Tài chính

Nâng hạn mức chi trả tiền bảo hiểm: Mở rộng phạm vi bảo vệ người gửi tiền

Nam Hải • 16/11/2026 17:05

Từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng, hạn mức chi trả tiền bảo hiểm được điều chỉnh sau gần 5 năm áp dụng, mở rộng đáng kể phạm vi người gửi tiền được bảo vệ toàn bộ, đồng thời tạo thêm cơ sở củng cố niềm tin công chúng đối với hoạt động ngân hàng và sự an toàn của hệ thống.

Thông tư số 05/2026/TT-NHNN ban hành quy định hạn mức chi trả tiền bảo hiểm là 350 triệu đồng, bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi, đối với toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi (BHTG) khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

So với hạn mức 125 triệu đồng được áp dụng từ năm 2021, mức mới tăng thêm 225 triệu đồng, tương đương khoảng 180%. Tuy nhiên, ý nghĩa của việc điều chỉnh không chỉ nằm ở mức tăng mà quan trọng hơn là khả năng mở rộng phạm vi bảo vệ người gửi tiền.

Tăng phạm vi bảo vệ người gửi tiền

Sau gần 5 năm áp dụng hạn mức 125 triệu đồng, bối cảnh kinh tế - xã hội và quy mô hệ thống tiền gửi đã có nhiều thay đổi. Đến cuối năm 2025, tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm đạt hơn 10 triệu tỷ đồng, tăng hơn 51% so với cuối năm 2021; số người gửi tiền được bảo hiểm tăng gần 67%, lên khoảng 138,7 triệu người.

Trong bối cảnh đó, nếu hạn mức không được rà soát, điều chỉnh, hiệu quả bảo vệ người gửi tiền có thể giảm dần theo thời gian. Thực tế quốc tế cho thấy nhiều quốc gia thực hiện rà soát hạn mức chi trả tiền bảo hiểm định kỳ khoảng 3 - 5 năm nhằm bảo đảm chính sách theo kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế. Việc điều chỉnh lần này vì thế được đặt trong một chu kỳ chính sách phù hợp.

Mục tiêu của BHTG không phải là bảo vệ toàn bộ mọi khoản tiền gửi, mà là bảo vệ đầy đủ đại đa số người gửi tiền
Mục tiêu của BHTG không phải là bảo vệ toàn bộ mọi khoản tiền gửi, mà là bảo vệ đầy đủ đại đa số người gửi tiền. Ảnh: Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam

Theo tính toán dựa trên dữ liệu tiền gửi toàn hệ thống đến cuối năm 2025, với hạn mức 350 triệu đồng, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ dự kiến đạt 93,68%, tăng đáng kể so với mức 87,6% khi áp dụng hạn mức 125 triệu đồng. Tỷ lệ này nằm trong ngưỡng 90-95% theo khuyến nghị của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI), đồng thời phù hợp với mục tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển BHTG.

Qua đó cho thấy, việc nâng hạn mức đã mở rộng đáng kể phạm vi bảo vệ, đặc biệt đối với nhóm người gửi tiền có các khoản tiền gửi nhỏ và trung bình. Đây cũng là nhóm đối tượng mà chính sách BHTG hướng tới bảo vệ trước tiên.

Mục tiêu của BHTG không phải là bảo vệ toàn bộ mọi khoản tiền gửi, mà là bảo vệ đầy đủ đại đa số người gửi tiền. Khi mức bảo vệ được nâng lên, người dân có thêm cơ sở để yên tâm gửi tiền tại các tổ chức tham gia BHTG, đồng thời góp phần củng cố niềm tin công chúng đối với hoạt động ngân hàng.

Cơ sở điều chỉnh

Theo hướng dẫn của Hiệp hội BHTG quốc tế (IADI), hạn mức trả tiền bảo hiểm nên có giới hạn, đáng tin cậy và bảo hiểm cho phần lớn người gửi tiền nhưng phải bảo đảm có một tỷ lệ đáng kể giá trị tiền gửi không được bảo hiểm để góp phần duy trì kỷ luật thị trường và hạn chế rủi ro đạo đức.

Cụ thể, hạn mức trả tiền bảo hiểm tại Việt Nam được xác định dựa trên những yếu tố sau: Hạn mức trả tiền bảo hiểm là có giới hạn và bảo hiểm cho số đông người gửi tiền, đặc biệt là người gửi tiền nhỏ lẻ, nhưng phải bảo đảm có một tỷ lệ đáng kể giá trị tiền gửi tuân theo kỷ luật thị trường.

