Việt Nam - Mỹ đi vào chiều sâu, thực chất

Trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại New York nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ Cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) khóa 81 và tiến hành các hoạt động song phương tại Mỹ, Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng nhận định chuyến công tác diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Mỹ tiếp tục phát triển sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Theo Giáo sư, gần hai năm qua, hai nước đã có những nỗ lực đáng kể nhằm củng cố và mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại, đầu tư, công nghệ đến giao lưu nhân dân. Những bước tiến này tạo nền tảng để hai bên tiếp tục cụ thể hóa khuôn khổ quan hệ mới bằng các chương trình hợp tác và kết quả thiết thực.

Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng nhấn mạnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành sự quan tâm đặc biệt và trực tiếp thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Mỹ trong thời gian qua. Bà nhắc lại chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhân dịp kỷ niệm một năm hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, coi đây là dấu mốc thể hiện quyết tâm của cả hai bên trong việc đưa khuôn khổ quan hệ mới đi vào thực chất.

Theo bà, các hoạt động đối ngoại của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Mỹ trong năm 2026, trong đó có những cuộc trao đổi về cân bằng thương mại và các vấn đề quốc tế cùng quan tâm, cho thấy cách tiếp cận chủ động, thẳng thắn và thực chất của Việt Nam trong đối thoại với các đối tác.

Trong bối cảnh đó, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tham dự Tuần lễ Cấp cao Đại hội đồng LHQ khóa 81, đồng thời tiến hành các hoạt động song phương tại Mỹ, được kỳ vọng tiếp tục làm sâu sắc quan hệ giữa hai nước, mở rộng cơ hội hợp tác trong những lĩnh vực cùng có lợi.

Giáo sư Liên Hằng cho rằng, sự kết hợp giữa ngoại giao song phương và đa phương trong chuyến công tác không chỉ góp phần củng cố nhận thức về tầm quan trọng của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Mỹ mà còn tạo điều kiện để Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò tại khu vực và trên trường quốc tế.

Năng lượng, công nghệ, hàng không và tài chính: Những động lực hợp tác mới

Đề cập đến triển vọng hợp tác Việt Nam - Mỹ sau chuyến công tác, Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng nhận định hai nước có nhiều dư địa để thúc đẩy các chương trình hợp tác cụ thể, đặc biệt trong những lĩnh vực gắn với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam cũng như lợi ích kinh tế, thương mại và đầu tư của Mỹ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo bà, năng lượng, công nghệ, hàng không và tài chính là bốn lĩnh vực có triển vọng ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý.

Trong lĩnh vực năng lượng, nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và thực hiện các cam kết phát triển bền vững của Việt Nam đang mở ra những cơ hội hợp tác mới với các đối tác Mỹ.

Thông qua hợp tác song phương, Việt Nam có thể tiếp cận thêm công nghệ tiên tiến, nguồn vốn đầu tư, kinh nghiệm quản trị và các mô hình phát triển năng lượng sạch phù hợp với điều kiện thực tế. Đây cũng là lĩnh vực có khả năng tạo ra những lợi ích lâu dài cho cả hai nền kinh tế trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững.

Cùng với năng lượng, công nghệ cao được Giáo sư Liên Hằng đánh giá là một trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Mỹ.

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, đồng thời xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng của phát triển, hợp tác với Mỹ có thể mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đối với lĩnh vực hàng không, Giáo sư Liên Hằng cho rằng nhu cầu kết nối kinh tế, thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân ngày càng gia tăng giữa hai nước đang tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy các thỏa thuận, hợp đồng và sáng kiến hợp tác mới.

Những bước tiến trong lĩnh vực này không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn góp phần tăng cường kết nối giữa hai nền kinh tế, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân.

Bên cạnh đó, hợp tác tài chính có thể đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực phục vụ phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy các dự án đầu tư trong những lĩnh vực mới.

Theo Giáo sư Liên Hằng, những thông tin về khả năng đạt được hàng chục thỏa thuận và giao dịch trong khuôn khổ chuyến công tác cho thấy nỗ lực của hai nước nhằm chuyển hóa khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện thành những kết quả hợp tác cụ thể.

Tuy nhiên, triển vọng phát triển quan hệ Việt Nam - Mỹ không chỉ giới hạn ở các lĩnh vực kinh tế, thương mại hay công nghệ.

Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng nhấn mạnh, giáo dục, giao lưu học thuật, văn hóa và hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh tiếp tục là những nền tảng có ý nghĩa lâu dài. Đây là những lĩnh vực góp phần tăng cường hiểu biết, củng cố lòng tin và tạo dựng sự gắn kết giữa nhân dân hai nước, qua đó xây dựng nền tảng xã hội cho quan hệ song phương phát triển ổn định và bền vững.

Từ kinh nghiệm lịch sử đến tiếng nói xây dựng lòng tin tại Liên Hợp Quốc

Không chỉ mang ý nghĩa đối với quan hệ song phương Việt Nam - Mỹ, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn diễn ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức đan xen, đòi hỏi những nỗ lực chung nhằm củng cố lòng tin, tăng cường đối thoại và nâng cao hiệu quả hợp tác đa phương.

Theo Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng, Việt Nam có cơ sở để đóng góp tiếng nói vào các nỗ lực khôi phục lòng tin, củng cố chủ nghĩa đa phương, thúc đẩy tuân thủ luật pháp quốc tế và nâng cao hiệu quả hoạt động của LHQ.

Bà nhắc lại những nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 về ba cuộc khủng hoảng đan xen mà thế giới đang phải đối mặt, gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.

Theo Giáo sư Liên Hằng, ba cuộc khủng hoảng này có mối liên hệ chặt chẽ, tác động qua lại và làm gia tăng tính phức tạp của những thách thức toàn cầu. Trong bối cảnh xung đột kéo dài, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chia rẽ địa chính trị và bất bình đẳng phát triển tiếp tục đặt ra những vấn đề cấp bách, cộng đồng quốc tế cần một cách tiếp cận toàn diện, bao trùm và dựa trên hợp tác thay vì đối đầu.

Từ góc nhìn đó, Giáo sư Liên Hằng cho rằng bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng LHQ khóa 81 sẽ là dịp để Việt Nam tiếp tục khẳng định sự coi trọng vai trò trung tâm của LHQ, Hiến chương LHQ, luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương hiệu quả.

Theo bà, những vấn đề mang tính toàn cầu cần được giải quyết trên cơ sở hợp tác bình đẳng, với sự tham gia có trách nhiệm của tất cả các quốc gia, không phân biệt quy mô hay tiềm lực. Không một quốc gia đơn lẻ nào có thể tự quyết định các quy tắc chung hoặc áp đặt cách tiếp cận của mình đối với toàn bộ cộng đồng quốc tế.

Đối với các cuộc xung đột và khủng hoảng hiện nay, từ những điểm nóng tại Trung Đông, cuộc xung đột tại Ukraine đến tình hình Biển Đông và các thách thức an ninh biển, Giáo sư Liên Hằng nhấn mạnh sự cần thiết của đối thoại, hợp tác, tôn trọng lợi ích chính đáng của các bên và tuân thủ những nguyên tắc cơ bản của Hiến chương LHQ.

Bà cho rằng, với kinh nghiệm lịch sử của một quốc gia từng trải qua chiến tranh, cùng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, Việt Nam có những điều kiện để đóng góp vào các nỗ lực thu hẹp khác biệt, xây dựng lòng tin và thúc đẩy giải pháp hòa bình cho những vấn đề chung.

Là một quốc gia đang phát triển có quan hệ rộng mở với nhiều đối tác, Việt Nam có thể phát huy vai trò kết nối, thúc đẩy đối thoại giữa các quốc gia có lợi ích, quan điểm và vị thế khác nhau.

Theo Giáo sư Liên Hằng, những chuyến thăm, tiếp xúc và hoạt động đối ngoại của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Mỹ, Liên bang Nga, Pháp, Canada và các đối tác khác phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc mở rộng không gian hợp tác, bảo vệ và thúc đẩy lợi ích quốc gia - dân tộc, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

Đề cập đến Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng nhận định văn kiện này thể hiện định hướng của Việt Nam trong việc nâng tầm hội nhập, chủ động tham gia sâu rộng hơn vào các cơ chế đa phương và tận dụng hiệu quả những cơ hội hợp tác quốc tế phục vụ phát triển đất nước.

Theo bà, nghệ thuật ngoại giao linh hoạt, kết hợp giữa kiên định các nguyên tắc cốt lõi với chủ động mở rộng quan hệ hợp tác, là yếu tố giúp Việt Nam tăng cường tự chủ chiến lược và duy trì quan hệ với các đối tác có lợi ích, quan điểm khác nhau.

