Cà Mau

Nâng “chất” sản phẩm OCOP 

Xem với cỡ chữ
Xác định vai trò quan trọng của Chương trình OCOP trong việc tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, tỉnh Cà Mau đã xây dựng lộ trình thực hiện với các giải pháp đồng bộ; cũng như đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền sâu rộng về mục tiêu, tầm quan trọng của chương trình.

Phát huy thế mạnh địa phương

Theo Báo cáo kết quả thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2018 - 2020 và triển khai thực hiện đề án sản phẩm OCOP giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn tỉnh Cà Mau, năm 2020, tỉnh Cà Mau có 33 sản phẩm được công nhận, chứng nhận sản phẩm OCOP. Trong đó, có 3 sản phẩm đạt 4 sao và 30 sản phẩm đạt 3 sao.

	Điểm giới thiệu bán sản phẩm OCOP tại thị trấn Cái Nước
Điểm giới thiệu bán sản phẩm OCOP tại thị trấn Cái Nước
Nguồn: ITN

Hầu hết sản phẩm OCOP chủ yếu là thuộc nhóm thực phẩm, cũng là các đặc sản nổi tiếng của tỉnh như cua, tôm, ba khía, thòi lòi… Trong đó, nhiều nhất là các sản phẩm từ tôm như bánh phồng tôm, tôm khô, tôm rang, chà bông tôm, tôm khô sinh thái, tôm xẻ, tôm khô tách vỏ... Sản phẩm cua có thịt cua sinh thái, cua biển Năm Căn... Ngoài ra, còn một số loại cũng được xem là đặc sản ở Cà Mau như cá khô bổi, ba khía muối, chả cá phi, dưa bồn bồn, bánh phồng hàu…

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cà Mau, Chương trình OCOP đã giúp Cà Mau định hướng chiến lược phát triển sản xuất nông nghiệp theo tư duy mới, dần thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, hình thành các liên kết sản xuất, mở rộng quy mô và xây dựng các hệ thống sản phẩm chủ lực của địa phương. Từ đó góp phần đưa kinh tế hộ nông thôn chuyển dịch theo hướng phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa; sản phẩm nông nghiệp được định hướng phát triển và hoàn thiện theo tiêu chuẩn của OCOP.

Đây cũng là giải pháp hiệu quả để phát triển nhóm sản phẩm cấp xã, huyện, đồng thời nhằm từng bước thay đổi phương thức sản xuất truyền thống sang sản xuất theo định hướng thị trường, chương trình OCOP còn là động lực cho phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, giúp kinh tế vùng nông thôn phát triển ngày càng bền vững, hiệu quả.

“Lá bùa hộ mệnh” cho sản phẩm

Theo đánh giá của Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Cà Mau Đỗ Văn Sơ, các mặt hàng OCOP phải bảo đảm nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, gắn liền với điều kiện thực tiễn của địa phương. Với các quy định chặt chẽ, khi sản phẩm được công nhận sao OCOP có nghĩa là chính thức trở thành sản phẩm hàng hoá đầy đủ tư cách để tham gia thị trường tiêu thụ. Có OCOP, giống như sản phẩm có “lá bùa hộ mệnh” đầy giá trị, quyền lực để có chỗ đứng vững vàng, cạnh tranh sòng phẳng. Nói cách khác, OCOP là cơ hội để tỉnh Cà Mau tái cấu trúc lại quy hoạch sản xuất theo hướng gia tăng chuỗi liên kết giá trị.

Tôm khô và tôm khô xẻ của Công ty Rồng Xanh được công nhận đạt chuẩn 3 sao
Tôm khô và tôm khô xẻ của Công ty Rồng Xanh được công nhận đạt chuẩn 3 sao
Nguồn: ITN

Từ những nguyên liệu bình thường, với bàn tay, khối óc và quyết tâm làm giàu chính đáng, Hợp tác xã Cái Bát (xã Hoà Mỹ, huyện Cái Nước) đã sản xuất được những sản phẩm độc đáo như chả cá phi, bánh phồng tôm. Giám đốc Hợp tác xã Nguyễn Hoàng Ân cho biết, không phải đơn giản để làm ra những sản phẩm mới từ các nguyên liệu tại chỗ. Riêng chả cá phi, bánh phồng tôm, hợp tác xã đã phải mày mò, nghiên cứu, nhiều lúc còn bế tắc vì thất bại mới có thể tạo ra sản phẩm, mặt hàng phù hợp với nhu cầu của thị trường, cũng như tiêu chí của OCOP.