Tỷ lệ hạn mức BHTG 350 triệu so với GDP bình quân đầu người ở thời điểm hiện nay cũng có sự gia tăng đáng kể. Theo số liệu từ Cục Thống kê - Bộ Tài chính, GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 ước đạt 125,5 triệu đồng/người, tương đương 5.026 USD. Hạn mức 350 triệu đồng tương đương khoảng 2,8 lần GDP bình quân đầu người của Việt. Đáng chú ý, nếu xét theo giá trị tiền gửi, tỷ lệ giá trị các khoản tiền gửi được bảo hiểm toàn bộ trong tổng giá trị tiền gửi được bảo hiểm cũng tăng từ 8,25% lên 19,06% khi hạn mức được nâng lên 350 triệu đồng.

Hạn mức 350 triệu đồng không chỉ được xác định trên cơ sở cân đối giữa yêu cầu mở rộng bảo vệ người gửi tiền với điều kiện kinh tế mà còn xét đến yếu tố về năng lực tài chính của tổ chức BHTG. Trong những năm gần đây, năng lực tài chính của BHTGVN đã được củng cố đáng kể. Tính đến tháng 9/2026, Quỹ dự phòng nghiệp vụ của BHTGVN là 149 nghìn tỷ đồng, tăng 12,2% so với cùng kỳ năm 2025 (132,8 nghìn tỷ đồng). Đây không chỉ là sự gia tăng về quy mô tài chính, mà còn phản ánh khả năng tích lũy nguồn lực của BHTGVN trong bối cảnh quy mô tiền gửi, yêu cầu bảo vệ người gửi tiền và vai trò của BHTGVN đều đang mở rộng.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định hạn mức chi trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ

Một điểm mới đáng chú ý của Luật BHTG năm 2025 là thay đổi thẩm quyền quyết định hạn mức chi trả tiền bảo hiểm. Nếu trước đây thẩm quyền này thuộc Thủ tướng Chính phủ thì nay được giao cho Thống đốc NHNN. Sự thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa về mặt thẩm quyền mà còn tạo cơ chế điều hành chủ động và linh hoạt hơn. Việc giao thẩm quyền cho Thống đốc NHNN giúp hạn mức chi trả tiền bảo hiểm có thể được rà soát, điều chỉnh kịp thời hơn, bám sát diễn biến của nền kinh tế, thị trường tài chính và thực tiễn hoạt động ngân hàng.

Luật BHTG năm 2025 cũng quy định, trong những trường hợp đặc biệt, Thống đốc NHNN có thể quyết định mức chi trả vượt hạn mức thông thường, tối đa bằng toàn bộ số tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia BHTG. Cơ chế này nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý những tình huống có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, sự an toàn của hệ thống các tổ chức tín dụng cũng như trật tự, an toàn xã hội.

Như vậy, bên cạnh một hạn mức rõ ràng trong điều kiện thông thường, pháp luật vẫn tạo dư địa để cơ quan quản lý chủ động ứng phó với những tình huống đặc biệt.

Góp phần củng cố an toàn hệ thống

Giá trị của chính sách BHTG không chỉ nằm ở việc chi trả bao nhiêu khi xảy ra sự cố, mà còn ở khả năng tạo dựng niềm tin trước khi sự cố xảy ra. Khi người gửi tiền biết khoản tiền của mình được bảo vệ ở mức cao hơn, tâm lý lo lắng trước những biến động bất thường của thị trường có thể được hạn chế, đặc biệt trước những thông tin thiếu kiểm chứng. Mức độ bảo vệ cao hơn cũng góp phần hạn chế nguy cơ rút tiền hàng loạt do tâm lý hoang mang, qua đó giúp duy trì sự ổn định của các tổ chức tín dụng.

Ở góc độ này, việc nâng hạn mức từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng không chỉ là sự gia tăng mức chi trả, mà còn là một bước điều chỉnh chính sách nhằm thích ứng với quy mô ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng, nâng cao khả năng bảo vệ người gửi tiền và củng cố niềm tin công chúng.

Để chính sách phát huy hiệu quả, yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế BHTG cũng đặt ra rõ nét hơn, bao gồm nâng cao năng lực giám sát, bảo đảm dữ liệu tiền gửi đầy đủ và chính xác, hiện đại hóa năng lực chi trả; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các công cụ bảo vệ người gửi tiền và an toàn hệ thống theo quy định của Luật BHTG năm 2025.

Với người gửi tiền, hiểu đúng về phạm vi bảo vệ là điều cần thiết để chủ động hơn trong các quyết định tài chính. Với cơ quan quản lý và tổ chức BHTG, việc tiếp tục rà soát, đánh giá tác động của chính sách và nâng cao năng lực thực thi sẽ là yếu tố quan trọng để hạn mức mới thực sự phát huy hiệu quả. Khi người gửi tiền được bảo vệ tốt hơn, niềm tin đối với hệ thống ngân hàng được củng cố, nguồn vốn huy động được duy trì ổn định, qua đó tạo thêm nền tảng cho sự an toàn của hệ thống tài chính.

    Nâng hạn mức chi trả tiền bảo hiểm: Mở rộng phạm vi bảo vệ người gửi tiền
    • Mặc định