Trong một thế giới nhiều bất định, cách tiếp cận này tạo điều kiện để Việt Nam vừa theo đuổi các mục tiêu phát triển của mình, vừa tham gia tìm kiếm những giải pháp hợp tác đối với các thách thức chung của cộng đồng quốc tế.

Văn hóa và giáo dục: Những nhịp cầu kết nối Việt Nam với thế giới

Bên cạnh những nội dung về chính trị, ngoại giao và kinh tế, Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng dành sự quan tâm đặc biệt đến vai trò của giáo dục, nghiên cứu, văn hóa và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc tăng cường quan hệ Việt Nam - Mỹ.

Theo bà, sự quan tâm ngày càng lớn của sinh viên, giới học giả và công chúng Mỹ đối với Việt Nam đang mở ra những cơ hội mới để hai nước tăng cường hiểu biết và kết nối thông qua các hoạt động học thuật, nghiên cứu và giao lưu văn hóa.

Trong bối cảnh Việt Nam chú trọng phát triển văn hóa, xây dựng con người và phát huy sức mạnh mềm dân tộc, cùng chủ trương tăng cường kết nối với cộng đồng khoảng 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, các cơ sở giáo dục, tổ chức văn hóa và giới trí thức hai nước có thêm điều kiện để triển khai những chương trình hợp tác thiết thực.

Giáo sư Liên Hằng cho rằng giáo dục cần được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình tăng cường hiểu biết lẫn nhau, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối các thế hệ trẻ Việt Nam - Mỹ.

Những hoạt động hợp tác này không chỉ phục vụ nhu cầu phát triển của mỗi quốc gia mà còn góp phần tạo dựng sự gắn kết giữa người dân hai nước, đưa quan hệ song phương vượt ra ngoài khuôn khổ các thỏa thuận chính trị và kinh tế.

Nhân chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New York, Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng cho biết Chương trình Global Vietnam tại Đại học Columbia dự kiến tổ chức hai hoạt động đáng chú ý, góp phần giới thiệu văn hóa, đường lối đối ngoại và tầm nhìn phát triển của Việt Nam tới công chúng Mỹ.

Hoạt động đầu tiên là chương trình nghệ thuật với sự tham gia biểu diễn trực tiếp của Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội, kết hợp trình chiếu tuyển chọn những hình ảnh điện ảnh.

Theo Giáo sư Liên Hằng, đây là một hình thức giới thiệu văn hóa Việt Nam tới công chúng quốc tế thông qua ngôn ngữ nghệ thuật, ký ức lịch sử và những câu chuyện giàu tính nhân văn.

Thông qua âm nhạc và điện ảnh, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam có thể được truyền tải một cách gần gũi, sinh động, góp phần tạo thêm những điểm kết nối giữa công chúng hai nước.

Hoạt động thứ hai do Global Vietnam phối hợp với Hiệp hội Chính sách Đối ngoại Mỹ tổ chức tại Metropolitan Club, nơi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến có bài phát biểu quan trọng về chính sách.

Giáo sư Liên Hằng nhận định đây sẽ là cơ hội để giới học giả, doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách và công chúng Mỹ tìm hiểu sâu hơn về đường lối đối ngoại, tầm nhìn phát triển cũng như những đóng góp mà Việt Nam mong muốn thúc đẩy đối với hòa bình, hợp tác và phát triển.

Theo bà, những hoạt động giao lưu học thuật, văn hóa và kết nối cộng đồng người Việt Nam tại Mỹ không chỉ có ý nghĩa trong khuôn khổ một chuyến công tác mà còn góp phần hình thành nền tảng xã hội sâu rộng, bền vững cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Mỹ.

Từ những cuộc đối thoại chính sách ở cấp cao đến các chương trình hợp tác kinh tế, giáo dục và giao lưu văn hóa, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng mở ra thêm những cơ hội hợp tác giữa Việt Nam với Mỹ và các đối tác quốc tế.

Trong nhận định của Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng, việc kết hợp thúc đẩy quan hệ song phương với tham gia giải quyết những vấn đề chung tại LHQ cũng thể hiện định hướng hội nhập quốc tế của Việt Nam: gắn kết các ưu tiên phát triển đất nước với trách nhiệm và sự tham gia ngày càng sâu rộng vào đời sống quốc tế.

Đó cũng là cơ sở để Việt Nam tiếp tục mở rộng không gian hợp tác, tăng cường kết nối với các đối tác và đóng góp tiếng nói vào những nỗ lực xây dựng lòng tin, thúc đẩy hòa bình và phát triển trong một thế giới đang chuyển động nhanh chóng.