Được coi là hợp tác xã kiểu mới tiên phong và mạnh dạn trong việc tham gia OCOP, Hợp tác xã Tân Phát Lợi (ấp Tân Lập, xã Tân Ân Tây, huyện Ngọc Hiển)  đang dồn lực cho 4 sản phẩm bao gồm tôm khô, bánh phồng tôm, tôm chà bông và muối tôm để tham gia đánh giá sản phẩm OCOP. Theo Giám đốc Hợp tác xã Bùi Văn Chương, với quyết tâm gia công, tạo ra những sản phẩm mới từ nguyên liệu tại chỗ, Hợp tác xã Tân Phát Lợi tạo ra chuỗi sản phẩm 10 mặt hàng chủ lực từ con tôm đất.

Trong đó, 4 sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, riêng sản phẩm chà bông tôm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Thị trường của hợp tác xã đã vươn rộng khắp cả nước, tham gia vào 5 chuỗi hệ thống siêu thị, khẳng định được thương hiệu, uy tín. Đây cũng là hợp tác xã tiên phong tổ chức liên doanh, liên kết và trao đổi công nghệ sản xuất, kinh nghiệm phát triển sản phẩm với các đối tác ngoài tỉnh.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, chương trình OCOP với nhiều nội dung mới, nên sự vào cuộc của các chủ thể chưa được chủ động, còn phụ thuộc vào đơn vị tư vấn. Các thành viên phụ trách chương trình đều là cán bộ kiêm nhiệm nên chưa tập trung hết thời gian để nghiên cứu các nội dung thực hiện, còn lúng túng trong quá trình hướng dẫn cho các chủ thể. Cùng với đó, các chủ thể tham gia chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh còn thiếu kiến thức về kinh tế thị trường và phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị; chỉ tập trung vào hoàn thiện hồ sơ mà chưa quan tâm cải thiện chất lượng sản phẩm, nên khả năng cạnh tranh của sản phẩm OCOP trên thị trường yếu.

Phấn đấu hoàn thành mục tiêu

Theo Đề án Chương trình OCOP giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, Cà Mau đặt mục tiêu giai đoạn 2021 - 2025, có ít nhất 5 sản phẩm đạt 5 sao và 90 sản phẩm đạt 3 - 4 sao, trong đó chú trọng các sản phẩm truyền thống, sản phẩm lợi thế, có khả năng cạnh tranh trên thị trường, góp phần phát triển kinh tế nông thôn. Xây dựng và phát triển các mô hình du lịch lên sàn OCOP như du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng...

Để thực hiện hiệu quả Chương trình OCOP giai đoạn 2021 - 2025, UBND tỉnh Cà Mau đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tăng nguồn lực đầu tư cho chương trình OCOP thông qua các chương trình mục tiêu Quốc gia. Bên cạnh đó, đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu, nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng thực hiện Chương trình nhất là cấp cơ sở, chủ thể.

Riêng năm 2021, phát triển mới và tiêu chuẩn hóa ít nhất 40 sản phẩm, trong đó công nhận ít nhất 30 sản phẩm đạt từ 3 - 4 sao. Đồng thời, nâng hạng ít nhất 3 sản phẩm được công nhận trong năm 2020 từ 3 sao lên 4 sao; phát triển và nâng cấp ít nhất 28 - 30 tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP. Có 100% cán bộ OCOP các cấp, 100% cán bộ lãnh đạo đương nhiệm các chủ thể OCOP và 50% người lao động OCOP với trình độ phù hợp cho từng đối tượng.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử, giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo chương trình OCOP phát triển theo hướng nâng cao chất lượng. Tạo điều kiện thuận lợi để sản xuất các sản phẩm truyền thống, sản phẩm dịch vụ có lợi thế đạt tiêu chuẩn, có khả năng cạnh tranh trên thị trường; phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh theo hướng gia tăng lợi ích cho người dân, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng nội sinh và gia tăng giá trị.

Đồng thời, để hoàn thành mục tiêu, Cà Mau cũng đã xây dựng lộ trình thực hiện, phân công nhiệm vụ cụ thể; cũng như triển khai đồng bộ các giải pháp, huy động các nguồn lực xã hội để thực hiện Đề án đạt hiệu quả, góp phần thực hiện tốt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Qua đó, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP tỉnh Cà Mau, thực hiện tốt các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh cũng cho rằng, các ngành chức năng cùng UBND xã, phường cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền sâu rộng về tầm quan trọng, ý nghĩa, mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, tiêu chí, chính sách về việc thực hiện chương trình; cũng như phối hợp hướng dẫn, hỗ trợ hoàn thiện, nâng cấp sản phẩm của các chủ thể đăng ký tham gia, để sản phẩm đáp ứng các tiêu chí theo quy định và yêu cầu của thị trường, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng, từ đó xây dựng thương hiệu đặc trưng của Cà Mau.

Vân Phi